پایان نامه ارشد گروه الهیات گرایش فقه و مبانی حقوق: بررسي فقهي و حقوقي نماء و منافع در بيع از نظر فقه اسلامي و حقوق مدني ايران

متن کامل پایان نامه با فرمت ورد

پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته فقه و الهیات

دانشگاه آزاد اسلامي

واحد ياسوج

دانشکده الهيات ، گروه معارف

 پايان نامه براي دريافت درجه کارشناسي ارشد

گرايش: فقه و مباني حقوق   

 

عنوان:

بررسي فقهي و حقوقي نماء و منافع در بيع از نظر فقه اسلامي و حقوق مدني ايران

استاد راهنما :

دکتر محمد باقر عامري نيا

 

استاد مشاور :

 دکتر يونس نيک انديش

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

فهرست مطالب

عنوان                              صفحه

چکيده:.. 1

فصل اول: کليات

1- کليات پژوهش.. 3

1-1- مقدمه.. 3

1- 2- بيان مساله تحقيق.. 5

1- 3- معرفي  کلي جايگاه فقهي نماء در بيع.. 9

1-4- اهداف تحقيق.. 15

1-5-  فرضيات تحقيق.. 15

1-6- روش تحقيق.. 16

1-7- پيشينه تحقيق.. 16

1-8- تعاريف پژوهش.. 20

1-9-معاوضی بودن بیع.. 21

1-10- لزوم عقد بیع:.. 21

1-11- آثار بیع.. 22

1-12- معرفي اجمالي انواع نماء در اصطلاح فقهي.. 24

1-12-1- نماء  متصل.. 24

1-12-2-  نماء منفصل.. 24

1-12-3- نماء بيع مال مشترک.. 25

1-12-4- نماء بيع  مغصوب.. 26

1-12-5- نماء بيع موهوب.. 28

1-12-7- نماء بيع مال رهن.. 30

1-12-8- نماء  بيع لقطه.. 31

1-12-9- نماء مبيع.. 33

1-12-10- نماء بيع شرط.. 34

1-12-11- نماء بيع فضولي.. 34

1-12-12- نماء بيع معاطاتي.. 37

1-12-13- نماء بيع قبل از قبض.. 38

1-12-14- نماء مبيع معيوب.. 40

1-12-15- نماء مبيع نزد مفلس.. 41

1-12-16- نماء  مبيع مشفوع.. 42

1-12-17-  نماء متصل موقوف.. 43

1-12-18- نماء از عين در بيع.. 46

1-13- نماء  و ثمره.. 46

فصل دوم: نماء و منافع از نظر فقه اسلامی

2- نماء و منافع از نظر فقه اسلامی.. 50

2-1- ضمان نماء در فقه امامیه.. 50

2-1-1- مبانی ضمان منافع از نظر فقه امامیه.. 53

2-1-1-1- قاعده ي علي اليد.. 54

2-2- ضمان نماء در فقه اهل سنت.. 60

فصل سوم: نماء ومنافع ومسئولیت متعاملین نسبت به نماء وثمن در حقوق مدنی ایران

3- نماء ومنافع ومسئولیت متعاملین نسبت به نمائ وثمن در حقوق مدنی ایران   65

3-1-  موارد مسوليت متعاملين نسبت به نماء(نماء ثمن، نماء مبيع)   65

3-2- تغييرات قيمت مبيع و مسئوليت خريدار نسبت به آن.. 69

3-3- جبران خسارات وارده.. 73

3-3-1-  امکان جمع حق فسخ و جبران خسارات وارده.. 73

3-3-2- مبناي مسئوليت جبران خسارت وارده.. 76

3-3- 3-تلف نماء حاصل از مبيع.. 77

3-4- ضمان نماء و منافع در حقوق مدني ايران.. 78

فصل چهارم: دیدگاه های فقهی

4-دیدگاه های فقهی.. 83

4-1- بررسي ديدگاه هاي فقهي در مورد ضمان معاوضی مبیع.. 83

4-2- تلف مبيع قبل از قبض.. 85

4-2-1- ادله حکم  تلف مبيع قبل از قبض.. 86

4-2-2- جریان قاعده در سایر معاوضات.. 88

4-2-3- اسقاط ضمان معاوضي.. 91

4-2-4- ضمان درک.. 93

4-2-5- مسئوليت.. 94

4-2-6- بررسي وضعيت نماءات و تلف آن.. 96

4-2-7-آثار تلف‌ مبيع ‌قبل ‌از تسليم.. 97

نتيجه گيري.. 99

پيشنهادات.. 103

منابع.. 104

                                           

