پایان نامه ارشد ارتباطات: بررسي رابطه بین استفاده از شبكه‌هاي اجتماعي و گرایش ديني(مورد پژوهي دانشجويان دانشکده هنر‌هاي زیبا دانشگاه تهران)

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته ارتباطات

عنوان : بررسي رابطه بین استفاده از شبكه‌هاي اجتماعي و گرایش ديني(مورد پژوهي دانشجويان دانشکده هنر‌هاي زیبا دانشگاه تهران)

دانشگاه سوره
دانشكده فرهنگ و ارتباطات

پايان‌نامه كارشناسي ارشد رشته ارتباطات

عنوان:

بررسي رابطه بین استفاده از شبكه‌هاي اجتماعي و گرایش ديني(مورد پژوهي دانشجويان دانشکده هنر‌هاي زیبا دانشگاه تهران)

استاد راهنما :

دکتر محمد رضا رسولی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب:

چكيده 1

فصل اول. 2

مقدمه. 3

1-1 بيان مسأله. 6

1-2 اهميت و ضرورت انجام تحقيق. 11

1-3 اهداف پژوهش… 13

1-4 سئوالات کلیدی تحقیق. 14

1-5 فرضیات تحقیق. 14

فصل دوم ادبيات و مباني نظري تحقيق.. 15

مقدمه. 16

2-1 پیشینه نظری تحقیق. 17

2-1-1 دين و مفاهیم دینی.. 19

2-2 مفاهيم نظري.. 25

2-2-1 اینترنت.. 26

2-2-2 شبكه اجتماعي.. 29

2-2-3 فیس‌بوک… 35

2-2-4 گوگل پلاس (Google pulls) 40

2-2-4-1 حلقه‌ها (Circles) 41

2-2-4-2 چت ویدئویی در پاتوق‌ها (hangout) 41

2-2-4-3 آپلود بی‌درنگ عکس‌ها و ویدئوها 42

2-2-4-4 جرقه‌های گوگلی یا (Spark) 42

2-2-4-5 گردهمایی گوگلی (Huddle) 42

2-2-4-6گوگل پلاس و موبایل. 42

2-3 پیشینه تحقیق. 46

2-3-1 تحقيقات داخلي.. 46

جنگ نرم سایبری در فضای شبکه‌هاي اجتماعی.. 49

بررسی فرصت‌ها و چالشهای موجود پیرامون وضعیت هویت ایرانی در فضای مجازی.. 50

بررسی نقش شبکه‌هاي اجتماعی مجازی در تحولات سال 1388. 50

بررسي رابطه شبكه‌هاي اجتماعي مجازي بر ارتباطات اجتماعي دانش‌آموزان دبيرستان شهر تهران. 51

