پایان نامه ارشد:عوامل اجتماعی – جمعیتی مؤثر بر تغییرات الگوی سني ازدواج در ایران 85-1375 مطالعه­ ی­ موردی فاصله­ ی سنی زوجین در نقاط شهری و روستایی استان اردبیل

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته جمعیت شناسی

عنوان : عوامل اجتماعی – جمعیتی مؤثر بر تغییرات الگوی سني ازدواج در ایران 85-1375 مطالعه­ ی­ موردی فاصله­ ی سنی زوجین در نقاط شهری و روستایی استان اردبیل

دانشگاه علامه­ طباطبائي

دانشكده علوم اجتماعي

پایان نامه برای اخذ درجه­ ی کارشناسی ارشد رشته­ ي جمعيت­ شناسي

 

عنوان:

عوامل اجتماعی – جمعیتی مؤثر بر تغییرات الگوی سني ازدواج در ایران 85-1375 مطالعه­ ی­ موردی فاصله­ ی سنی زوجین در نقاط شهری و روستایی استان اردبیل

 

استاد راهنما: آقای دکتر کورش مهرتاش

 

استاد مشاور: آقای دکتر حسین محمودیان

 

استاد داور: آقای دكتر اردشير انتظاري

 

 

بهمن 1388

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                     صفحه

1- فصل اول: کلیات …………………………………………………………………………………………………………………….1

1-1- طرح مسأله ………………………………………………………………………………………………………………………..2

1-2- ضرورت و اهمیت تحقیق ………………………………………………………………………………………………….5

1-3- اهداف تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………7

1-4- سوالات تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………….8

2- فصل دوم: مبانی نظری تحقیق …………………………………………………………………………………………….9

2-1- مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………..10

2-2- مبانی نظری……………………………………………………………………………………………………………………..11

نظریه­ی نوسازی ………………………………………………………………………………………………………………………..11

ساخت خانواده و فاصله سني زوجين………………………………………………………………………………………..14

نگرش­ها و اعتقادات فرهنگی ……………………………………………………………………………………………………18

نظریه­ی مبادله ………………………………………………………………………………………………………………………….19

تئوری برابری جنسیتی …………………………………………………………………………………………………………….21

موقعیت اجتماعی- اقتصادی و فاصله­ی سنی زوجین ……………………………………………………………..23

مضیقه­ی ازدواجی ……………………………………………………………………………………………………………………24

نظریه­ی گزینش مهاجرتی ………………………………………………………………………………………………………..26

فرضیه­ی انطباق ………………………………………………………………………………………………………………………..26

2-3-  مروري بر ادبيات تجربي پژوهش ………………………………………………………………………………….27

2-4- چارچوب نظری تحقیق …………………………………………………………………………………………………..36

2-4-1- مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………36

2-4-2- نوسازي و فاصله­ي سني زوجين ………………………………………………………………………………..36

2-4-3- موقعيت اجتماعي- اقتصادي و فاصله­ي سني زوجين ………………………………………………39

2-4-4- سن و فاصله­ي سني زوجين ………………………………………………………………………………………40

2-4-5- مضيقه­ي ازدواجي و فاصله­ي سني زوجين ……………………………………………………………….40

2-4-6- ازدواج مجدد و فاصله­ي سني زوجين ……………………………………………………………………….40

2-4-7- مهاجرت و فاصله­ي سني زوجين ………………………………………………………………………………41

2-5- مدل نظری تحقیق …………………………………………………………………………………………………………43

2-6- فرضیه­های تحقیق ………………………………………………………………………………………………………….44

3- فصل سوم: روش­شناسی تحقیق …………………………………………………………………………………………45

3-1- روش تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………46

3-2- معرفی نمونه­ی داده­های خام سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1385 ……………………..47

3-3- جمعیت آماری و حجم نمونه­ی تحقیق …………………………………………………………………………48

3-4- معرفي استان اردبيل ………………………………………………………………………………………………………48

3-5- روش تجزیه و تحلیل داده­ها ………………………………………………………………………………………….49

3-6- تعاریف مفاهیم و متغیرهای پژوهش ……………………………………………………………………………..50

3-6-1- تعریف نظری و عملیاتی متغیر وابسته (فاصله­ی سنی زوجین) ……………………………….50

3-6-2- تعریف نظری و عملیاتی متغیرهای مستقل ………………………………………………………………51

4- فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده­های تحقیق …………………………………………………………………..55

