پایان نامه ارشد رشته تربیت بدنی: ارتباط بين ابهام نقش و ميزان پرخاشگري در بازيكنان فوتبال ليگ برتر ايران

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته تربیت بدنی

گرایش : عمومی

عنوان : ارتباط بين ابهام نقش و ميزان پرخاشگري در بازيكنان فوتبال ليگ برتر ايران

دانشگاه‌ کردستان

دانشكده علوم انساني و اجتماعي

گروه تربيت بدني و علوم ورزشی

پايان‌نامه کارشناسی ارشد رشته تربيت‌بدني گرايش عمومي

عنوان:‌

ارتباط بين ابهام نقش و ميزان پرخاشگري در بازيكنان فوتبال ليگ برتر ايران

استاد راهنما:

دكتر سردار محمدي

استاد مشاور:

دكتر محمد ملكي

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب:

فصل اول (مقدمه و كليات)………………………………………………………………………………………………1

1-1- مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………2

1-2- بيان مسأله…………………………………………………………………………………………………………….3

1-3- اهميت و ضرورت تحقيق………………………………………………………………………………………..5

1-4- اهداف تحقيق………………………………………………………………………………………………………..7

1-4-1- هدف كلي تحقيق…………………………………………………………………………………………7

1-4-2- اهداف اختصاصي تحقيق……………………………………………………………………………..7

1-5- فرضيه‌هاي تحقيق…………………………………………………………………………………………………7

1-6- محدوديت‌هاي تحقيق……………………………………………………………………………………………8

1-6-1- محدوديت‌هاي تحت كنترل………………………………………………………………………….8

1-6-2- محدوديت هاي خارج از كنترل…………………………………………………………………….8

1-7- تعريف واژه‌ها و اصطلاحات…………………………………………………………………………………….8

فصل دوم (مباني نظري و مرور پيشينه)…………………………………………………………………….11

2-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………..11

2-2- مباني نظري تحقيق………………………………………………………………………………………………….11

2-2- 1- ابهام نقش…………………………………………………………………………………………………11

2-2-2- مفهوم ابهام نقش در سازمان و ارتباط آن با پرخاشگری……………………………….14

2-2-3- مفهوم ابهام نقش در ورزش……………………………………………………………………….17

2-2-4- ابعاد ابهام نقش………………………………………………………………………………………..18

2-2-5- رابطه‌ي ابهام نقش با عملكرد ورزشي…………………………………………………………20

2-2-6- پرخاشگري………………………………………………………………………………………………21

2-2-7- نظريه‌هاي پرخاشگري………………………………………………………………………………24

2-2-8- رابطه‌ی پرخاشگری با عملکرد ورزشی………………………………………………………27

2-3- پيشينه تحقيق……………………………………………………………………………………………………..28

2-3-1- تحقيقات مربوط به ابهام نقش……………………………………………………………………28

2-3-2- تحقيقات مربوط به پرخاشگري…………………………………………………………………35

2-4- جمع‌بندي و نتيجه‌گيري ادبيات تحقيق…………………………………………………………………..37

فصل سوم (روش‌شناسي تحقيق) …………………………………………………………………………..39

3-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………40

3-2- روش تحقيق………………………………………………………………………………………………………….40

3-3- جامعه‌‌ي آماري………………………………………………………………………………………………………40

3-4- نمونه آماري و روش نمونه‌گيري……………………………………………………………………………….40

3-5-متغيرهاي تحقيق……………………………………………………………………………………………………41

3-5-1- متغير پيش‌بين………………………………………………………………………………………….41

3-5-2- متغير ملاك……………………………………………………………………………………………..41

3-6- تعريف عملياتي متغيرهاي تحقيق…………………………………………………………………………..41

3-7- ابزار گردآوري اطلاعات………………………………………………………………………………………….42

3-7-1- پرسشنامه ويژگي‌هاي فردي بازيکنان………………………………………………………..42

3-7-2- مقیاس ادراک نقش………………………………………………………………………………….42

3-7-3- چك‌ليست پرخاشگري……………………………………………………………………………42

3-8- روايي ابزار تحقيق………………………………………………………………………………………………..43

3-9- پايايي پرسشنامه………………………………………………………………………………………………….43