چهارچوب مفهومی.. 55

2-3-2 پژوهش‌هاي خارجي.. 62

2-4 کتابهای داخلی.. 65

2-5 کتاب‌هاي خارجی : 65

2-6 جمع بندی پیشینه تحقیق. 66

2-7 مباني نظري تحقیق. 67

2-7-1 نظریه شکاف اگاهی.. 68

2-7-2 نظريه كاشت.. 70

2-7-3 نظريه جبرگرايي رسانه‌اي.. 72

2-7-4 نظريات ارتباطات كامپيوتر- واسط.. 74

2-7-5  نظريه‌ي غناي رسانه‌اي.. 76

2-7-6  نظريه‌ي شيوه‌ي پردازش اطلاعات اجتماعي.. 77

2-7-7 نظریه‌های مطرح. 80

2-7-7-1 جامعه اطلاعاتی به عنوان فرا صنعت گرایی (دانیل بل) 80

2-7-7-2 اطلاعات، دولت – ملت و نظارت ( آنتونی گيدنز ) 82

2-7-7-3 مديريت و دستکاری اطلاعات، گستره نوين همگانی ( يورگن هابرماس ) 83

2-7-7-4 اطلاعات و تغییر شهری ( مانوئل کاستلز ) 84

2-8 چارچوب نظري.. 87

تامپسون. 92

آنتوني گيدنز. 94

نظریه شکاف اگاهی.. 94

نظریه استفاده و رضامندی مخاطبان. 100

جمع بندی.. 101

فصل سوم روش تحقیق.. 103

3-1 روش انجام پژوهش… 104

3-2 جامعه آماري.. 105

3-3 روش نمونه گيري.. 105

3-4 حجم نمونه. 105

3-5 شیوه گردآوري داده ها 107

3- 6 روش تجزيه و تحليل اطلاعات.. 107

3-7تعريف عملياتي متغيرهاي تحقيق. 107

3-8 اعتبار و پايايي.. 108

فصل چهارم تجزيه و تحليل داده‌ها 109

4-1 مقدمه. 110

4-2 توصيف داده‌ها 110

4-2-1 تحليل پرسشنامه‌ها 111

4-5 آزمون فرضيات تحقیق. 146

فصل پنجم نتيجه‌گيري و پيشنهادها 154

مقدمه. 156

1-5 نتیجه‌گیری.. 157

نتایج توصیفی تحقیق: 159

نتایج استنباطی: 161

2-5 پیشنهادها 162

الف:پیشنهادات نظری: 162

ب: پیشنهادات کاربردی: 163

پیشنهادات برای مطالعات بعدی: 164

موانع تحقیق. 165

فهرست منابع. 1

چكيده

استفاده از شبکه‌هاي اجتماعی (مثل فیسبوک، توئیتر و …) بیش از هر رسانه ای در میان کاربران رواج یافته است. این شبکه‌ها بخش عمده ای از زمان و انرژی کاربران را به خود اختصاص مي‌دهند بنابراین با توجه به اهمیتی که یافته اند در ابعاد مختلف مستلزم تحقیق و پژوهش هستند. در این پژوهش سعی شده موضوع دین که یکی از اساسی ترین و مهمترین شاخص‌هاي جوامع دینی مثل جامعه ایران است در ارتباط با شبکه‌هاي اجتماعی مورد بررسی قرار گیرد.

پژوهش حاضر بررسی رابطه بین استفاده از شبكه‌هاي اجتماعي و گرایش ديني كاربران عضو شبکه‌هاي اجتماعی را با استفاده از روش پيمايشي مورد مطالعه قرار داده است. اين پژوهش در دانشکده هنر‌هاي زیبا دانشگاه تهران و با استفاده از ابزار پرسشنامه در بين 360 نفر از دانشجويان رشته­ها و دوره­های مختلف تحصيلی این دانشکده انجام گرفته است.

تحليل يافته‌هاي اين مطالعه بیانگر این است که بیش از 80 درصد کاربران با هدف کسب اطلاعات علمی، تفریحی و سیاسی و فرهنگی از این شبکه‌ها استفاده مي‌کنند و بین استفاده از این شبکه‌ها و گرایش دینی رابطه معناداری وجود دارد.

همچنین بین میزان پایبندی به اعتقادات دینی و تاثیرپذیری از شبکه‌هاي اجتماعی رابطه معنی دار وجود دارد.نتیجه دیگر این پژوهش همچنین حاکی است بین میزان پایبندی به اعتقادات دینی و نشر ارزش‌هاي دینی در شبکه‌هاي اجتماعی رابطه معنی دار وجود دارد.

مقدمه

انسان‌ها در حالی به قرن بیست و یکم گام نهاده اند که ارتباطات جهان را تسخیر کرده و کتاب، رایو، فیلم و ماهواره و اینترنت به گونه ای احوال آنها را به همدیگر پیوند داده است که برای زیستن به دنبال شیوه‌ها و ابزار‌هاي جدید هستند.

یکی از دستاورد‌هاي عصر ارتباطات آگاهی یافتن مردم از باور‌هاي دینی و گرایش‌هاي دینی دیگران است که با از میان رفتن سدها و فاصله‌ها بیش از هر زمان دیگری با ادیان و مذاهب دیگر آشنا هستند. (توفیقی، حسین،1390: 1)

بشر امروزی به ویژه نسل جوان به مدد رسانه‌هاي نوین ارتباطی، شیوه‌هاي متفاوتی را جهت حفظ رابطه ی خود با دوستان و آشنایان، برقراری رابطه‌هاي جدید و انتشار افکار تجربه مي‌کند.آدمی قدرت این ابزار‌هاي ارتباطی را به منظور تامین نیاز‌هاي ارتباطی خود به خدمت گرفته است.

سایت‌هاي شبکه ی اجتماعی، از جمله رسانه‌هاي نوینی هستند که بستر مناسبی برای حفظ روابط آفلاین، ایجاد روابط آنلاین و بسط دادن این روابط به زندگی واقعی فراهم کرده اند.

نتایج تحقیقات نشان داده است که سبک‌ها و رفتار‌هاي ارتباطی کاربران سایت‌هاي شبکه اجتماعی از فرهنگ‌ها و ملل مختلف، به دلیل نگرش‌ها و ارزش‌هاي فرهنگی متفاوت فرق دارد. به عبارت دیگر افراد تحت تاثیر فرهنگ‌هاي حاکم در جامعه در جامعه ی خود دست به رفتار‌هاي ارتباطی در شبکه‌هاي اجتماعی آنلاین مي‌زنند.

تكنولوژي‌هاي نوين ارتباطي که به واقعیت انکارناپذیر زندگی بشر امروز تبدیل شده است دنیای نوینی را رقم زده که فضای مجازی و شبکه‌هاي اجتماعی از مصداق مهم آن هستند.تکنولوژی‌هاي امروز که در عرصه‌هاي مختلف نمود خود را به نمایش گذاشته ابعاد مختلف زندگی انسان را در عرصه‌هاي دینی‌، اجتماعی‌، سیاسی و فرهنگی و … تحت تاثیر قرار داده است.