4-1- مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………..56

4-2- توصیف داده­ها ………………………………………………………………………………………………………………..56

4-2-1- توصیف داده­های متغیر وابسته (فاصله­ی سنی زوجین) …………………………………………..57

4-2-2- توصیف داده­های متغیرهای مستقل ………………………………………………………………………….62

4-2-2-1- توصیف محل سکونت ……………………………………………………………………………………………62

4-2-2-2- توصیف وضع سواد و مدرک تحصیلی …………………………………………………………………..64

4-2-2-3- توصیف وضع اشتغال ……………………………………………………………………………………………..68

4-2-2-4- توصیف نوع شغل (کشاورزی و غیرکشاورزی) ……………………………………………………..70

4-2-2-5- توصیف سن …………………………………………………………………………………………………………..72

4-2-2-6- توصیف دفعات ازدواج و ازدواج مجدد …………………………………………………………………..79

4-2-2-7 – توصیف وضع مهاجرت …………………………………………………………………………………………84

4-3- تحلیل داده­ها (آزمون فرضیات پژوهش) ……………………………………………………………………….88

4-3- 1- آزمون فرضیه­ی شماره­ی 1: تفاوت فاصله­ی سنی زوجین شهري و روستايي ………..89

4-3- 2- آزمون فرضیه­ی شماره­ی 2: رابطه­ی تحصیلات و فاصله­ی سنی زوجین ……………….91

4-3- 3- آزمون فرضیه­ی شماره­ی 3: تفاوت فاصله­ی سنی زوجین شاغل و غيرشاغل ……..105

4-3- 4- آزمون فرضیه­ی شماره­ی 4: تفاوت فاصله­ی سنی زوجین شاغل در بخش­هاي غيركشاورزي و كشاورزي ……………………………………………………………………………………………………….110

4-3- 5- آزمون فرضیه­ی شماره­ی 5: رابطه­ی سن و فاصله­ی سنی زوجین ………………………112

4-3-6- آزمون فرضیه­ی شماره­ی 6: رابطه­ی دفعات ازدواج و فاصله­ی سنی زوجین …………117

4-3- 7- آزمون فرضیه­ی شماره­ی 7: تفاوت فاصله­ی سنی زوجین مهاجر و بومي ……………121

4-4- تحلیل چندمتغیری رابطه­ی متغیرهای مستقل و متغیر وابسته …………………………………124

4-4- 1- تحلیل رگرسیونی …………………………………………………………………………………………………..125

4-4- 2- تحلیل مسیر …………………………………………………………………………………………………………..131

5- فصل پنجم: خلاصه و نتیجه­گیری …………………………………………………………………………………..138

5-1- مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………..139

5-2- خلاصه­ای از توصیف داده­ها …………………………………………………………………………………………139

5-2-1- خلاصه­ای از توصیف داده­های متغیر وابسته (فاصله­ی سنی زوجین) ……………………139

5-2-2- خلاصه­ای از توصیف داده­های متغیرهای مستقل …………………………………………………..140

5-3- خلاصه­ای از تبیین داده­ها ……………………………………………………………………………………………141

5-4- بحث و نتیجه­گیری ………………………………………………………………………………………………………147

5-5- محدودیت­های تحقیق …………………………………………………………………………………………………151

5-6- امتیازات تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………152

5-7- پیشنهادات ……………………………………………………………………………………………………………………152

منابع و مآخذ ………………………………………………………………………………………………………………………….154

منابع فارسی ……………………………………………………………………………………………………………………………155

منابع لاتین ……………………………………………………………………………………………………………………………..160

ضمائم ……………………………………………………………………………………………………………………………………..165

ضمیمه­ی شماره­ی یک …………………………………………………………………………………………………………..166

ضميمه­ي شماره­ي دو …………………………………………………………………………………………………………….172

چکیده­ی انگلیسی …………………………………………………………………………………………………………………….. a

 

 

فهرست جداول

عنوان                                                                                                     صفحه

جدول شماره­ي 1. تغييرات فاصله­ي سني زوجين در ايران طي سال­هاي 85-1375 ……………..3

جدول شماره­ي 2. توزيع فراواني بر حسب فاصله­ي سني زوجين به تفكيك محل سكونت در استان اردبيل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………57

جدول شماره­ي 3. توزيع فراواني فراواني بر حسب فاصله سني زوجين به صورت طبقه بندي شده به تفكيك محل سكونت در استان اردبيل 1385 ……………………………………………………………61

جدول شماره­ي 4. توزيع فراواني افراد بر حسب محل سكونت به تفكيك جنسيت در استان اردبيل   1385 ………………………………………………………………………………………………………………………….63

