پایان نامه ارشد:بررسي تلفات ناشي از تصادفات جاده­اي استان مازندران در سال 1392

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :مهندسی صنایع

گرایش :مدیریت سیستم و بهره وری

عنوان : بررسي تلفات ناشي از تصادفات جاده­اي استان مازندران در سال 1392

سازمان مدیریت صنعتی- نمایندگی شمال

پايان نامه

کارشناسی ارشد رشته مهندسی صنایع (مدیریت سیستم و بهره وری)

بررسي تلفات ناشي از تصادفات جاده­اي استان مازندران در سال 1392

استاد راهنما:

دكتر سید مهرداد مقدم ضیابری

ساري- پاييز 1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                                    صفحه

­­­­

فصل يكم- كليات پژوهش

1-1- مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 2

1-2- بيان مساله …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 4

1-3-  ضرورت و اهميت اجراي تحقيق ………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 7

1-4-  اهداف تحقيق …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 8

1-5-  سوالات يا فرضيه هاي تحقيق …………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 8

1-6-  مدل نظري و مفهومي تحقيق ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 9

1-7-  تعريف واژه­ها، اصطلاحات و علايم اختصاري………………………………………………………………………………………………………………………….. 10

1-8- قلمرو زماني و مكاني تحقيق …………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 11

فصل دوم- ادبيات پژوهش

2-1-  مباني نظري ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 13

2-1-1- تاریخچه تصادف در ايران …………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 13

2-1-2- تصادفات از منظر روان­شناختي و جامعه شناختي …………………………………………………………………………………………………………….. 20

2-1-2- 1- جامعه شناسي حوادث ترافيكي ……………………………………………………………………………………………………………………………………. 15

2-1-1- 2- روان شناختي تصادفات ………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 17

2-1-3- تصادفات جاده­اي ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 19

2-1-3-1- مفهوم تصادفات ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 19

2-1-3-2- واكاوي تصادفات جاده­اي………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 22

2-1-4- عوامل موثر در بروز تصادفات جاده­اي ………………………………………………………………………………………………………………………………… 25

2-1-4- 1- نقش عامل انساني در تصادفات جاده­اي ………………………………………………………………………………………………………………………. 30

2-1-4- 2- نقش خودرو درتصادفات جاده­اي …………………………………………………………………………………………………………………………………. 32

2-1-4- 1- نقش جاده در تصادفات جاده­اي …………………………………………………………………………………………………………………………………… 33

2-1-4- 3- نقش شرايط محيطی و عوامل اقليمی در تصادفات جاده­اي………………………………………………………………………………………… .35

2-1-5- آموزش و فرهنگ سازي در جهت كاهش تصادفات جاده­اي …………………………………………………………………………………………….. 38

2-1-5- 1- آموزش رفتار رانندگان ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 38

2-1-5- 2- فرهنگ سازي رفتار رانندگان ……………………………………………………………………………………………………………………………………….. 40

2-1-5- 3- عوامل موثر بر كاهش تصادفات جاده­اي ………………………………………………………………………………………………………………………. 41

2-1-6- آثار اقتصادی تصادفات جاده­اي ………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 42

2-1-6-1- ابعاد اقتصادي تصادفات جاده­اي ……………………………………………………………………………………………………………………………………. 42

2-1-6-2- هزینه‌های مستقيم و غير مستقيم تصادفات جاده­اي ……………………………………………………………………………………………………. 46

2-2- پژوهش­هاي انجام شده در داخل كشور ………………………………………………………………………………………………………………………………….. 50

2-3- پژوهش­هاي انجام شده در خارج كشور ………………………………………………………………………………………………………………………………….. 56

فصل سوم- روش پژوهش

3-1- روش تحقيق ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 59

3-2- جامعه آماري ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 59

3-3- چگونگي روش گزينش گروه­ها (نمونه­ها) ……………………………………………………………………………………………………………………………….. 59

3-4- ابزار اندازه گيري و جمع آوري اطلاعات …………………………………………………………………………………………………………………………………. 59

3-5- پايايي و روايي ابزار ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 60

3-6- روش­هاي آماري مورد استفاده ………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 60

فصل چهارم- تجزيه و تحليل آماري

4-1- مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 62

4-1-1- تلفات سوانح رانندگی و تصادفات کشور …………………………………………………………………………………………………………………………….. 62