چکيده:

 

هدف از اين پژوهش بررسي فقهي و حقوقي نماء و منافع در بيع از نظر فقه اسلامي و حقوق مدني ايران مي باشد ، نماء به مالي گويند که به تدريج از اعيان اموال به دست مي آيد، بي آنکه از عين مال به گونه اي محسوس بکاهد، خواه اين ثمره مثل ميوه ي درختان، عين مادي باشد يا وصفي که عين مال از آن جهت قابل انتفاع است. اين عين ، تازماني که وابسته به پايه ي اصلي است وبر آن پرورده مي شود،به طوري که هر کس در اين زمان خريد و فروشي  دارد و نماء و ثمره را در بيع متعلق به مشتري مي دانند و لازمه اين نظريه تحقق مالکيت مشتري است، در مبيع تلف شده بدون تصور مالکيت مبيع نمي توان قایل به مالکيت نماء و ثمره حاصله براي مشتري گرديد.  برخي ، غاصب را ضامن منافع مال مغصوب نمي دانند اعم از اينکه اين منافع متصل يا منفصل باشد.برخي ديگر، غاصب را ضامن منافع منفصل مي دانند نه متصل که در بين فقها در اين مورد اختلاف نظر وجود دارد.  اين پژوهش کاوشي در تبيين مفهوم «بيع» و «نماء و منافع» در فقه اسلامي  و حقوق مدني ايران مي باشد .

پژوهش حاضر يک تحقيق نظري است که به صورت کتابخانه اي از منابع کتابخانه،کتابخانه هاي ديجيتال، نمايه نشريات ،مقالات مربوط و فضاي مجازي و به جمع آوري شده و کليه مطالب و  اطلاعات با استفاده از فيش برداري کتاب ها و نشريات تخصصي ،نمايه نشريات و مقالات گردآوري شده است.هدف مورد مطالعه در اين پژوهش بررسي احکام نماء و منافع آن در فقه اسلامی و حقوق ايران پرداخته شده و در فصل اول کلياتي از نماء و اصطلاحات فقهي نماء به طور مختصر توضيح داده شده است و در فصل دوم  به معرفي ضمان نماء ومنافع از نظر فقه اسلامی و در فصل سوم به نماء ومنافع ومسولیت متعاملین ودر فصل چهارم به بررسی دیدگاه های فقهی و حقوقي نماء و منافع در فقه و حقوق مدني ايران پرداخته شده است .

 

کلمات کليدي : نماء، خريد و فروش ،ثمره ، بيع.

 

1-1- مقدمه

احل الله بيع و حرم الربا  «سوره ي بقره آيه 275» خداوند در اهميت بيع و حلال بودن آن تأکيد مي کند و مي گويد اموالتان را در ميان خود از راه حرام و نامشروع نخوريد و اگر بيع نامشروع بود معصومين آن را تأييد نمي کردند (انصاري 1427 ق جلد 7 ص 152).