جدول شماره­ي 5. توزيع فراواني مردان بر حسب وضع سواد در نقاط شهري و روستايي استان اردبيل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………………….64

جدول شماره­ي 6. توزيع فراواني زنان بر حسب وضع سواد در نقاط شهري و روستايي استان اردبيل1385  …………………………………………………………………………………………………………………………….64

جدول شماره­ي 7. توزيع فراواني مردان بر حسب مدرك تحصيلي در نقاط شهري و روستايي استان اردبيل 1385  ………………………………………………………………………………………………………………..65

جدول شماره­ي 8. توزيع فراواني زنان بر حسب مدرك تحصيلي در نقاط شهري و روستايي استان اردبيل 1385…………………………………………………………………………………………………………………..67

جدول شماره­ي 9. توزيع فراواني مردان بر حسب وضع اشتغال به تفكيك محل سكونت در استان اردبيل 1385 ………………………………………………………………………………………………………………….68

جدول شماره­ي 10. توزيع فراواني زنان بر حسب وضع اشتغال به تفكيك محل سكونت در استان اردبيل 1385  ………………………………………………………………………………………………………………..69

جدول شماره­ي 11. توزيع فراواني مردان بر حسب اشتغال به بخش كشاورزي و غير كشاورزي در استان اردبيل 1385 …………………………………………………………………………………………………………….70

جدول شماره­ي 12. توزيع فراواني زنان بر حسب اشتغال به بخش كشاورزي و غير كشاورزي در استان اردبيل 1385…………………………………………………………………………………………………………………..71

جدول شماره­ي 13. توزيع فراواني مردان بر حسب سن به تفكيك محل سكونت در استان اردبيل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………………….74

جدول شماره­ي 14. توزيع فراواني مردان بر حسب گروه هاي سني در استان اردبيل 1385…76

جدول شماره­ي 15. توزيع فراواني زنان بر حسب سن به تفكيك محل سكونت در استان اردبيل 1385 ………………………………………………………………………………………………………………………………………..77

جدول شماره­ي 16. توزيع فراواني زنان بر حسب گروه هاي سني در استان اردبيل 1385 ….78

جدول شماره­ي 17. توزيع فراواني بر حسب ازدواج مجدد به تفكيك جنسيت در استان اردبيل 1385 ………………………………………………………………………………………………………………………………………..79

جدول شماره­ي 18.  توزيع فراواني بر حسب ازدواج مجدد به تفكيك جنسيت در نقاط شهري استان اردبيل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………80

جدول شماره­ي 19. توزيع فراواني بر حسب ازدواج مجدد به تفكيك جنسيت در نقاط روستايي استان اردبيل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………81

جدول شماره­ي 20. توزيع فراواني ازدواج مجدد كرده­ها بر حسب دفعات ازدواج در نقاط شهري و روستايي استان اردبيل 1385 ……………………………………………………………………………………………….82

جدول شماره­ي 21. توزيع فراواني مردان ازدواج مجدد كرده­ بر حسب دفعات ازدواج در نقاط شهري و روستايي استان اردبيل 1385 ……………………………………………………………………………………83

جدول شماره­ي 22. توزيع فراواني زنان ازدواج مجدد كرده­ بر حسب دفعات ازدواج در نقاط شهري و روستايي استان اردبيل 1385 ……………………………………………………………………………………84

جدول شماره­ي 23. توزيع فراواني بر حسب وضع مهاجرت به تفكيك جنسيت در استان اردبيل 1385 ………………………………………………………………………………………………………………………………………..85

جدول شماره­ي 24. توزيع فراواني بر حسب وضع مهاجرت به تفكيك جنسيت در نقاط شهري استان اردبيل 1385 ………………………………………………………………………………………………………………….86

جدول شماره­ي 25. توزيع فراواني بر حسب وضع مهاجرت به تفكيك جنسيت در نقاط روستايي استان اردبيل 1385 ………………………………………………………………………………………………….87

جدول شماره­ي 26. آزمون تفاوت فاصله­ی سنی زوجین با توجه به وضع سکونت مردان استان اردبيل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………………….89

جدول شماره­ي 27. آزمون تفاوت فاصله­ي سني زوجين با توجه به وضع سکونت زنان استان اردبيل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………………….90

جدول شماره­ي 28. آزمون تفاوت فاصله­ي سني زوجين باسواد و بی­سواد در نمونه­ی مردان استان اردبيل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………92

جدول شماره­ي 29. آزمون تفاوت فاصله­ی سني زوجين در نمونه­ی زنان باسواد و بی­سواد استان اردبيل 1385 ……………………………………………………………………………………………………………………………..93

