متن کامل پایان نامه با فرمت ورد

پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته فقه و الهیات

دانشگاه علامه طباطبایی

دانشکده الهیات و معارف اسلامی

پایان نامه جهت اخذ درجه کارشناسی­ارشد (M.A) رشته علوم قرآن وحدیث

 

عنوان

عناصر داستانی قرآن کریم

 

استاد راهنما: دکتر عباس اشرفی

استاد مشاور: دکتر علی­رضا فخاری

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

چکیده:

این پژوهش بررسی و تحلیل عناصر داستانی قرآن کریم می­باشد. روش تحقیق در این پژوهش، کتابخانه­ای بوده که با مطالعه­ی تمامی آیات قرآن کریم و استخراج آیات مشتمل بر داستان­های قرآنی و بررسی آن­ها از طریق مراجعه به کتب تفسیری و نیز کتب مرتبط با داستان­نویسی، عناصر داستانی افتتاحیه و اختتامیه، پیرنگ، شخصیت، زمان، صحنه و رخداد (حادثه) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته­اند. ملاک انتخاب داستان­ها تعریفی است که در همین پژوهش برای داستان ارائه گشته است مبنی بر اینکه داستان، بیان و نقل وقایع است به ترتیب توالی زمان، مشروط بر اینکه تعداد وقایع از سه واقعه کم­تر نباشد و لااقل زمان وقوع دو تا از آن­ها با هم متفاوت باشد. البته برای جلوگیری از گستردگی و پراکندگی در تحقیق ویژگی تاریخی بودن داستان نیز مد نظر قرار گرفت. در این پژوهش نشان داده شده است که تمامی عناصر برجسته­ی داستانی به خوبی در داستان­های قرآن به کار گرفته شده است که میزان حضور عنصر در داستان و نیز به کار گیری یک عنصر در یک داستان و عدم به کار گیری آن در داستان دیگر بیش از هر چیز به هدف هدایتی موجود در سوره و داستان باز می­گردد.

  

واژه­های کلیدی: قرآن، داستان، قصه، عناصر داستان

 

 فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                       صفحه

فصل اول: کلیات

مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………..13

بیان مسأله………………………………………………………………………………………………………………….14

اهمیت و ضرورت تحقیق……………………………………………………………………………………………….16

پیشینه­ی تحقیق…………………………………………………………………………………………………………..17

سؤال اصلی………………………………………………………………………………………………………………..17

سؤالات فرعی…………………………………………………………………………………………………………….17

اهداف………………………………………………………………………………………………………………………18

تعریف مفاهیم و واژگان اختصاصی تحقیق…………………………………………………………………………18

فصل دوم: درباره­ی داستان

سرآغاز……………………………………………………………………………………………………………………..20

ویژگی­های قصه………………………………………………………………………………………………………….22

تعریف داستان……………………………………………………………………………………………………………..23

واژه­شناسی قصص در قرآن……………………………………………………………………………………………26

  • واژه­ی قصص………………………………………………………………………………………………….27
  • واژه­ی حدیث………………………………………………………………………………………………….30
  • واژه­ی نبأ……………………………………………………………………………………………………….32
  • واژه­ی مثل……………………………………………………………………………………………………..32

انواع داستان­های قرآن………………………………………………………………………………………………….34

  • رمان……………………………………………………………………………………………………………..36
  • داستان کوتاه……………………………………………………………………………………………………37
  • اپیزود یا واقعه­ی ضمنی……………………………………………………………………………………..38
  • داستان کوتاهِ کوتاه (داستانک)……………………………………………………………………………..39
  • نمایشنامه……………………………………………………………………………………………………….39

ویژگی­های داستان­های قرآن………………………………………………………………………………………….40

الف) اهداف داستان­های قرآن……………………………………………………………………………………….40

  • عبرت­آموزی…………………………………………………………………………………………………..40
  • اثبات نبوت پیامبر اسلام…………………………………………………………………………………….42
  • اثبات حق بودن وعده­ی خداوند…………………………………………………………………………..43
  • تثبیت قلب پیامبر و ایجاد امید در مؤمنین………………………………………………………………43
  • اثبات وحدت دین و اصول مشترک در ادیان آسمانی………………………………………………..44

ب) اسلوب داستان­های قرآن………………………………………………………………………………………….45

  • ایجاز و تفصیل………………………………………………………………………………………………..45
  • تکرار…………………………………………………………………………………………………………….46
  • فواصل…………………………………………………………………………………………………………..46