3-10- نحوه‌ي گردآوري اطلاعات…………………………………………………………………………………….44

3-11- روش‌هاي آماري……………………………………………………………………………………………………45

فصل چهارم (يافته‌ها)……………………………………………………………………………………………46

4-1- مقدمه………………………………………………………………………………………………………………..47

4-2- بررسي توصيفي يافته‌هاي تحيق…………………………………………………………………………47

4-2-1- سن و تجربه بازی…………………………………………………………………………………….47

4-2-2- پست بازیکنان……………………………………………………………………………………….48

4-2-3- میزان پرخاشگری بازیکنان در پست‌های مختلف……………………………………..48

4-2-4- ميزان پرخاشگري بازيكنان در بازي‌هاي ميزبان و ميهمان………………………….49

4-2-5- آمار توصیفی مقياس ادراك نقش…………………………………………………………….49

4-3- بررسي طبيعي بودن توزيع داده‌ها………………………………………………………………………50

4-4- آزمون فرضيه‌هاي تحقيق…………………………………………………………………………………..51

4-4-1- فرضیه اول…………………………………………………………………………………………..51

4-4-2- فرضیه دوم…………………………………………………………………………………………52

4-4-3- فرضیه سوم……………………………………………………………………………………….53

4-4-4- فرضیه چهارم……………………………………………………………………………………..54

فصل پنجم (بحث و نتيجه‌گيري)…………………………………………………………………………..55

5-1- مقدمه………………………………………………………………………………………………………………56

5-2- خلاصه‌ي پژهش……………………………………………………………………………………………….56

5-3- بحث و نتيجه‌گيري…………………………………………………………………………………………..57

5-3-1- ابهام نقش و ميزان پرخاشگري……………………………………………………………57

5-3-2- پيش‌بيني پرخاشگري از طريق ابهام نقش…………………………………………..58

5-3-3- تفاوت ابهام نقش بازيكنان باتجربه و كم‌تجربه…………………………………….59

5-3-4- تفاوت پرخاشگري بازيكنان باتجربه و كم‌تجربه…………………………………..62

5-4- نتيجه‌گيري نهايي……………………………………………………………………………………………63

5-5- پیشنهادهای برگرفته از تحقيق……………………………………………………………………….64

5-6- پيشنهادات براي تحقيقات آينده……………………………………………………………………..65

منابع…………………………………………………………………………………………………………………66

منابع داخلی………………………………………………………………………………………………………………. 67

منابع خارجی……………………………………………………………………………………………………………… 69

پیوست‌ها…………………………………………………………………………………………………………..73

پیوست 1.: پرسشنامه اطلاعات و ویژگی‌های فردی بازیکنان………………………………………..74

پيوست 2 : مقياس ادراک نقش بیوکامپ و همکاران…………………………………………………….75

پیوست3: چک‌لیست ثبت پرخاشگری بازیکنان فوتبال……………………………………………..78

پیوست 4: خطاها و رفتارهاي ناشايست……………………………………………………………………..79

چکیده:

پژوهش حاضر با هدف بررسي ارتباط بين ابهام نقش و ميزان پرخاشگري در بازيكنان فوتبال ليگ برتر ايران انجام شد. با استفاده از تحقيق توصیفی-همبستگی سه تيم (72 بازيكن)، از تيم‌هاي حاضر در ليگ برتر فوتبال، فصل 92-93 به صورت در دسترس، که حاضر به همکاری با محقق بودند، به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابهام نقش بازيكنان با استفاده از مقياس ادراك نقش بيوكامپ و همكاران اندازه‌گيري شد. براي ثبت ميزان پرخاشگري بازيكنان، فيلم بازي‌هاي تيم‌هاي انتخاب شده، در نیم‌فصل اول مشاهده و پرخاشگري آنها در چك‌ليستي محقق‌ساخته با الگو گرفتن از چك‌ليست پرخاشگري رابرتس و همكاران ثبت شد. براي تحليل داده‌ها از آزمون‌های ضريب همبستگي اسپیرمن و رگرسيون خطی استفاده شد. به طور كلي يافته‌ها نشان دادند بین ابهام نقش (ادراک نقش) هجومی و میزان پرخاشگری بازیکنان فوتبال ارتباط معناداری وجود دارد. نتایج حاصل از رگرسیون نشان داد که ابعاد ابهام نقش (ادراک نقش) هجومی دارای توان پیش‌بین معناداری برای پرخاشگری بازیکنان فوتبال است. در مجموع مي‌توان نتيجه گرفت هر چه بازیکنان ادراک نقششان بیشتر باشد و از مسئولیت‌ها، جایگاه و نقش خود در تیم به خوبی آگاه باشند، میزان رفتارهای پرخاشگرانه‌ی آنها به همان نسبت کاهش خواهد یافت.