جدول شماره­ی 30. آزمون تحلیل واریانس یک طرفه­ی فاصله­ی سنی زوجین بر حسب مدارک مختلف تحصیلی مردان در استان اردبیل1385 ………………………………………………………………………94

جدول شماره­ي 31. آزمون شفه براي مقايسه­ي فاصله­ي سني زوجين در گروه­هاي تحصيلي مردان استان اردبيل 1385 ………………………………………………………………………………………………………95

جدول شماره­ي 32. آزمون تحليل واريانس يك طرفه­ي فاصله­ي سني زوجين بر حسب مدارك مختلف تحصيلي زنان در استان اردبيل1385 …………………………………………………………………………97

جدول شماره­ي 33. آزمون شفه براي مقايسه­ي فاصله­ي سني زوجين در گروه هاي تحصيلي زنان استان اردبيل 1385 …………………………………………………………………………………………………………98

جدول شماره­ي 34. آزمون تحليل واريانس رابطه­ي بين تحصيلات و فاصله­ي سني زوجين در ميان مردان ساكن در نقاط روستايي استان اردبيل 1385 …………………………………………………..100

جدول شماره­ي 35. آزمون تحليل واريانس رابطه­ي بين تحصيلات و فاصله­ي سني زوجين در ميان زنان ساكن در نقاط روستايي استان اردبيل 1385 ……………………………………………………..101

جدول شماره­ي 36. آزمون تحليل واريانس رابطه­ي بين تحصيلات و فاصله­ي سني زوجين در ميان مردان ساكن در نقاط شهري استان اردبيل 1385 ………………………………………………………103

جدول شماره­ي 37. آزمون تحليل واريانس رابطه­ي بين تحصيلات و فاصله­ي سني زوجين در ميان زنان ساكن در نقاط شهري استان اردبيل 1385 …………………………………………………………104

جدول شماره­ي 38. آزمون تفاوت میانگین فاصله­ي سني زوجين شاغل و غیرشاغل در نمونه­ی مردان استان اردبيل 1385 ……………………………………………………………………………………………………106

جدول شماره­ي 39. آزمون تفاوت فاصله­ي سني زوجين شاغل و غیرشاغل در نمونه­ی مردان ساکن در نقاط شهري استان اردبيل 1385 ………………………………………………………………………….107

جدول شماره­ي 40. آزمون تفاوت میانگین فاصله­ي سني زوجين شاغل و غیرشاغل در نمونه­ی مردان ساکن در نقاط روستايي استان اردبيل 1385 ……………………………………………………………107

جدول شماره­ي 41. آزمون تفاوت فاصله­ي سني زوجين با توجه به وضع اشتغال در نمونه­ی زنان استان اردبيل 1385 ………………………………………………………………………………………………………108

جدول شماره­ي 42. آزمون تفاوت فاصله­ي سني زوجين با توجه به وضع اشتغال زنان در نقاط شهري استان اردبيل 1385 …………………………………………………………………………………………………..109

جدول شماره­ي 43. آزمون تفاوت فاصله­ي سني زوجين با توجه به وضع اشتغال زنان در نقاط روستايي استان اردبيل 1385 ………………………………………………………………………………………………..109

جدول شماره­ي 44. آزمون تفاوت میانگین فاصله­ي سني زوجين با توجه به نوع شغل مرداان در استان اردبيل 1385…………………………………………………………………………………………………………..110

جدول شماره­ي 45. آزمون تفاوت میانگین فاصله­ي سني زوجين با توجه به نوع شغل زنان در استان اردبيل 1385 ………………………………………………………………………………………………………………111

جدول شماره­ي 46. بررسي رابطه­ي سن مردان و فاصله­ي سني زوجين در استان اردبيل 1385………………………………………………………………………………………………………………………………………113

جدول شماره­ي 47. بررسي رابطه­ي سن مردان و فاصله­ي سني زوجين در نقاط شهري استان اردبيل 1385 ………………………………………………………………………………………………………………………….113

جدول شماره­ي 48. بررسي رابطه­ي سن مردان و فاصله­ي سني زوجين در نقاط روستايي استان اردبيل 1385 ………………………………………………………………………………………………………………113

جدول شماره­ي 49. بررسي رابطه­ي سن زنان و فاصله­ي سني زوجين در استان اردبيل 1385………………………………………………………………………………………………………………………………………114

جدول شماره­ي 50. بررسي رابطه­ي سن زنان و فاصله­ي سني زوجين در نقاط شهري استان اردبيل 1385 ………………………………………………………………………………………………………………………….114