ج) موضوع داستان­های قرآن………………………………………………………………………………………….47

داستان و اساطیر………………………………………………………………………………………………………….48

داستان و تاریخ……………………………………………………………………………………………………………55

تاریخ در لغت و اصطلاح……………………………………………………………………………………………….56

تفاوت قصص قرآنی و گزارش تاریخی…………………………………………………………………………….57

الف) ناقلان اخبار………………………………………………………………………………………………………..57

ب) کیفیت طرح وقایع…………………………………………………………………………………………………..58

تفاوت داستان­های قرآن و رمان­های تاریخی……………………………………………………………………..58

فصل سوم: عناصر داستانی قرآن کریم

مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………..61

گفتار اول: داستان­های موجود در سور قرآن………………………………………………………………………62

سرآغاز……………………………………………………………………………………………………………………..62

گفتار دوم: افتتاحیه و اختتامیه………………………………………………………………………………………..70

سرآغاز……………………………………………………………………………………………………………………..70

شیوه­های افتتاح در داستان­های قرآن……………………………………………………………………………….71

اختتامیه در داستان­های قرآن………………………………………………………………………………………….75

گفتار سوم: پیرنگ………………………………………………………………………………………………………81

سرآغاز……………………………………………………………………………………………………………………..81

تعریف پیرنگ……………………………………………………………………………………………………………..81

بررسی عنصر پیرنگ در داستان­های اصحاب کهف، یوسف و گاو بنی اسرائی…………………………….83

گفتار چهارم: شخصیت………………………………………………………………………………………………….90

سرآغاز……………………………………………………………………………………………………………………..90

تعریف شخصیت………………………………………………………………………………………………………….90

تصویر کلی شخصیت­های قرآن……………………………………………………………………………………….91

شخصیت و شخصیت­پردازی در قرآن……………………………………………………………………………….92

  • شیوه­ی مستقیم…………………………………………………………………………………………………92
  • توصیف غیر مستقیم………………………………………………………………………………………….94

عمل داستانی………………………………………………………………………………………………..94

گفتار­ها و مکالمه­ها………………………………………………………………………………………..95

محیط…………………………………………………………………………………………………………95

توصیف مشخصات بیرونی………………………………………………………………………………..95

انواع شخصیت در داستان­های قرآن………………………………………………………………………………….96

  • شخصیت­های پویا…………………………………………………………………………………………….97
  • شخصیت­های ایستا (باثبات)……………………………………………………………………………….97

کشمکش نمایشگر شخصیت……………………………………………………………………………99

  • شخصیت­های اصلی و فرعی……………………………………………………………………………..101
  • شخصیت­های واسطه……………………………………………………………………………………….101

گفتار پنجم: زمان………………………………………………………………………………………………………104

سرآغاز……………………………………………………………………………………………………………………104

زمان تاریخی در قصه­های قرآن…………………………………………………………………………………….105

شیوه­ی نقل حوادث داستان از لحاظ زمانی………………………………………………………………………106

الف) رعایت تسلسل زمانی (زمان خطی)…………………………………………………………………………106

ب) شکسته شدن زمان خطی………………………………………………………………………………………..106

برخی واژه­های حامل عنصر زمان در قرآن………………………………………………………………………108

زمان روایی در قصص قرآنی………………………………………………………………………………………..109

رابطه بین زمان روایی و زمان گاهشمارانه……………………………………………………………………….110

  • طول زمان روایت…………………………………………………………………………………………..111
  • نظم و ترتیب زمان روایت………………………………………………………………………………..113
  • بسامد یا تناوب زمان………………………………………………………………………………………114

گفتار ششم: صحنه و صحنه­پردازی……………………………………………………………………………….116

سرآغاز……………………………………………………………………………………………………………………116

صحنه­پردازی در قرآن کریم…………………………………………………………………………………………117

  • توصیف مستقیم……………………………………………………………………………………………..117
  • توصیف به یاری گفتگو……………………………………………………………………………………118
  • توصیف آمیخته به نقل و گفتگو………………………………………………………………………..119

اجزای صحنه در داستان­های قرآن…………………………………………………………………………………120

  • محل جغرافیایی داستان……………………………………………………………………………………120
  • زمان یا عصر وقوع داستان……………………………………………………………………………….120
  • محیط کلی و عمومی شخصیت­ها……………………………………………………………………….121
  • پدیده­های طبیعی……………………………………………………………………………………………121
  • خصوصیات شخصیت­ها…………………………………………………………………………………..122