فصل اول: مقدمه و کلیات

1-1- مقدمه

ورزش به عنوان یک پدیده اجتماعی، در جوامع مدرن امروز جایگاه خاصی در مطالعات اندیشمندان علوم مختلف پیدا کرده است. ابعاد گوناگون این پدیده، آن را از یک امر رقابت‌انگيز صرف خارج ساخته و دامنه آن را به اغلب موضوعات اجتماعی مرتبط کرده است. در میان رشته‌های مختلف ورزشی، رشته فوتبال به لحاظ برخورداری از جذابیت‌ها و هیجانات زیاد توجه آحاد افکار عمومی جوامع را به خود معطوف ساخته و جنبه‌های فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و حتی سیاسی مترتب بر فوتبال، آن را به عنوان یک صنعت مطرح کرده است (حاج‌بیگی، 1385).

امروزه استفاده از علم روانشناسی در ورزش توسط تیم‌ها یک ضرورت به ‌شمار می‌رود. در واقع مربی برای انتخاب یک بازیکن جوان همان‌گونه که به توان و شرایط فیزیکی، تجربی و غيره می‌نگرد، به همان نسبت نیز می‌بایست به آمادگی ذهنی و روانی وی توجه کند. اطمینان از آمادگی ذهنی بازیکنان در تمرین و مسابقات و استفاده از حداکثر توان روانی آنان همانند توان جسمانی و توان تاکتیکی برای مربیان و تیم از اهمیت بالايی برخوردار است (حجت‌پور، 1390). بدون شک موفقيت و پيروزي در ورزش قهرماني امروز، خواهان انتظارات بالاتري از آنچه پيش‌تر وجود داشته است، مي‌باشد. لذا رفع اين توقعات و نيازهاي خاص، متخصصان ورزشي را بر آن داشته تا بيشتر به جنبه‌هاي وجودي ورزشکاران توجه کرده و در جهت ارتقاء و افزايش مهارت‌هاي آنها كوشش نمايند (سلحشوري، 1390).

فوتبال نیز همانند سایر رشته‌های ورزشی به سطح بالایی از تمرکز، توجه، دقت، آمادگی روانی و غيره نیازمند است. یک مسابقه فوتبال 90 دقیقه است، ولی ذهن بازیکنان و مربیان را گاهی چندین هزار دقیقه به خود مشغول نگه داشته و سایر فعالیت‌ها و حوزه‌های زندگی را تحت تأثیر خود قرار می‌دهد و شکست یا پیروزی، تصمیمات و اشتباهات داوری، اخراج، حذف تیمی، از دست دادن پنالتی، سقوط به دسته پايين‌تر و غيره می‌تواند روزها و حتی هفته‌ها و بلکه سال‌های سال فکر، ذهن و روان بازيكنان را به خود مشغول سازد و اینجاست که نقش سازنده روانشناسی در فوتبال خود را بیش از پیش جلوه‌گر می‌سازد (حجت‌پور، 1390).

يك تيم فوتبال براي اينكه بتواند در يك دوره‌ي زماني نسبتاً بلند (به اندازه‌ي يك فصل فوتبال) و حتي بيشتر كارآيي خود را حفظ كند، بايد عوامل رواني را كه بر ذهن و روان بازيكنانش تأثير مي‌گذارند را مورد توجه قرار دهد. بنابراين، توجه به عوامل رواني باعث مي‌شود تا عملكرد و كارآيي بازيكنان بهبود يافته و اثرات منفي كه ممكن است برخي عوامل بر عملكرد ورزشكاران داشته باشند، را به حداقل رساند.