جدول شماره­ي 51. بررسي رابطه­ي سن زنان و فاصله­ي سني زوجين در نقاط روستايي استان اردبيل 1385 ………………………………………………………………………………………………………………………….115

جدول شماره­ي 52. آزمون تفاوت میانگین فاصله­ي سني زوجين با توجه به وضع ازدواج مجدد مردان در استان اردبيل 1385 ………………………………………………………………………………………………118

جدول شماره­ي 53. بررسي رابطه­ي سن مردان و فاصله­ي سني زوجين در استان اردبيل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………………………118

جدول شماره­ي 54. آزمون تفاوت میانگین فاصله­ي سني زوجين با توجه به وضع ازدواج مجدد زنان در استان اردبيل 1385 …………………………………………………………………………………………………119

جدول شماره­ي 55. بررسي رابطه­ي سن زنان و فاصله­ي سني زوجين در استان اردبيل 1385 ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..119

جدول شماره­ی 56. آزمون تفاوت میانگین فاصله­ی سنی زوجین مهاجر و بومی در استان اردبیل1385 ………………………………………………………………………………………………………………………………….121

جدول شماره­ی 57. آزمون تفاوت میانگین فاصله­ی سنی زوجین با توجه به وضع مهاجرت مردان در نقاط شهری استان اردبیل1385 ……………………………………………………………………………………………..122

جدول شماره­ی 58. آزمون تفاوت میانگین فاصله­ی سنی زوجین با توجه به وضع مهاجرت مردان در نقاط روستايي استان اردبیل1385 ………………………………………………………………………………………….122

جدول شماره­ی 59. آزمون تفاوت میانگین فاصله­ی سنی زوجین با توجه به وضع مهاجرت زنان در استان اردبیل1385 ……………………………………………………………………………………………………………………….122

جدول شماره­ی 60. آزمون تفاوت میانگین فاصله­ی سنی زوجین با توجه به وضع مهاجرت زنان در نقاط شهری استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………..123

جدول شماره­ی 61. آزمون تفاوت میانگین فاصله­ی سنی زوجین با توجه به وضع مهاجرت زنان در نقاط روستایی استان اردبیل1385 ……………………………………………………………………………………………….123

جدول شماره­ی 62. نتایج و ضرایب آزمون تحلیل رگرسیون در مورد رابطه­ی متغیرهای مستقل و  فاصله­ی سنی زوجین در میان مردان استان اردبیل 1385 …………………………………………………………126

جدول شماره­ی 63. نتایج و ضرایب آزمون تحلیل رگرسیون در مورد رابطه­ی متغیرهای مستقل و وابسته در میان مردان نقاط شهری استان اردبیل 1385 ……………………………………………………………127

جدول شماره­ی 64. نتایج و ضرایب آزمون تحلیل رگرسیون در مورد رابطه­ی متغیرهای مستقل و  وابسته در میان مردان نقاط روستایی استان اردبیل 1385 …………………………………………………………128

جدول شماره­ی 65. نتایج و ضرایب آزمون تحلیل رگرسیون در مورد رابطه­ی متغیرهای مستقل و  وابسته در میان زنان استان اردبیل 1385 ……………………………………………………………………………………129

جدول شماره­ی 66. نتایج و ضرایب آزمون تحلیل رگرسیون در مورد رابطه­ی متغیرهای مستقل و وابسته در میان زنان نقاط شهری استان اردبیل 1385 ……………………………………………………………….130

جدول شماره­ی 67. نتایج و ضرایب آزمون تحلیل رگرسیون در مورد رابطه­ی متغیرهای مستقل و وابسته در میان زنان نقاط روستایی استان اردبیل 1385 ……………………………………………………………130

جدول شماره­ی 68. جمع اثرات متغیرهای موثر بر فاصله­ی سنی زوجین در نمونه­ی مردان………………………………………………………………………………………………………………………………………………133

جدول شماره­ی 69. جمع اثرات متغیرهای موثر بر فاصله­ی سنی زوجین در نمونه­ی زنان………..134

فهرست نمودارها

عنوان                                                                                                          صفحه

نمودار شماره­ي 1. مدل نظري تحقيق ……………………………………………………………………………………………43

نمودار شماره­ی 2. منحنی توزیع فراوانی بر حسب فاصله­ی سنی زوجین در استان اردبیل1385..59

نمودار شماره ی 3. توزیع فراوانی بر حسب فاصله­ی سنی زوجین ساکن در نقاط شهری استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………….60