4-1-2- تلفات تصادفات جاده­اي (برون شهري و روستايي) كشور …………………………………………………………………………………………………. 64

4-1-3- سهم راه­هاي برون­شهري و روستايي در تلفات ناشي از تصادفات جاده­اي ………………………………………………………………………… 65

4-2-سوال اصلي تحقيق: نسبت تلفات ناشي از تصادفات جاده­اي استان مازندران در سال 1392 چگونه است؟………………………….. 67

4-3- سوال 1 اختصاصي تحقيق: نسبت تلفات ناشي از تصادفات جاده­اي استان مازندران چگونه است؟  ……………………………………..70

4-3- سوال 2 اختصاصي تحقيق: نسبت تلفات راه­هاي برون­شهري استان به تفكيك سنی و جنس متوفي چگونه است؟ ………….. 71

4-5- سوال 3 اختصاصي تحقيق: نسبت تلفات راه­هاي برون­شهري استان به تفكيك سطح تحصيلات متوفي چگونه است؟ ………. 73

4-6- سوال 4 اختصاصي تحقيق: نسبت تلفات راه­هاي برون­شهري استان به تفكيك محل فوت متوفي چگونه  است؟ ………………. 74

4-7- سوال 5 اختصاصي تحقيق: نسبت تلفات راه­هاي برون­شهري استان تفكيك علت نهايي فوت متوفي چگونه است؟ …………… 75

4-8- سوال 6 اختصاصي تحقيق: نسبت تلفات راه­هاي برون­شهري استان به تفكيك روشنايي جاده چگونه است؟ …………………….. 76

4-9- سوال 7  اختصاصي تحقيق: نسبت تلفات راه­هاي برون­شهري استان به تفكيك نوع معبر  برون­شهري چگونه است؟ ……….. 77

4-10- سوال 8  اختصاصي تحقيق: نسبت تلفات راه­هاي برون­شهري استان به تفكيك نحوه انتقال متوفي چگونه است؟ ………….. 78

4-11- سوال 9 اختصاصي تحقيق: نسبت تلفات راه­هاي برون­شهري استان به تفكيك نحوه وقوع تصادفات چگونه است؟ …………. 79

4-11- سوال 10 اختصاصي تحقيق: نسبت تلفات راه­هاي برون­شهري استان به تفكيك نوع خودروي مورد استفاده متوفي چگونه است؟ ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 80

فصل پنجم- بحث و نتيجه گيري

5-1- خلاصه تحقيق …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 83

5-2- يافته هاي تحقيق ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 85

5-3- پاسخ به سوالات تحقيق ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 85

5-4- مقايسه نتايج تحقيق با نتايج ساير محققان ……………………………………………………………………………………………………………………………. 87

5-5- محدوديت­هاي تحقيق  ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 88

5-6- بحث و نتيجه گيري ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 88

5-7- پيشنهادهايي براي سازمان يا جامعه اي كه تحقيق در آن انجام شده است …………………………………………………………………………. 89

5-9- پيشنهادهايي براي ساير محققان كه مي­خواهند در اين حوزه تحقيق نمايند ………………………………………………………………………. 91

منابع …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 93

پيوست ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 99

 

 

فهرست جدول­ها

عنوان                                                                                                                             صفحه

 

جدول2-1- ماتریس هادون (1973) ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 27

جدول2-2- رویکردهای مختلف در ارتباط با ایمنی حمل و نقل جاده­ای ………………………………………………………………………………………. 28

جدول2-3- سهم شرايط جوي در تصادفات جاده­اي در کشور بين سال­هاي 1377-1369…………………………………………………………… 37

جدول4-1- سهم راه­هاي برون شهري و روستايي در تلفات تصادفات جاده­اي كشور …………………………………………………………………….. 66

جدول4-2-مقايسه متوفيات و مصدومان حوادث رانندگي كشور در سال­هاي 1391 و 1392 ……………………………………………………… 66

جدول4-3- روند تلفات ترافيكي از سال 1388 تا 1392  (5 سال گذشته) كشور  …………………………………………………………………………66

جدول4-4- وضعيت استان در ميزان تلفات تصادفات جاده­اي (برون شهري و روستايي)……………………………………………………………….. 67