در مطالعه‌ي حاضر از ميان متغيرهاي مرتبط با عملكرد ورزشكاران، متغيرهاي ابهام نقش و پرخاشگري كه مي‌تواند تأثير منفي بر عملكرد داشته باشد، مورد بررسي قرار خواهند گرفت. ابهام نقش به طور مستقل پیش‌بینی‌کننده‌ي کارآیی و مؤثر بودن عملکرد فرد است (Beuchamp و همكاران، 2002) و عملکرد ورزشكار را به صورت منفی تحت تأثیر قرار می‌دهد (ابوالقاسمي و همكاران، 1385). از طرفي پرخاشگري و رفتار منفي‌گرايانه موجب مي‌شود كه ورزشكاران هميشه در حالت تدافعي قرار گيرند، كه اين امر به نوبه‌ي خود مانع رشد و شكوفايي ظرفيت‌ها و توانايي‌هاي آنها مي‌شود و ممكن است تأثير منفي بر عملكرد ورزشكاران داشته باشد (طلايي، 1391).

در تحقيق حاضر سعي بر آن است كه ارتباط بين متغيرهاي ابهام نقش و پرخاشگري در بازيكنان ليگ برتر فوتبال ايران شناسايي و پيامدهاي ناخوشايند این متغیرها بر عملكرد بازيكنان، مورد بررسي قرار داده شود.

2-1- بیان مسأله

هدف تمام تيم‌هاي ورزشي به حداكثر رساندن توان جسماني و رواني بازيكنان و حذف عوامل مخلي است كه ممكن است عملكرد ورزشي را به صورت منفي تحت تأثير قرار دهد. فوتبال نیز مانند دیگر فعالیت‌های انسانی با مفاهیم روانشناسی از جمله اضطراب، هیجان، فشار روانی، پرخاشگري و غيره گره خورده است، كه هر كدام از اين متغيرها مي‌توانند بر عملکرد ورزشکاران تأثيرگذار باشند. از جمله متغیرهایی که نقش تعیین‌کننده‌اي در ورزش‌های تیمی، به ویژه فوتبال دارند، ابهام نقش و پرخاشگری است.

نقش‌های فردی در محیط تیم‌ها بسیار بااهمیت است و این نقش‌ها هستند که با قرار گرفتن در کنار یکدیگر باعث موفقیت تیم‌ها می‌شوند. بنابراین، مهم است که بدانیم آیا بازیکنان این نقش‌ها را پذیرفته‌اند یا نه و اینکه آیا از نقش خود رضایت دارند یا ناراضی‌اند (بهلكه و همكاران، 1392). درک و فهم مسئولیت های نقش فردی به عنوان یکی از مهمترین متغیرهای تیمی در ورزش تعریف شده است (Eys و همكاران، 2005). عدم شناخت در مورد این مسئولیت‌ها و انتظارات مربوط به یک موقعیت خاص به عنوان ابهام نقش معرفي شده است (Kahn و همكاران، 1964). در واقع ابهام نقش زمانی پدید مي‌آید که روشن نباشد نقش فرد چیست، از جمله هنگامی که به روشنی معلوم نباشد که هدف از یک شغل معین یا پست بازی در ورزش چیست یا حدود مسئولیت‌های آن کدام است (درودیان و همکاران، 2013). تجربه‌‌ي ابهام نقش می‌تواند به واکنش‌های متناقض، احساس تنش، کاهش اعتماد به نفس، استرس و نارضایتی در فرد منجر شود (Kahn و همكاران، 1964). همچنين ابهام نقش با افزايش اضطراب جسمي و شناختي (Beuchamp و همكاران، 2003) و كاهش اثربخشي نقش (Beuchamp و همكاران، 2002) همراه است و مي‌تواند تأثير منفي بر عملكرد داشته باشد (ابوالقاسمي و همكاران، 1385).

فوتبال به عنوان یک بازی تیمی نیازمند هماهنگی افراد است. هر بازيكن در تيم مسئولیتی بر عهده دارد و باید مسئولیت خود را در فضایی مملوء از تماشاگر به بهترین نحو انجام دهد و اشتباه کوچکی می‌تواند لطمات جبران ناپذیری را به تیم وارد نماید. بنابراين عدم شناخت بازيكنان با نقش خود در شرايط مختلف، باعث مي‌شود كه آنها وظيفه‌ي خود را ندانند. نامشخص بودن وظيفه، به نوبه‌ي خود عامل ناهماهنگي و احتمالاً صحيح انجام نشدن فعاليت‌هاي تيمي خواهد بود. عدم آشنايي كافي با نقش ساير هم‌تيمي‌ها و اختلاف بازيكنان با يكديگر به دليل تداخل كارها و ناراحتي‌هاي حاصل از آن، پيامدهاي ديگر چنين وضعي خواهد بود (رجب‌زاده، 1385).