نمودار شماره­ی 4. توزیع فراوانی بر حسب فاصله­ی سنی زوجین ساکن در نقاط روستایی استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………….60

نمودار شماره­ی 5. توزیع فراوانی افراد بر حسب محل سکونت به تفکیک جنسیت در استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………….63

نمودار شماره­ی 6. توزیع فراوانی مردان بر حسب مدرک تحصیلی به تفکیک محل سکونت در استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………….66

نمودار شماره­ی 7. توزیع فراوانی زنان بر حسب مدرک تحصیلی به تفکیک محل سکونت در استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………….67

نمودار شماره­ی 8. توزیع فراوانی افراد بر حسب وضع فعالیت به تفکیک جنسیت در استان اردبیل 1385 ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….70

نمودار شماره­ی 9. توزیع فراوانی افراد بر حسب نوع شغل به تفکیک جنسیت در استان اردبیل 1385 ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….72

نمودار شماره­ی 10. هرم سنی- جنسی جمعیت نمونه ی مورد بررسی در استان اردبیل 1385 …73

نمودار شماره­ی 11. الگوی توزیع مردان بر حسب سن در استان اردبیل 1385 …………………………..75

نمودار شماره­ی 12. الگوی توزیع زنان بر حسب سن در استان اردبیل 1385 ……………………………..78

نمودار شماره­ی 13. توزیع فراوانی برحسب ازدواج مجدد به تفکیک جنسیت در استان اردبیل1385……………………………………………………………………………………………………………………………………..80

نمودار شماره­ی 14. توزیع فراوانی برحسب ازدواج مجدد به تفکیک جنسیت در نقاط شهری استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………….81

نمودار شماره­ی 15. توزیع فراوانی برحسب ازدواج مجدد به تفکیک جنسیت در نقاط روستایی استان اردبیل1385 ………………………………………………………………………………………………………………………….82

نمودار شماره­ی 16. ر طبق نمونه ی مورد بررسیتوزیع فراوانی برحسب وضع مهاجرت به تفکیک جنسیت در استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………….85

نمودار شماره­ی 17. توزیع فراوانی برحسب وضع مهاجرت به تفکیک جنسیت در نقاط شهری استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………..87

نمودار شماره­ی 18. توزیع فراوانی برحسب وضع مهاجرت به تفکیک جنسیت در نقاط روستایی استان اردبیل1385 ………………………………………………………………………………………………………………………….88

نمودار شماره­ی 19. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین شهری و روستایی در نمونه­ی مردان استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………….91

نمودار شماره­ی 20. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین شهری و روستایی در نمونه­ی زنان استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………….91

نمودار شماره­ی 21. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین در میان مردان با­سواد و بی­سواد در استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………….92

نمودار شماره­ی 22. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین در میان زنان باسواد و بی­سواد در استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………..93

نمودار شماره­ی 23. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب مدرک تحصیلی مردان استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………….96

نمودار شماره­ی 24. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب مدرک تحصیلی زنان استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………….99

نمودار شماره­ی 25. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب مدرک تحصیلی مردان ساکن در نقاط روستایی استان اردبیل1385 ……………………………………………………………………………………………….101

نمودار شماره­ی 26. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب مدرک تحصیلی زنان ساکن در نقاط روستایی استان اردبیل1385 ……………………………………………………………………………………………….102

نمودار شماره­ی 27. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب مدرک تحصیلی مردان ساکن در نقاط شهری استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………..103

نمودار شماره­ی 28. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب مدرک تحصیلی زنان ساکن در نقاط شهری استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………..105

نمودار شماره­ی 29. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب وضع اشتغال مردان در استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………106

نمودار شماره­ی 30. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب وضع اشتغال زنان در استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………108

نمودار شماره­ی 31. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب نوع شغل مردان در استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………………….111

نمودار شماره­ی 32. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب نوع شغل زنان در استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………………….112

نمودار شماره­ی 33. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب گروه­های سنی مردان در استان اردبیل1385 ………………………………………………………………………………………………………………………………….115

نمودار شماره­ی 34. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب گروه­های سنی زنان در استان اردبیل1385 ………………………………………………………………………………………………………………………………… 116

نمودار شماره­ی 35. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب دفعات ازدواج مردان در استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………120

نمودار شماره­ی 36. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب دفعات ازدواج زنان در استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………120

نمودار شماره­ی 37. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب وضع مهاجرت مردان استان اردبیل 1385………………………………………………………………………………………………………………………………….124

نمودار شماره­ی 38. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب وضع مهاجرت زنان استان اردبیل 1385……………………………………………………………………………………………………………………………………………..124