جدول4-5- وضعيت استان در تصادفات جاده­اي در بازه زماني سه ساله از برنامه پنجم توسعه (92-1390) ………………………………. 68

جدول4-6- ميزان تلفات استان به تفكيك برون شهري و روستايي در سال 1392 ………………………………………………………………………. 69

جدول4-7- ميزان تلفات استان به تفكيك متوفي در هنگام فوت در سال 1392 …………………………………………………………………………. 70

جدول4-8- ميزان تلفات استان به تفكيك جنس متوفي در سال 1392 ………………………………………………………………………………………. 71

جدول4-9- ميزان تلفات استان به تفكيك سن متوفي در سال 1392 ………………………………………………………………………………………….. 72

جدول4-10- ميزان تلفات استان به تفكيك تحصيلات متوفي در سال 1392 ……………………………………………………………………………… 73

جدول4-11- ميزان تلفات استان به تفكيك محل فوت متوفي در سال 1392 ……………………………………………………………………………… 74

جدول4-12- ميزان تلفات استان به تفكيك علت نهايي فوت در سال 1392 ……………………………………………………………………………….. 75

جدول4-13- ميزان تلفات استان به تفكيك روشنايي جاده ……………………………………………………………………………………………………………. 76

جدول4-14- ميزان تلفات استان به تفكيك نوع معبر برون­شهري در سال 1392 ………………………………………………………………………… 77

جدول4-15- ميزان تلفات استان به تفكيك نحوه انتقال متوفي در سال 1392 ……………………………………………………………………………. 78

جدول4-16- ميزان تلفات استان به تفكيك نحوه وقوع تصادفات در سال 1392 …………………………………………………………………………. 79

جدول4-18- ميزان تلفات استان به تفكيك نوع خودروي مورد استفاده متوفي در سال 1392 …………………………………………………… 80

 

فهرست نمودارها

عنوان                                                                                                                           صفحه

 

نمودار2-1- نمودار طبقه بندی تصادفات بر اساس نتيجه و وسايل نقليه درگير …………………………………………………………………………….. 20

نمودار2-2- نمودار تصادف كميسيون استاندارد خودروهاي جاده­اي  موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران ………………………. 21

نمودار2-3- تعداد تصادفات، جرح و فوتی ناشی از تصادفات در ایران (1373 تا 1388) ………………………………………………………………. 24

نمودار 2-4- مقايسه آمار 13 ساله تلفات حوادث رانندگی از سال 1380 تا سال1392 ……………………………………………………………….. 25

نمودار2-5- روند رشد وسایل نقلیه در ایران (1379 تا 1388) ……………………………………………………………………………………………………… 45

نمودار2-6- تغییرات جمعیت و تعداد وسایل نقلیه در ایران از سال 1379 تا پیش بینی در سال 17300 …………………………………….. 46

نمودار2-7- سهم هريك از جز هزينه هاي ناشي از تصادفات رانندگي …………………………………………………………………………………………… 48

نمودار4-1- روند ايمني در چند سال گذشته كشور ………………………………………………………………………………………………………………………… 62

نمودار4-2- روند شاخص تلفات رانندگي به 10 هزار وسيله نقليه ………………………………………………………………………………………………….. 63

نمودار4-3- روند شاخص تلفات رانندگي به 100 هزار نفر جمعيت كشور………………………………………………………………………………………. 63

نمودار4-4- روند درصد تغييرات تلفات حوادث رانندگي در چند سال گذشته كشور ……………………………………………………………………. 63

نمودار4-5- روند كاهشي در تلفات تصادفات جاده­اي (برون شهري و روستايي) كشور …………………………………………………………………. 64

نمودار4-6- روند تغييرات تلفات تصادفات جاده­اي (برون‌شهري و روستايي) كشور در 10 سال گذشته ………………………………………. 64

نمودار4-7- سهم راههاي برون شهري و روستايي در تلفات تصادفات جاده­اي ………………………………………………………………………………. 65

نمودار4-8- وضعيت استان در ميزان تلفات تصادفات جاده­اي (برون شهري و روستايي) ………………………………………………………………. 67

نمودار4-9- وضعيت تلفات ناشي از تصادفات جاده­اي (برون­شهري و روستايي) در بازه زماني 92-1390 …………………………………… 68