تحقيقات متعدد انجام شده در ادبیات سازمانی بیانگر اين است كه ابهام نقش به عنوان یک عامل استرس‌آور در محيط‌هاي مختلف براي افراد در سطح رفتاري، رواني و فيزيولوژيكي پيامدهاي محسوس و قابل توجهي را به بار مي‌آورد كه به نوعي زمينه را براي تضعيف كارآيي و اثربخشي افراد فراهم مي‌آورد. يكي از اين پيامدها، رفتارهاي انحرافي و پرخاشگرانه است. بر طبق ادبیات سازمانی و بر اساس مدل استرس-عدم‌تعادل-جبران مي‌توان گفت كه استرس با ايجاد حالات هيجاني منفي نسبت به خود و وظايف كاري، با برهم زدن تعادل هيجاني، رفتاري و شناختي افراد، آنها را به سمت رفتارهاي غيراخلاقي و انحرافي مثل پرخاشگري سوق مي‌دهد (گل‌پرور، 1390). به علاوه پژوهش‌های انجام شده در محیط‌های کار به کرات نشان داده‌اند که ابهام نقش به عنوان یکی از ابعاد استرس دارای توان پیش‌بین معناداری برای خشم و پرخاشگری است (ادیبی و همکاران، 1391). پرخاشگري ناظر بر رفتاري است كه با نيت صدمه زدن به شخص ديگر انجام مي‌شود و متضمن بي‌توجهي محض به سلامت ديگران و احتمالاً خود است. پيامدهاي پرخاشگري ممكن است فيزيكي يا روان‌شناختي باشد (Coackly، 1988). در واقع، پرخاشگري موجب استفاده‌ي نامطلوب از انرژي رواني، مانع رسيدن به پيروزي و تجربه‌ي نشاط از ورزش مي‌شود و ممكن است با ايجاد خشم و برانگيختگي، مانع تمركز بازيكن شود و عملكرد را كاهش دهد (طلايي، 1391). به موازات حركت و پيشرفت فوتبال در ايران، در سال‌هاي اخير خشونت و پرخاشگري در مسابقات شيوع يافته و به حوادث تلخ و تأسف‌باري چه در عرصه ملي و چه در عرصه بين المللي تبديل شده است. اين موضوع نگراني‌هاي فراواني را براي دست‌اندركاران و علاقه‌مندان فوتبال به وجود آورده است (رمضاني‌نژاد و همكاران، 1388). اگر چه ما نمی‌توانیم طبیعت مسابقه را تغییر دهیم، با این حال تدابیر مطمئنی وجود دارد که به‌ وسيله‌ي آنها می‌توانیم عواملی را که باعث پرخاشگری می‌گردد، کاهش دهیم.

بنابراين، عدم آموزش و آشنايي كافي بازيكنان با نقش خود و ساير هم‌تيمي‌ها و عدم ايفاي صحيح نقش خود در زمين بازي، علاوه بر اينكه باعث از بین رفتن انسجام و افت عملكرد تيمي مي‌شود، مي‌تواند آسيب‌هاي رواني براي خود ورزشكار به همراه داشته باشد،كه ممكن است يكي از اين اثرات و پيامدهاي منفي بروز رفتارهاي غيراخلاقي و پرخاشگرانه در بازيكنان فوتبال باشد. با توجه به رابطه‌ي ابهام نقش و پرخاشگري با عملكرد ورزشي، به نظر مي‌رسد كه ابهام نقش با پرخاشگري هم رابطه داشته باشد. لذا پژوهش حاضر به دنبال يافتن اين پرسش است كه آيا ابهام نقش با ميزان پرخاشگري بازيكنان فوتبال رابطه‌اي دارد يا خير؟

تعداد صفحه : 85

14700 تومان

———–

——-

پشتیبانی سایت :              serderehi@gmail.com