نمودار شماره­ی 32. دیاگرام مسیر مردان ساکن در استان اردبیل 1385 …………………………………..136

نمودار شماره­ی 33. دیاگرام مسیر زنان ساکن در استان اردبیل 1385………………………………………137

فصل اول
كليات
  • طرح مساله

سیاست­گذاری­های مبتنی بر نوسازی[1] در کشورهای پیرامونی از جمله در ایران، باعث تغییر و تحولات اجتماعی و فرهنگی، اقتصادی، صنعتی و جمعیتی شده است. این تحولات به سهم خود، باعث سست شدن سنت­ها، تغییر ایده­ها، عمومیت یافتن فردگرایی در جامعه شده است. همزمان، تغییراتی در مسایل مربوط به ازدواج نیز رخ داده است و فاصله­ی سنی زوجین[2] دچار تغییر و تحولاتی گشته است. به گونه­ای که سن ازدواج مردان و زنان با درجه­ی متفاوتی افزایش یافته است و افزایش سن ازدواج زنان، بیشتر از مردان بوده است .

طبق آمارهایی که از نخستین سرشماری تا آخرین سرشماری در ایران موجود است، به طور کلی فاصله­ی سنی زوجین از سال 1335 تا سال 1385 روندی کاهشی داشته است. به طوری که میانگین فاصله­ی سنی از 4/5 سال در اولین سرشماری به 3 سال در آخرین سرشماری نزول یافته است (کاهشی معادل 4/44درصد). البته، از سرشماری 1335 به سرشماری 1345، فاصله­ی سنی زوجین حدود 7/0 سال افزایش داشته است، اما در تمامی سرشماری­های بعدی، این فاصله همواره رو به کاهش گذاشته است. لازم به ذکر است که با این حال، متوسط فاصله­ی سنی زوجین ایرانی، بالاتر از بیشتر کشورهای جهان و منطقه است (آقا 1384: 221).

بنابر جدول شماره­ی 1، فاصله­ی سنی زوجین در نیم قرن اخیر در کشور دارای روندی نزولی بوده است. تغییر فاصله­ی سنی زوجین، به طور ساده ناشی از تغییر سن ازدواج زنان یا مردان و یا هر دو است. البته، در ایران، شتاب زیادِ افزایش سن ازدواج زنان نسبت به مردان از اختلاف سنی زوجین کاسته است (کاظمی­پور 1383: 104-113). می دانیم که سن ازدواج یکی از عوامل بلافصل موثر بر باروری[3] است. با توجه به اینکه قابلیت باروری زنان در دوره­های مختلف سنی، متفاوت است پس، تغییر سن ازدواج زنان می­تواند باعث تغییر میزان باروری شود (امین­زاده 2537: 77). البته، افزایش فاصله­ی سنی زوجین خود به تنهایی می­تواند از طریق ایجاد خطر طلاق موجب انحلال روابط زناشویی و درنتیجه، کاهش باروری شود (کسترلاین[4] و همکاران  1986: 354 ؛ نیکلز  1985 به نقل از: بنی جمالی و همکاران  1383: 148 ؛ ساروخانی 1370: 53). و بالاخره فاصله­ی سنی زوجین می­تواند بر متغیرهای دیگری همچون رضایت از ازدواج و رابطه­ی زناشویی، تعداد فرزندان مطلوب زوجین و استفاده از وسایل پیشگیری از حاملگی تأثیر داشته باشد (کسترلاین و همکاران  1986: 354 ؛ محمودیان 1385: 128 ؛ اماج[5] 2009: 31).

جدول شماره1. تغییرات فاصله­ی سنی زوجین در ایران طی سال­های 85-1335    

 

سال سرشماری

فاصله ی سنی زوجین (به سال)
کل کشور نقاط شهری نقاط روستایی
1335 5/9 7/2 5
1345 6/6 6/6 6/5
1355 4/4 4/9 3/6
1365 3/8 4/2 3/2
1375 3/2 3/7 2/3
1385 3 3/2 2/1

منبع: مرکز آمار ایران[6] (1:2006) ؛ امانی(1380: 44)

