پایان نامه ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی: نقد جامعه شناختي داستان هاي محمود طياري

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی

عنوان : نقد جامعه شناختي داستان هاي محمود طياري

دانشگاه گيلان

دانشكده ادبيات و علوم انساني

گروه زبان و ادبيات فارسي

 پايان نامه كارشناسي ارشد

عنوان:

نقد جامعه شناختي داستان هاي محمود طياري

استاد راهنما:

دكتر فيروز فاضلي

استاد مشاور:

دكتر محمدكاظم يوسف پور

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده:

هنر و جامعه همواره بر يكديگر تأثيرات متقابل داشته اند. آثار ادبي (داستان و رمان) از اين جهت كه ريشه در اجتماع دارند، پديده اي اجتماعي محسوب مي شوند و بيانگر مسائل اجتماع خود هستند. از سوي ديگر، جنبة واقع گرايانة داستان و رمان در اغلب موارد، سبب شده، اين نوع ادبي، آينة اجتماع و بازتاب دهندة مسائل و واقعيت هاي اجتماع خود باشند.

توصيف پيوندهاي جامعه و ادبيات و تبيين نحوة انعكاس واقعيت هاي اجتماعي در آثار ادبي، هدف جامعه شناسي ادبيات است. لوكاچ و گلدمن، به عنوان بزرگ ترين صاحب نظران عرصة جامعه شناختي ادبيات، رمان را برگردان زندگي اجتماعي و زاييدة جهان نگري نويسنده مي داانند. آنها در نظريات خود به بازتاب واقعيت هاي اجتماعي مي پردازند.

اين رساله سعي نموده تا با بررسي تحولات تاريخي، اجتماعي و فرهنگي جامعه ي عصر نويسنده و جهان نگري او، بيان كند كه ساخت هاي جامعه و اثر، همواره در پيوند با يكديگر شكل گرفته اند. از همين رو آن چه در داستان و رمان آمده، بازتابي از واقعيات اجتماعي و آگاهي هاي جمعي و طبقاتي است. مطالعة هر يك از داستان هاي طياري نشان مي دهد كه او كم و بيش، مصالح و درونماية آثار خويش را از بطن اجتماع، تحوّلات اجتماعي و تجربيات زندگي خويش گرفته و با بيان تضادهاي جوامع شهري و روستايي، به نقش و تأثير ساختارها و ريخت هاي اين جوامع پرداخته است.

کلیات

هدف:

مطالعه و تبیین یک اثر ادبی از دیدگاه علم جامعه شناسی با استفاده از مبانی، اصول و روش های تحقیق،  مسألة اساسی پژوهش انتقادی در این حوزه است. در این تحلیل و بررسی، پژوهشگر به ادبیات به عنوان نهاد و پدیده ای اجتماعی مي نگرد. در نقد جامعه شناختی ادبیات، توجه به خاستگاه فکریِ پدید آورندة اثر حائز اهمیّت است. توجه و دقّت نویسنده به بازتاب عینی واقعیات اجتماعی در اثر ادبی از یک طرف و تأثیر ارزش های اجتماعی جامعه و تحوّلات سیاسی بر      شکل گیری انگیزه و خواست نویسنده از سوی دیگر، اصلی مهم در تحلیل و نقد جامعه شناختی ادبيات به شمار مي رود.

از آن جایی که داستان و رمان بستر مناسبی برای طرح و بیان اندیشه ها و مسائل گوناگون اجتماعی، سیاسی و فرهنگی و حتّی عقاید و اندیشه های نویسنده به شمار می آید و مخاطبان و خوانندگان بیشتری را به خود جذب می کند، بديهي است که توجه و دقت بیشتری را از سوی نویسندگان می طلبد تا بر اساس شناخت دغدغه های جامعه و خواست مخاطب، با ژرف نگری و دقّت بیشتری به تولید یک اثر ادبی بپردازند.

در این پژوهش که به صورت نقد جامعه شناختی صورت مي گيرد، سعی مي شود به نقد و بررسی داستان های محمود طياري، از طریق تحلیل ساختار و محتوا و بررسی تحولات اجتماعی و فرهنگی بپردازد. مسألة اساسی دیگری که در این پژوهش، درصدد بررسی و پاسخ گویی به آن هستیم، میزان تأثیر پذیری نویسنده از رویدادها و واقعیت های اجتماعی و نحوة انعکاس آن در آثار داستانی اش است.

به طور کلّی، هدف اصلی این پژوهش این است که در جهت اثبات تعامل و پیوند میان آثار ادبی و جامعه ای که پدید آورنده اثر (نویسنده) را در خود پرورانده است، مطابق رهیافت های اساسی مبتنی بر آراء و نظریات صاحب نظران این عرصه و با رویکردی جامعه شناسانه نتایجی دقیق را حاصل کند.