صحنه­پردازی در پرتو تصویرگری………………………………………………………………………………….123

شیوه­های تصویرگری قرآن در داستان­ها………………………………………………………………………….123

  • تصویر­پردازی با حروف…………………………………………………………………………………..124
  • تصویر­پردازی با کلمات……………………………………………………………………………………124
  • بهره جستن از فنون بلاغت……………………………………………………………………………….125

تشبیه…………………………………………………………………………………………………………..125

استعاره………………………………………………………………………………………………………125

کنایه…………………………………………………………………………………………………………126

  • تنوع در ارائه­ی صحنه­ها………………………………………………………………………………….126

انتقال از گذشته به حال…………………………………………………………………………………126

حذف………………………………………………………………………………………………………..127

گفتار هفتم: رخداد (حادثه)…………………………………………………………………………………………..128

سرآغاز……………………………………………………………………………………………………………………128

انواع رخداد (حادثه) در داستان­های قرآن……………………………………………………………………….128

الف) حادثه­ی زاییده­ی قضا و قدر………………………………………………………………………………….129

ب) حادثه­ی غیر عادی و اعجازگونه……………………………………………………………………………..129

ج) حادثه­ی عادی و طبیعی………………………………………………………………………………………….129

موقعیت حوادث در داستان­های قرآن……………………………………………………………………………..129

برخی ویژگی­های رخداد­ها در قصص قرآن……………………………………………………………………..130

الف) واقعی بودن رخداد­ها……………………………………………………………………………………………130

ب) کوتاهی جملاتِ بیانگرِ رخدا…………………………………………………………………………………..131

ج) وقوع پی در پی و بی­وقفه­ی حوادث………………………………………………………………………….131

د) حذف برخی رخداد­ها……………………………………………………………………………………………..131

فصل چهارم: نتیجه­گیری……………………………………………………………………………………………..133

سرآغاز……………………………………………………………………………………………………………………133

جمع­بندی…………………………………………………………………………………………………………………133

نتیجه­گیری……………………………………………………………………………………………………………….134

پیشنهاد­ها و راهکار­ها…………………………………………………………………………………………………135

فهرست منابع…………………………………………………………………………………………………………….136

 

 مقدمه

یکی از مؤلفه­های قدرتمند سازنده­ی هر فرهنگ، داستان می­باشد. بدون شک هیچ­یک از فرهنگ­های بشری، خالی از عنصر داستان­پردازی و قصه­گویی نیست. شاید به طور قطع نتوان تاریخچه­ی پیدایش داستان را مشخص کرد اما «آنچه مسلم است از دوران کهن این یار، انیس خوب روز و شب آدمی بوده و زبان گویای افکار و عقاید، آداب و سنن، آرزوها و علایق و آنچه در نهان­خانه­ی جان بشر جای داشته، گردیده است» (ملبوبی،1376، ص16).

اگر بخواهیم از کهن­ترین داستان­ها سخن بگوییم باید به تمدن مصر اشاره کنیم، چرا که «مجموعه­ای از قصه­هایی که تاریخ آن به حدود چهار هزار سال پیش از میلاد مسیح می­رسد، از فرهنگ و تمدن مصری باقی مانده است» (میرصادقی،1390، ص32).

«بعد از قصه­های مصری، ادبیات آشوری– بابلی از جمله منظومه­ی حماسی گیلگمش قدیم ترین قصه­ی به جا مانده است که قدمت آن به حدود دو هزار سال پیش از میلاد مسیح می­رسد» (میرصادقی، 1390).

از دیگر داستان­های کهن به جا مانده می­توان به حماسه­هایی اشاره نمود که هومر آن را شش قرن پیش از میلاد مسیح سروده است.

آنچه در بالا بدان اشاره شد تنها بخش کوچکی از سرگذشت پر فراز و نشیب داستان­گویی و داستان­نویسی است و شاید شایسته­تر آن باشد که با فورستر هم­داستان شویم و عمر داستان­گویی را به دوره­ی غارنشینی انسان­های اولیه برگردانیم، آن­هایی که « شب­ها هنگام خوردن گوشت شکار، وقایع روزانه را برای هم تعریف می­کرده­اند» (فورستر، ترجمه­ی یونسی، 1369، ص32).