علاوه بر اینکه تفاوت سنی بین زنان و مردان از نظر آمادگی بیولوژیکی می­تواند موجب تغيير فاصله­ی سنی زوجین شود، تغییر و تحولات اجتماعی، جمعیتی، اقتصادی و صنعتی که در نیم قرن اخیر در جامعه­ی ایران رخ داده است نیز موجب سست شدن سنت­ها و اشاعه­ی ارزش­های جدید و در نتیجه، ایجاد اشکال جدید هنجارهای اجتماعی در زمینه­ی تشکیل خانواده و سنین ازدواج و همچنین نگرش جدیدی در مورد فاصله­ی سنی زوجین شده است. در نتیجه­ی این تحول، خانواده­های مبتنی بر نظام پدرسالاری[7] کم­رنگ­تر شده و اقتدار افراد برای انتخاب همسر بیشتر شده است. همزمان، افزایش تحصیلات و اشتغال زنان، برابری جنسیتی و موقعیت زنان را افزایش داده است و ازدواج، دیگر بنا به سنت، آداب و رسوم صورت نمی گیرد، بلکه افراد می­خواهند با ازدواج کردن به اهداف عاطفی و عاشقانه، خودشکوفایی و بهتر زیستن برسند (ساروخانی 1370: 111 ؛ گیدنز[8] 1386: 262-259 ؛ سرایی  1385: 42-45 ؛ محمودیان 1385: 130-128 ؛ موحد و همکاران 1385: 148 ؛ بهنام و راسخ 1348: 154).

فاصله­ی سنی زوجین و مضیقه­ی ازدواجی[9]رابطه­ی تنگاتنگی با یکدیگر دارند. برخی از محققان (کالدول[10]و همکاران 1983: 361) ادعا می­کنند که بروزِ پدیده­ی مضیقه­ی ازدواجی در جنوب هند باعث تأخیر ازدواج و کاهش تفاوت سنی زوجین شده است. فاصله­ی سنی زوجین در شهرها به علت بالاتر بودن تحصیلات افراد و پیچیدگی زندگی، و در روستاها به علت مهاجرت مردان جوان می تواند ناشی از مضیقه ی ازدواجی باشد. امری که در ایران، توسط محققان مختلف (درودی آهی 1381 ؛ جعفری مژدهی 1382) نتیجه­گیری شده است (به نقل از: محمودیان 1385: 131).

در طول تاریخ، عدم توازن جنسی و مضیقه­ی ازدواجی در بین جمعیت مزدوجین در جوامع دیگر هم رخ داده و مختص به ایران نیست. این پدیده در کشورهای غربی در اواسط قرن بیستم نیز رخ داد. برای مثال، در ایالات متحده فاصله­ی سنی زوجین، در حدود 3 سال بود و دختران متولد در سال­های 46-1944، به علت کاهش باروری، اندکی کمتر از پسرانی بودند که در سال های 43-1941 به دنیا آمده بودند. بر عکس، دخترانی که در سال­های 49-1947 به دنیا آمدند، به دلیل افزایش باروری پس از پایان جنگ جهانی دوم،  14درصد بیشتر از تعداد پسر بچه­هایی بودند که در سال­های 46-1944 متولد شده بودند. بدین ترتیب، پسران متولدِ 43-1941 و دختران متولدِ 49-1947، در دهه ی 1960 به سن ازدواج رسیدند و دچار مضیقه­ی ازدواج شدند (هیر[11] 1380: 196-195) و سن ازدواج زنان و مردان به ترتیب، به 2/21 و 6/23 سال افزایش یافت و فاصله­ی سنی زوجین اندکی کاهش یافت (بای دوی[12] 1981: 923).

بر این اساس، فاصله­ی سنی زوجین، همزمان با تغییر نسبت مجردین و بروز مضیقه­ی ازدواجی در جمعیت، می­تواند موجب مسایلی مانند افزایش احتمال طلاق، تغییر تعداد فرزندان مطلوب زوجین و استفاده از وسایل پیشگیری از باروری و … شود (کسترلاین و همکاران  1986: 354 ؛ باربیِری[13] و هرتریچ[14] 2005: 654).

به این ترتیب، تحقیق حاضر در پیِ آن است که با استفاده از نمونه­ی آمارهای خام سرشماری 1385[15] به تبیین فاصله­ی سنی زوجین در نقاط شهری و روستایی استان اردبیل بپردازد.

[1] Modernization

[2] Age Difference Between Spouses

[3] Fertility

[4] Casterline, J

[5] Emaj Uddin

[6] Statistical Center of Iran

[7] Patriarchy

[8] Giddens, A

[9] Marriage Squeeze

[10] Caldwell, J

[11] Heer, D

[12] Bytheway, W.

[13] Barbieri, P. M

[14] Hertrich, H

[15] این داده­ها در فصل سوم توضیح داده شده است.

تعداد صفحه :207

قیمت : 14700 تومان

———–

——-

پشتیبانی سایت :               serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  --