پایان نامه ارشد کشاورزی: بررسی امکان بهره گیری از کود بیولوژیک فسفره به عنوان منبع کودی و مقایسه آن با منبع کودهاي شیمیایی فسفره متداول

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته مهندسی کشاورزی

با عنوان : بررسی امکان بهره گیری از کود بیولوژیک فسفره به عنوان منبع کودی و مقایسه آن با منبع کودهاي شیمیایی فسفره متداول

عنوان پایان نامه:

بررسی امکان بهره گیری از کود بیولوژیک فسفره به عنوان منبع کودی و مقایسه آن با منبع کودهاي شیمیایی فسفره متداول

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

مقدمه:

افزایش تقاضا برای مواد غذایی که در نتیجه رشد بی رویه جمعیت در دهه های اخیر بوجود آمده محققین و مولدین بخش کشاورزی را با چالش بزرگی روبرو نموده است. تولید محصولات کشاورزی بر اساس برنامه ایران 14700 باید به حدود 2 برابر افزایش یابد تا جوابگوی نیاز جامعه باشد. محدودیت اراضی مستعد قابل کشت سبب شده تا اکثر راهکارها به افزایش عملکرد در واحد سطح معطوف گردد و در عمل توسعه اراضی کشاورزی به عنوان یک راهکار پایدار مورد توجه نباشد. طی سالهای اخیر استفاده از ارقام پرمحصول توانسته است تا حدود زیادی پاسخگوی نیاز بشر به محصولات کشاورزی و غذا باشد. کاربرد این ارقام ضمن افزایش تولید در واحد سطح نیاز به نهاده های کشاورزی از جمله کودهای شیمیایی را افزایش داده است. تولید و کاربرد کودهای شیمیایی علاوه بر صرف انرژی زیاد، هزینه بر می باشد و مصرف بی رویه آن ها علاوه بر اتلاف هزينه اضافي، صدمات جبران ناپذیری نيز بر محیط زیست وارد مي نمايد. تخریب، کاهش قدرت باروری و بهم خوردن تعادل بیولوژیک خاک نمونه های بارز آلودگی محیط زیست محسوب می شوند(13).

جامعه جهانی به منظور حفظ تعادل طبیعی محیط زیست و توسعه پایدار کشاورزی اقدامات مهمی را انجام داده است که یکی از آن ها کنفرانس بین المللی محیط زیست و توسعه پایدار در سال 1992 در کشور برزیل می باشد. بر اساس دستور کار 21 این کنفرانس و بر اساس اهداف کلان و خط مشی های اساسی قانون برنامه سوم توسعه دولت جمهوری اسلامی ایران و بخصوص در اجرای مفاد اصل پنجاهم قانون اساسی، برنامه ها و پروژه های متعدد مربوط به کاهش و بهینه سازی مصرف سموم و کودهای شیمیایی و حفظ حاصلخیزی خاک، با استفاده از موجودات زنده، توجه به ریز مغذی ها و گسترش مبارزه بیولوژیک با آفات و بیماری های گیاهی از سال 1376 قوت گرفته است(1).

فسفر از عناصر اصلی مورد نیاز گیاه بوده و یکی از مهمترین عناصر در تولید محصول می باشد. فسفر در تشکیل بذر نقش اساسی دارد و به مقدار زیاد در میوه و بذر یافت می شود. با وجود این، متأسفانه مصرف غیر اصولی و بی رویه کودهای شیمیایی فسفره تأثیر زیان باری بر جامعه کشاورزی تحمیل     نموده است(19).

تحقیقات نشان می دهد که افزایش مصرف کودهای شیمیایی فسفره طی سال های اخیر نه تنها عملکرد محصولات زراعی را چندان افزایش نداده است (اصولاً فسفر این کودها به فرم قابل استفاده برای گیاه می باشد، اما درخاک به دلیل انجام واکنش های شیمیایی مثل تبدیل به فرم های آلی و حتی آبشویی كود، به فرم های با قابلیت دسترسی کم تبدیل می شود که برای گیاه قابل استفاده نیست)؛ بلکه در نتیجه            بر هم زدن تعادل عناصر غذایی کاهش محصول را نیز به دنبال داشته است(14). در حالی که در اکثر کشورهای پیشرفته نسبت نیتروژن، فسفر و پتاسیم به ترتیب 100،45، 35 است این نسبت در ایران تقریباً 100، 111و 3 بوده وهمیشه در مصرف کود بیشتر به کودهای شيميايي فسفره توجه شده است(12).