داستان­ها همواره در بستر رودخانه­ی جاری فرهنگ­ها نقش­های متفاوتی را به دوش کشیده­اند. گاه وظیفه­ی سرگرم کردن را بر عهده داشته­اند، گاه به عنوان رسانه­ای توانمند در انتقال مفاهیم و ارزش­ها در خدمت انسان­ها بوده­اند، گاه در چهره­ی افسانه و اسطوره در جهت توجیه و تبیین پدیده­های طبیعی و فراطبیعی نمایان شده­اند و کوتاه سخن اینکه چه در گذشته و چه اینک فرهنگی را نمی­توان یافت که برای بالندگی از داستان بی­نیاز باشد و اساساً «فرهنگ بدون یک داستان گویی صادقانه و قدرتمند نمی­تواند شکوفا شود» (مک کی، ترجمه­ی گذرآبادی، 1390، ص10).

قرآن کریم که آخرین کتاب آسمانی فرستاده شده برای راهنمایی بشر می­باشد و در پی آن است تا زنگار باورهای نادرست را از آیینه­ی قلب آدمیان بزداید و فرهنگی الهی را جایگزین تمامی پندارهای غلط بنماید و طرحی نو در اندازد، برای رسیدن به این هدف هدایتی خود از شیوه­های گوناگونی بهره می­جوید. به بیان دیگر این کتاب آسمانی یک خط مشی کلی دارد که آن را با اسلوب­های متفاوتی عرضه می­دارد. جوادی آملی می­گوید: «هر چه در قرآن دارد، قبل از آنکه سهم خاص خود را از قرآن ببرد، از خطوط کلی قرآن بهره مند است. خدای سبحان قرآن را با یک سلسله اصول کلی توصیف کرد؛ آنگاه در این محور خاص، هم حکمت دارد، هم موعظه دارد، هم جدال احسن دارد، هم جدال تاریخی دارد، هم قصص دارد و مانند آن» (جوادی آملی، 1365، ص140).

امام خمینی در زمینه­ی قصص قرآنی چنین می­نویسد: «و از دیگر مطالب این صحیفه­ی الهیه، قصص انبیا و اولیا و حکماست، و کیفیت تربیت حق آن­ها را، و تربیت آن­ها خلق را؛ که در این قصص فواید بی شمار و تعلیمات بسیار است و در آن قصص به قدری معارف الهیه­ و تعلیمات و تربیت­های ربوبیه مذکور و مرموز است که عقل را متحیّر کند» (امام خمینی، 1386، ص184). همین موارد ذکر شده در کلام امام خمینی و نکته­های پیش گفته شده باعث گردیده که علما و دانشمندان، نظر خاصی به داستان­های قرآن داشته باشند و آن­ها را از جنبه­های گوناگون مورد بررسی قرار دهند. یکی از این جنبه­ها، جنبه­ی ادبی و هنری این داستان­ها می­باشد که این تحقیق به دنبال بررسی عناصر داستانی موجود در قصص قرآنی است تا گوشه­ای از آفرینش هنری در این قصص را باز نماید.

***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

تعداد صفحه : 139

14700 تومان

 

 

پشتیبانی سایت :        ------        info@elmyar.net

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  --

پایان نامه ها

 

مطالب مشابه را هم ببینید


1 Comment

Comments are closed.

Related Posts

الهیات -فقه و فلسفه

پایان نامه با موضوع:عوامل رفع مسئولیت کیفری در فقه و حقوق جزاء

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : فقه و مبانی حقوق اسلامی عنوان : عوامل رفع مسئولیت کیفری در فقه و حقوق جزاء مطالب مشابه را هم ببینید دانلود پایان نامه ارشد : لقاح مصنوعی Read more…

الهیات -فقه و فلسفه

پایان نامه با موضوع:بررسی آرای ابن رشد و فارابی راجع به رابطه دین و فلسفه

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :فقه و فلسفه عنوان : بررسی آرای ابن رشد و فارابی راجع به رابطه دین و فلسفه مطالب مشابه را هم ببینید پایان نامه ارشد الهیات گرایش فلسفه Read more…

الهیات -فقه و فلسفه

پایان نامه ارشد:بررسی فقهی آسیب ‏های قضائی ترمیم ‏‏شده در قانون مجازات اسلامی

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :فقه و مبانی حقوق اسلامی عنوان : بررسی فقهی آسیب ‏های قضائی ترمیم ‏‏شده در قانون مجازات اسلامی مطالب مشابه را هم ببینید دانلود پایان نامه ارشد: انعکاس Read more…