در اين مقدمه ابتدا به مفهوم نما و منافع و واژه هاي مترادف با آن مي پردازيم که دکتر کاتوزيان نماء و منافع را اينگونه تعريف مي کند : نماء در لغت به معناي زيادتي ، افزايش و رشد و نمو است و در اصطلاح به مالي مي گويند که به تدريج از عين مال و حاصل از آن به دست مي آيد بی آنکه از عین مال به گونه ای محسوس بکاهد ( کاتوزیان ، بی تا، ج 30، ص 217).در اين فصل به انواع نماء اشاره مي شود. نماء بر دو قسم است يکي نماء منفصل و ديگري نماء متصل.هر گاه در زمان خيار زيادتي و افزايشي در مبيع حاصل شود اگر پيوسته به مبيع باشد و جدا نشود نماء متصل گويند مثل آنکه مبيع حيوان باشد و چاق و فربه شود اين نماء تابع حيوان است و اگر آن زيادت در مبيع جدا شود مانند شير و اولاد حيوان ، اينها نماء منفصل است و متعلق به خريدار خواهد بود (فيض کاشانی ، 1369،  ص 379). اما واژه هاي منافع ، نماء ، ثمره و منفعت با هم در مواردي تفاوت دارند که ماده ي 32 قانون مدني براي بيان تمام فوايدي که از مال بدست مي آيد کلمه ثمرات استعمال شده است و ماده ي 34 مقرر داشته که نتاج حيوانات در ملکيت ، تابع مادر است و هر کس مالک مادر شد مالک نتاج آن هم خواهد شد. در فصل دوم به بررسي فقهي و حقوقي نماء از نظر فقهاي اسلامي مي پردازيم .

در مورد نماء و منافع  حاصل از مبيع نظر مشهور فقها اين است که نماء حاصل از مبيع در دست فروشنده امانت است و تلف آن برعهده خريدار يعني کسي که مالک آن مي شود و در صورت تلف مبيع قبل از قبض آيا نماء تابع ملک است يا تابع ضمان؟ اگر تابع ملک باشد نمائات مال مشتري است طبق قاعده المبيع يملک بالعقد و اگر تابع ضمان باشد نمائات و منافع مال بايع است مطابق قاعده الخراج بالضمان.

فقهاي اماميه استيلاي بر نماء و منافع را به طور کلي مانند سلطه بر اعيان مي دانند و اعتقاد دارند که غصب در اين زمينه  تحقق مي يابد و غاصب ضامن نماء و منافع مستوفات و غير مستوفات مي باشد که در اين زمينه ادله هاي از جمله قواعد لاضرر و اتلاف و قاعده علي اليد وجود دارد.

فقهاي اهل سنت در مورد ضمان نماء و منافع اختلاف نظر دارند گروهي قائل به عدم ضمان منافع هستند و معتقدند که منافع منفصل در دست غاصب به عنوان امانت است در صورتي که با تعدي و تفريط تلف شود ضامن است اما در مورد نماء متصل چه اين نماء مستوفات باشد و چه غير مستوفات ، قائل به عدم ضمان شده اند.مطابق ماده 320 قانون مدني غاصب علاوه بر اينکه ضامن عين مال مغصوب است ، ضامن منافع آن نيز در مدت غصب خواهد بود و نماء حاصل از مبيع پس از عقد متعلق به خريدار است و فروشنده بايد آن را تسليم کند.

طبق ماده 388 قانون مدني بيع منفسخ نيست ولي مشتري مي تواند معامله را فسخ کند و اگر بيع در دست بايع تلف شود و يا به فرض اينکه خريدار بين فسخ معامله و گرفتن ثمن آن التزام به بيع و مطالبه ي مثل ، يا قيمت مبيع مخير است.در مورد مسئوليت طرفين نسبت به ثمن و نماء مبيع نظر به اينکه قانون مدني در خصوص احکام منافع مبيع و يا ثمن بعد از اعلام فسخ بيع به سکوت رفتار کرده لذا اغلب مولفين و نويسندگان حقوقي در تعيين حکم منافع و نمائات از مواد قانون مدني در زمينه اقاله استفاده مي نمايند و مطابق ماده ي 287 نمائات و منافع منفصله که از زمان عقد تا زمان اقاله در مورد معامله حادث مي شود مال کسي است که به واسطه ي عقد مالک شده است ولي نمائات متصله مال کسي است که در نتيجه اقاله مالک مي شود ولي در مورد تغييرات قيمت مبيع و مسئوليت خريدار نسبت به آن چنانچه تصرف مشتري باعث افزايش قيمت مبيع شده باشدو سپس عقد فسخ گردد شخص انتقال گيرنده بعد از عقد مستحق زيادتي ناشي از عمل خود مي باشد و او به نسبت افزايش قيمت ناشي از فعل خود شريک است.

***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و

کامل و با فرمت ورد موجود است***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

تعداد صفحه : 120

14700 تومان

 

 

پشتیبانی سایت :        ------        serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  --