اصولا فناوری همواره زندگی انسان‌ها را تحت تاثیر قرار داده و بهره برداری از آن هم موجب سادگی امور و در ابعاد گسترده آن استفاده موجبا شکل گیری ابعاد پیچیده اجتماعی و فرهنگی مي‌شود.

اختراع خط، تكنولوژي چاپ، تلگراف، تلفن و تكنولوژي كامپيوتر را مي‌توان در همين راستا ارزيابي كرد؛ چرا كه هر‌يك به نوبه خود با تغييراتي كه به‌همراه آوردند، باعث دگرگوني در زندگي بشر شدند. رسانه‌هاي نوين اطلاعاتی و در رأس آن اينترنت‌، موجب نوسازي فرآيندهاي اجتماعی است. اين تکنولوژي تمام جنبه‌هاي زندگی مردم را تحت الشعاع قرارداده است. (جهانگرد، 1384: 3)

هرچند که انسان‌ها به طور معمول در مقابل هر گونه تغییری مقاومت می‌کنند ولی باید این مهم را پذیرفت که مواجهه با این تغییرات گریزناپذیر است و این مقاومت‌ها نیز شکسته‌خواهد شد و به همین علت باید همواره خود را برای این تغییرات که به سرعت و شتابان نیز صورت می‌پذیرد، آماده کرده و با یک شناخت خوب نسبت به میزان تأثیر هر یک از این تغییرات، اثرات سوء آن را به حداقل ممکن برسانیم. ُ

با رشد شتابان تكنولوژي‌هاي ارتباطات و اطلاعات، به ويژه اينترنت و انتقال پرشتاب فعاليت‌ها به زندگي فردي و جمعي انسان؛ فضاهاي سايبر و محيط‌هاي مجازي، اهميتي روزافزون يافته و مجازي شدن را به نيروي محرك تغيير محيط زندگي انسان و از آن مهم‌تر به عامل اصلي تغيير الگوهاي فكري و رفتاري و به معنايي دقيق‌تر “وجود انسان” تبديل كرده‌است. ( اوحدي، 1380: 9 )

همان‌طور كه جامعه شناس انگلیسی، آنتوني گيدنز[1] ( 1999 ) ياد‌آور مي‌شود، هرچه اين تغييرات نه‌تنها ” در بيرون از اينجا ” اتفاق مي‌افتد بلكه ” در اينجا نيز اتفاق مي‌افتد – در خانه‌هايمان و درون سرهاي ما -، و در اينكه ما چگونه دنيا و جايي كه در آن هستيم، مي‌بينيم. بنابراين، ما همه مسؤوليم تا در مورد تجربياتمان از اين تغييرات فرهنگي بيانديشيم و بحث كنيم. واقعيت اين است كه نمي‌توان نسبت به اين تغييرات بي‌تفاوت بود. بنابراين مهم است كه بدانيم كه چگونه اين تغييرات مي‌تواند تعاملات انساني هر روزه‌ي ما را تحت تأثير قرار دهد. مهم‌تر اينكه براي تمام كساني‌ كه وارد دنياي كار مي‌شوند لازم است تا نظرات خردمندآن‌هاي راجع به اينترنت داشته باشند.

( تربتي،1389:12)

کشورهای جهان سوم و در حال توسعه مثل ایران نیز در مسیر رشد تکنولوژیک خود همواره تحت تاثیر این شرایط بودند. از زمان حکومت قاجار و شکست ایران در مقابل قشون روس نیز بکارگیری از فناوری‌ها در عرصه‌هاي مختلف به مقوله اساسی در تحولات سیاسی و اجتماعی جامعه ایرانی تبدیل شد.

رشد روزافزون سواد و افزایش مهاجرت‌هاي ایرانیان به کشور‌هاي اقلیم فرنگ زمینه و بستر روزافزون استفاده از فناوری‌هاي جدید و همچنین درک دستاوردهای ان سامان در زمینه استفاده از قانون و زندگی و سیاسی و اجتماعی مردم اروپا در بلند مدت، منجر به تغيير ذائقه‌ي ارتباطي عموم جامعه می‌شود.