با توجه به واردات سالانه حدود 500 هزار تن کود شیمیایی فسفره پیدا کردن روشی که بتوان مصرف بی رویه این کودها را كاهش داد، ضروری به نظر می رسد. انجام مطالعات وسیع در کشورهای پیشرفته در رابطه با استفاده از کودهای زیستی و با هدف کاهش مصرف کودهای شیمیایی لزوم انجام تحقیقات بیشتر را در داخل کشور خاطر نشان می سازد(13). کودهای زیستی فسفره حاوی باکتری ها و قارچ های مفید حل کننده فسفات هستند که معمولاً با اسیدی کردن خاک و یا ترشح آنزیم های فسفاتاز باعث رها سازی یون فسفات از ترکیبات آن می شوند که قابل جذب توسط گیاهان است(123).

در سالهای اخیر مطالعات گسترده ای در این ارتباط در کشورهای مختلف انجام گرفته است و نتایج حاصله، حاکی از کارایی بالای برخی میکروارگانیسم ها در افزایش قابلیت جذب فسفر می باشند. این میکروارگانیسم ها از انواع ساپروفیت ها هستند که قادرند در منطقه ریزوسفر فعالیت نمایند و با کمک ترشحات ریشه، ترکیبات نامحلول فسفات مانند تری کلسیم فسفات را به صورت محلول و قابل جذب گیاه در آورند(12).

مهمترین باکتری های حل کننده فسفات از جنس های Pesudomonas وBacillus و قارچ ها، جنس های Aspergillusو Penicillium می باشند. این میکروارگانیسم ها با اکسیداسیون ناقص قندها و مواد پلی ساکاریدی که توسط ریشه گیاه ترشح می شوند، اسید های آلی مانند اسید گلوکونیک،       اسید اگزالیک و اسید سیتریک تولید مي نمایند این اسیدهای آلی موجب کاهش واکنش خاک در منطقه ریزوسفر شده و مانع از غیر فعال شدن فسفر می شوند(19). بنابر این با تکیه بر تجارب و شواهد موجود بکارگیری میکروارگانیسم های حل کننده فسفات در بهبود جذب فسفر به منظور کاهش مصرف کودها بسیار ضروری بنظر می رسد(3).

غلات و مخصوصاً گندم، بیشترین نیاز را به کودهای شیمیایی دارند، لذا در این میان، استفاده از فرآورده های بیولوژیک در جهت تغذیه غلات یکی از راه حل های اساسی و مفید جهت افزایش عملکرد

و بهبود کیفیت محصول، تأمین امنیت غذایی، پایداری در تولید و ارتقاء سطح سلامت جامعه در تولید محصولات کشاورزی عاری از هرگونه سموم شیمیایی به نظر می رسد(19).

اهداف:

1- بررسی امکان بهره گیری ازکود بیولوژیک فسفره به عنوان منبع کودی و مقایسه آن با منبع کودهاي شیمیایی فسفره متداول.

2- بررسی تأثیر مصرف کود بیولوژیک فسفره بر شاخص های کمی و کیفی دو رقم گندم چمران و پیشتاز در مقایسه با کودشیمیایی فسفره متداول.

3– بررسی بازده زراعی و بازده جذب کود زیستی در مقایسه با کود شیمیایی فسفره متداول.

فرضیات:

1– کاربرد کود زیستی مايكوريزايي و باكتريايي سبب افزایش عملکرد دانه دو رقم گندم چمران و پیشتاز نمی شود.

2– در بین اجزاء عملکرد دانه گندم، وزن دانه در خوشه و تعداد دانه در خوشه بيش از بقیه به کاربرد کود زیستی فسفره واکنش نشان نمی دهد.

3– کاربرد کودهای زیستی مايكوريزايي و باكتريايي سبب افزایش شاخص برداشت نمی شوند.

کلیات:

1-1- مبدا و قدمت

منشاء گندم به درستي روشن نيست، هردت مورخ معروف يوناني كه يادداشت هايي از يك پيشواي مذهبي كلده را جمع آوري كرده، از مطالعه آن ها به اين نتيجه رسيده كه گندم در زمان حكومت كلده و آشور و قبل از آن در بين النهرين به طور وحشي مي روييده است، او در پنج قرن قبل از ميلاد در       نوشته هاي خود روش خرد كردن گندم و تهيه نان در مصر را شرح داده است. كاوش هاي باستان شناسي نشان داده است كه گونه هاي گندم وحشي از حدود 15000 سال قبل از ميلاد در مصر و بين النهرين             مي روييده است(5). به هر حال بيشتر پژوهشگران منشاء گندم را جنوب غربي آسيا دانسته اند و بعضي از گياه شناسان مركز اصلي گندم هاي اوليه را از سوريه و فلسطين مي دانند كه از اين دو منطقه به مصر و   بين النهرين و سپس به ايران آمده و از طريق ايران به هندوستان، تركمنستان، چين، روسيه و سرانجام اروپا برده شده و از آنجا به ساير نقاط جهان انتقال يافته است (9 و 24).