بیان مسأله:

امروزه، گرایش به خواندن داستان و رمان به خاطر دنیای پیچیده و رازگونه اش و نیز به انگیزة سرگرمی و لذّت در ميان اقشار مختلف دیده می شود. از همين رو، با توجه به گرایش مخاطبان امروز به داستان و رمان و قبل از آن دلبستگی و علاقة خودم به این نوع خاص ادبی بود که مرا به جستجو در دنیای قصه و رمان سوق داد و دلیل عمده ای شد تا پس از پرسه اي تقریباً طولانی در کتاب قطور صد سال داستان نویسی ایران، با قدمت و عظمت این عرصه بیشتر و بهتر آشنا شوم. در نگاه اول بسیاری از نویسندگان طراز اول توجه مرا به خود جلب کردند. نویسندگانی که از دیرباز تاکنون مورد نقد و بررسی اکثر صاحب نظران و پژوهشگران قرار داشته اند، اما این فکر را در من ایجاد کرد که توانایی این که، سخنی فراتر از آن چه بزرگان و منتقدان در باب آنها گفته اند، را ندارم، لیکن علی رغم تمایلم، از انتخاب آنها صرف نظر کردم و به دنبال گوشه نشینان دنیای داستان نویسی سری به ادبیات اقلیمی شمال که خود نیز تعلق خاطری به این خطّه دارم، زدم و صد البته کمک و اشارة استاد گرانقدرم سبب آشنایی با این نویسنده شد که به گفتة میرعابدینی «خوب شروع کرد اما شهرتش دوامي نيافت» از همین رو به دنبال یافتن چرایی این مسأله که چگونه برخی نویسندگان با وجود شروعی خوب به حاشیه فرستاده می شوند، دیدگاه های علم جامعه شناسی و اهداف و روش های آن در ارتباط با ادبیات، راه حل مناسبی تلقی می شد تا علاوه بر یافتن رویکردهای اجتماعی متن و تبیین انعکاس واقعیت های اجتماعی در اثر ادبی علل و عوامل مقبولیت نیافتن آثار یک نویسنده در میان دیگر نويسندگان، از جمله دلایل پیشبرد این بررسی ها واقع شد.

پیشینه تحقیق:

در زمینة داستان و رمان، منابع و مطالب بسیار است و بسیاری از منتقدان و پژوهشگران برجستة ادب کشور به نقد و بررسی بسیاری از آثار داستانی نویسندگان بزرگ پرداخته اند. کتاب هايي نیز در زمینة نقد اجتماعی و جامعه شناختی ادبیات و داستان که به بررسی تحولات سیاسی – اجتماعی و فرهنگی موجود در جامعه پرداخته اند، وجود دارد. کتب و منابع مذکور در نظريه پردازی و شناخت حیطة کار این رساله بسیار مفید واقع شد، اما آن چه در تحقیق حاضر ضروری و اساسی بوده، منابعی است که در مورد این نویسنده مطالبی ارائه کرده اند. پس از جستجوها و بررسی های کامل همة آن چه در نقد و بررسی آثار محمود طیاری از گذشته تاکنون صورت گرفته، هرچند اندک، اما با همكاری و لطف نویسنده شناسایی و دراختیار نگارنده قرار گرفت. اما آنچه موضوع این رساله است، در بررسی های پیشین در مورد این نویسنده مشاهده نشده است.

روش تحقیق:

روش تحقيق پايان نامة حاضر، تحليلي- جامعه  شناختي است. ابتدا با مطالعه در آثار و نوشته های نویسنده به  تحلیل و بررسی داستان ها، بر اساس کتب ادبیات داستانی و سپس نقد و تحلیل آنها از دیدگاه علم جامعه شناسی، پرداخته شد.

روش گردآوری مطالب و اطلاعات این پژوهش، كتابخانه اي است. با توجه به روش تحلیلی و جامعه شناختی این پژوهش، علاوه بر فیش برداری منابع مرتبط، مصاحبه با نویسندة مورد نظر نیز کمک و راهگشای این تحقیق بوده است.

مقدمه:

از آن جايي كه موضوع تعامل ميان جامعه و ادبيّات مبحثي مهم در ميان پژوهشگران و منتقدان در هردو حوزة ادبيّات و جامعه         شناسي بوده است، ادبيات به عنوان يكي از شاخه هاي هنر، از ابتداي پيدايش، بستر دگرگوني هاي فكري و فرهنگي گرديده است. اين دگرگوني ها، ريشه در شرايط و زمينه هاي مختلف اجتماعي، سياسي و فرهنگي دارد كه در شاخه هاي گوناگون پديدار گشته است. يكي از اين شاخه ها، ادبيات داستاني (قصه، رمان) است كه قابليّت درخوري در همگام سازي ادبيات با اجتماع و حركت در جهت تحوّلات سياسي، اجتماعي و اقتصادي و فرهنگي دارد.