انديشمندان و صاحب نظران علوم اجتماعي و ارتباطات بر اين باورند كه تركيب و همگرايي، فن‌آوري‌هاي ارتباطاتي و تجديد ساختار نظام سرمايه‌داري در دهه‌هاي اخير، سبب گشايش مرحله‌ي تازه‌اي در تاريخ جوامع بشري شده‌است. مرحله‌اي كه با اصطلاحاتي نظير جامعه فراصنعتي[2]، جامعه شبكه‌اي[3]، جامعه اطلاعاتي[4]، جامعه پست‌مدرن[5]، جامعه مجازي[6] و امثالهم توصيف و تبيين شده است. “ويژگي‌هاي اين جامعه نو را مي‌توان پديده‌هايي از جمله اقتصاد اطلاعاتي جهاني، هندسه متغير شبكه‌اي، فرهنگ مجاز واقعي، توسعه حيرت انگيز فناوري‌هاي ديجيتال، خدمات پيوسته و نيز فشردگي زمان و مكان، برشمرد”  ( كاستلز، 1380: 15 )

در سال‌های اخير “شبکه‌های اجتماعی مجازی” با سرعتی بينظير گسترش يافته‌اند. پايگاه‌های مجازی مای اسپیس فیس بوک[7]‌، فیس بوک[8]‌، فرندستر[9]‌، یوتیوب[10]‌، فیلکر[11]‌، اورکات[12] و تویتر[13] مشهورترين اين شبکه‌ها هستند که فضايی جذاب را برای ارتباط شبکه‌ای در فضای مجازی ميان کاربران اينترنت و عمدتاً از نسل جوان، فراهم آورده و در مدت زمانی کوتاه به سرعت رشد کرده‌اند. به عنوان مثال FaceBook با توجه به اعلام خبرگزاری ایسنا تا سپتامبر سال 2012 بيش از یک میلیاردکاربر فعال دارد.(ایسنا، 09/09/1391)

شبکه‌های اجتماعی گرچه به نظر مي‌پاید از ابزارهای ساده برای نوشتن و به اشتراک گذاری اطلاعات بهره مي‌برند ولی از چنان جذابیت و تاثیرگذاری در دنیای مدرن برخوردار هستند که میلیون‌ها نفر هر هفته و هر ماه به برای استفاده از این جذابیت‌ها و خدمات متقابل به عضویت آنها در مي‌آیند.

بي‌شك شبكه‌ي اجتماعي فيس‌بوك را مي‌توان مهمترین شبكه‌هاي اجتماعي دانست که بیش از سایر شبکه‌ها در خدمت کابران اینترنتی قرار گرفته است. این شبکه چنان تاثیر عمیقی برای کاربران بجا گذاشته است که حضور در آن به به نوعی کلا و وجاهت اجتماعی در بین نخبگان و همچنین عامه مردم تبدیل شده است و يكي از راه‌هاي برقراري ارتباط با دوستان، همكاران و آشنايان مي‌باشد.

با نفوذ بيشتر اين شبكه در بين ايرانيان هر چند در ابتدا با تقويت ابعاد عاطفي و احساسي بيان شده بود، اما از طريق و نوع رويه خود شبكه‌ي فيس‌بوك مي‌توان حدس زد كه تغييراتي در اين رويه انجام‌گرفته و خواهدگرفت. شركت فيس‌بوك با ورود كاربران ايراني، افغاني و تاجيكي تصميم به اضافه كردن زبان فارسي به جمع زبآن‌هاي اين سايت گرفت، هر چند كه هنوز در جمع كاربران فارسي‌زبان كمتر استفاده مي‌‌گردد(مزینانی، کاظم 1389 دانشگاه سوره).

شايد بتوان گفت، گرایش دينی و همچنین هویت دینی از مهم‌ترين عناصر ايجادكننده‌ي همگنی و همبستگی اجتماعی در سطح جوامع است که طی فرايندی با ايجاد تعلق خاطر به دين و مذهب در بين افراد جامعه، نقش بسيار مهمی در ايجاد و شكل‌گيري هويت جمعی دارد و به عبارتی عمليات تشابه‌سازی و تمايزبخشی را انجام می‌دهد. به طور مثال دين اسلام و مذهب شيعه، به طور هم‌زمان ضمن ايجاد تشابه دينی در بين افراد جامعه‌ي ايران، آن‌ها را از ساير اديان جدا می‌سازد. در جامعه‌ي ايران برخلاف ساير جوامع (که به دنبال حاشيه‌ای کردن دين و برانداختن دينداران از اريکه قدرت و منزوی کردن آنان هستند)، با استفاده از نيروی مذهب در پنج قرن گذشته، حداقل سه انقلاب تمام‌ عيار را سامان داده‌اند. نخستين حرکت‌ها در سال 880 شمسی با انقلاب صفويان برپايه‌ي مذهب تشيع، دومين حرکت در سال 1285 شمسی با رهبری علمای طراز اول شيعه در انقلاب مشروطه و آخرين هم در انقلاب اسلامی سال 1357 شمسی با رهبری و هدايت مرجعيت شيعی شکل گرفت. (گودرزی، 1387: 50 )

 

تعداد صفحه : 186

14700 تومان

———–

——-

پشتیبانی سایت :              serderehi@gmail.com