1-2- اهمیت اقتصادی و غذایی

در دنياي امروز، گندم، محصول عمده غذايي به شمار مي رود. با وجود توليد مقدار متنابهي گندم و با توجه به ذخيره سازي اين محصول، باز هم در جهان فقر غذايي مشاهده مي شود. مواد غذايي حاصل از گياهان، به ترتيب بيش از 80 و 90 درصد كالري مصرفي در دنيا و ايران را تأمين مي نمايد كه در ايران حدود 64 درصد آن از غلات به دست مي آيد(18). امروزه سطح زير كشت مناطق گندم كاري در جهان نسبت به گذشته افزايش قابل ملاحظه اي نموده است.  

برخي از علل اين افزايش عبارتند از :

1- كمبود مواد غذايي و كافي نبودن اين مواد در بسياري از كشورهاي جهان

2- سهولت حمل و نقل

3- سهولت كشت و توليد گندم

4- امكان كشت گندم در اكثر مناطق جهان

5- سهولت تهيه نان و ساير مواد غذايي از گندم

6- سهولت سيلو كردن و انبار نمودن

7- داشتن كالري زياد و ارزش غذايي بالا

 8- گندم و فرآوره هاي حاصل از آن پر مصرف ترين مواد غذايي در جهان به شمار مي روند (9 و 72).

آردي كه از دانه گندم حاصل مي شود بيشتر به مصرف نان مي رسد و نان يكي ازمواد اوليه خوراكي انسان مي باشد كه قرن ها از آن استفاده شده و حدود 60 تا 70 درصد انرژي غذايي را تأمين     مي نمايد. اهميت گندم بيشتر مربوط به خواص فيزيكي و شيميايي موادي است كه دانه آن را تشكيل     مي دهند. بنابراين به علت وجود خاصيت فيزيكي و شيميايي گلوتن موجود در دانه گندم است كه پس از تبديل دانه به آرد و اختلاط با آب و ساير مواد موجب تخمير و يا به اصطلاح ور آمدن خمير حاصل از آرد آن مي شود و در چنين حالتي مي توان انواع نان، بيسكويت، شيريني و غذاهاي مختلف را با آرد گندم تهيه نمود. از نظر پخت نان نيز آرد گندم بر ساير غلات برتري دارد (9). از نظر ارزش غذايي، گندم يك منبع غذايي عالي به شمار مي آيد و اگر چه دانه آن فاقد برخي از اسيدهاي آمينه ضروري (بويژه لايسين) است ولي نشاسته و پروتئين آن به راحتي قابل هضم بوده و دانه آن داراي مواد معدني شامل پتاسيم، فسفر، كلسيم، آهن و گوگرد، چربي ها و مواد قندي شامل گلوكز، فروكتوز1، مالتوز، ساكاروز، رافينوز2 و     ملي بيوز3 است و وقتي محصولات تبديلي آن با مقادير مختصر پروتئين حيواني تكميل گردد ارزش غذايي بالايي پيدا مي كند (9 و 61). گندم خواص منحصر به فردي براي پخت دارد و مهمترين آن ها الاستيسيته يا كشساني گلوتن آن است. گلوتن پروتئيني است كه فقط در گندم و به مقدار كمتر در چاودار يافت   مي شود و بقيه غلات فاقد اين پروتئين با ارزش هستند(21). بر خلاف دانه ها و محصولات گياهي ديگر گلوتن گندم باعث مي شود تا خمير در اثر تشكيل حباب هاي بسيار ريز گاز اكسيد كربن حاصل از تخمير طبيعي يا شيميايي، ازدياد حجم پيدا كند (12 و 70). اين خاصيت منحصر به فرد اساس توليد نان را تشكيل مي دهد. دانه گندم علاوه بر تأمين خوراك اصلي انسان، ساقه و كاه آن نيز براي تغذيه دام ها و همچنين در صنعت كاغذسازي و پوشش سقف ساختمان ها به كار رفته و در اكثر روستاها جهت تقويت زمين هاي زراعي استفاده مي شود (12).

تعداد صفحه :144

14700 تومان

———–

——-

پشتیبانی سایت :              [email protected]