در ساليان اخير، نثر و به ويژه ادبيات داستاني، موفقيّت بيشتري در جذب مخاطب و خواننده داشته است، بنابراين، تحت تأثير همين شرايط، در اندك زمان رشدي چشمگير پيدا كرده است. از ديرباز تا كنون نويسندگان با توجه به ساختار اجتماعي و جغرافيايي، خاستگاه فكري و عقيدتي شان، به صورت ناخودآگاه مسائل و واقعيّات جامعه را در نوشته   هاي خويش انعكاس مي داده  اند. بنابراين، يك نوع پيوند منطقي بين ادبيّات و جامعه و رويدادهاي اجتماعي شكل گرفت. جامعه شناسي ادبيّات به عنوان علمي ميان رشته اي به دنبال شناخت عنصرهاي پيوند دهندة اثر ادبي و جامعه ظهور و بروز يافت. با بهره گيري از علم جامعه شناسي و قوانين و روش هاي اصولي آن و از طريق نگرش جامعه  شناختي به ادبيّات  مي توان به ارتباط و تعامل جامعه و ادبيات پي برد، ضمن اينكه ارزش هاي زيبايي شناختي اثر    ادبي و تعهدات و مسؤليّت نويسنده در قبال مردم و اجتماع نيز زنده مي شود.

در تحليل جامعه شناختي آثار داستاني، ابتدا لازم است براي آشنايي با فضا و موقعيت داستان ها، تصوير كلّي از تاريخ سياسي و اجتماعي سال هاي مربوطه داده شود، زيرا يك اثر ادبي در شرايط اجتماعي اي كه در آن پديد آمده، يك وجه مشخص و جهان  بيني خاص دارد كه آن را قابل درك و فهم مي كند. ضمن اينكه پديد آورندة اثر نيز چون از درون جامعه برخاسته، داراي جهان    بيني و نگرشي برخاسته از ارزش هاي عامّ جامعة خود است، بنابراين، از طريق تطبيق محتوا و درونماية آثار با مسائل اجتماعي و فرهنگي و ساختار اجتماعي، مي توان به تحليلي دقيق دست يافت.

در همين زمينه، نظريات مختلفي از صاحب نظران حيطة نقد جامعه شناختي رمان مطرح مي كنيم كه مهم ترين آنها نظريات لوكاچ و گلدمن است. سپس نظرية بازتاب واقعيّت كه نگاه كل نگرانه به داستان ها دارد، بيان مي شود كه اساس نقد اين داستان ها واقع مي شود زيرا در نظرية بازتاب، ضمن بيان كليّت داستان و ارائة تصوير همه جانبه از واقعيّات اجتماعي، توجه به  شخصيّت هاي تيپيك يا به عبارتي ديگر، نشان دادن  تيپ ها و طبقات گوناگون اجتماعي نيز مطرح ميشود.

اين رساله، پژوهشي انتقادي است كه مجموعة داستان هاي محمود طيّاري را از ديدگاه علم جامعه شناسي مورد نقد و بررسي قرار مي   دهد. در مجموع، اين رساله در 5 فصل تدوين شده است كه با توجه به اهداف در نظرگرفته شده به شرح زير مي آيد:

فصل اول با هدف آشنايي بهتر و بيشتر با محمود طيّاري، از زندگي، آثار، تأليفات نويسنده و ويژگي هاي آثار داستاني او مطالبي بيان مي  كند.

فصل دوم در باب جامعه شناختي ادبيّات و نظريات مختلفي كه پژوهشگران اين علم مطرح كرده اند، مباحثي ارائه مي كند. همچنين رابطة جامعه و ادبيّات و تأثير متقابل آن ها بر روي هم، مورد بررسي قرار مي گيرد. هدف اصلي در اين فصل، آشنايي بهتر با روش ها و اهداف نقد جامعه شناختي ادبيّات و رمان، نظريات صاحب نظران جامعه شناسي رمان و نظريه بازتاب واقعيّت و جايگاه تيپ و شخصيت در نقد داستان  هاست.

فصل سوم اختصاص دارد به ارائة خلاصه اي از داستان هاي مجموعه هاي مختلف داستاني نويسنده و بررسي برخي عناصر داستاني در آن ها.

در فصل چهارم سعي ما بر اين بوده تا با تحليل درون ماية داستان ها و دقّت در وقايع زمان انتشار آن  ها، وارد نقد و تحليل آن ها شويم. درهمين رابطه، ابتدا مروري بر نظريات و انديشه هاي گوناگون مطرح شده در فصل هاي پيشين مي اندازيم، سپس به توصيف و تحليل اين آثار مي پردازيم. هدف اين فصل، تحليل دقيق نگاه نويسنده به اجتماع و مسائل آن و ميزان بازتاب رويدادها و واقعيّات اجتماعي در اين داستان ها و بررسي شخصيت ها و تيپ   هاي اجتماعي بوده است.

فصل ششم نتايج حاصل از اين نقد و بررسي ها را ارائه مي دهد.

تعداد صفحه : 82

قیمت : 14700 تومان

———–

——-

پشتیبانی سایت :               serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  --