نمودار4-10- وضعيت تلفات استان به تفكيك برون شهري و روستايي در سال 1392………………………………………………………………….. 69

نمودار4-11- درصد ميزان تلفات استان به تفكيك برون شهري و روستايي در سال­هاي 1391 و 1392 ……………………………………. 69

نمودار4-12- درصد تلفات استان به تفكيك وضعيت متوفي در هنگام فوت در سال 1392 …………………………………………………………. 70

نمودار4-13- وضعيت تلفات استان به تفكيك جنس متوفي در سال 1392 …………………………………………………………………………………. 72

نمودار4-14- وضعيت تلفات استان به تفكيك گروه سني كشته شدگان در سال 1392 ………………………………………………………………. 72

نمودار4-15- وضعيت تلفات استان به تفكيك ميزان تحصيلات در سال 1392 ……………………………………………………………………………. 73

نمودار4-16- وضعيت تلفات استان به تفكيك محل فوت در سال 1392 ………………………………………………………………………………………. 74

نمودار4-17- وضعيت تلفات استان به تفكيك علت نهايي فوت در سال 1392 …………………………………………………………………………….. 75

نمودار4-18- وضعيت تلفات استان به تفكيك روشنايي در سال 1392 …………………………………………………………………………………………. 76

نمودار4-19- وضعيت تلفات استان به تفكيك نوع معبر برون شهري در سال 1392 ……………………………………………………………………. 77

نمودار4-20- وضعيت تلفات استان به تفكيك نحوه انتقال متوفي در سال 1392 ………………………………………………………………………… 78

نمودار4-21- وضعيت تلفات استان به تفكيك نحوه وقوع تصادفات در سال 1392 ………………………………………………………………………. 79

نمودار4-22- وضعيت تلفات استان به تفكيك خودروي مورد استفاده متوفي استان در سال 1392 ……………………………………………. 81

نمودار4-23- وضعيت تلفات استان به تفكيك خودروي مورد استفاده متوفي استان در سال 1392 ……………………………………………. 81

فهرست شكل­ها

عنوان                                                                                                                          صفحه

 

شكل1-1-  ماهیت ترکیبی عوامل مؤثر در تصادفات ………………………………………………………………………………………………………………………. 29

شكل1-2- زنجير هاي از عوامل مؤثر بر تصادفات (چانگ و همکاران، 2001) ………………………………………………………………………………. 30

فهرست پيوست­ها

عنوان                                                                                                                             صفحه

 

پيوست1- فراواني استاني تلفات ناشي از تصادفات جاده­اي (برون شهري و روستايي) كشور- سال 1392……………………………………. 99

پيوست2- جدول فراواني استاني تلفات ناشي از كل تصادفات كشور- سال 1392 ……………………………………………………………………… 100

پيوست2- شاخص متوسط نرخ تلفات ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. 101

پيوست4- رتبه بندي استان­ها در تلفات ناشي از تصادفات جاده­اي در بازه زماني سه ساله از برنامه پنجم توسعه …………………….. 102

پيوست5-رتبه بندي عملكرد يكساله استان­ها در ميزان تلفات ناشي از تصادفات جاده­اي ………………………………………………………….. 103

پيوست6- درصد تغييرات تلفات جاده­اي (روستايي و برون­شهري) استان به تفكيك ماه-سال 1392…………………………………………. 104

پيوست7- نرخ تلفات محورهاي استان مازندران (تعداد فوتي بر طول راه) …………………………………………………………………………………… 105

پيوست8- درصد فوتي محورهاي برون­شهري استان مازندران-سال 1392 …………………………………………………………………………………. 106

پيوست9- تعداد فوتي بر حسب حجم تردد در محورهاي استان مازندران-سال 1392……………………………………………………………….. 107

پيوست10- استان­هاي اولويت‌دار در فوت در بيمارستان در سال 1392 ……………………………………………………………………………………… 108

پيوست11- مقايسه آمار متوفيات و مصدومان حوادث رانندگي سال 1390 و 1391 …………………………………………………………………. 109

پيوست12- مقايسه آمار متوفيات و مصدومان حوادث رانندگي سال 1391 و 1392………………………………………………………………….. 110

پيوست13- آمار متوفيات و مصدومان ناشي ارجاعي به مراكز پزشكي قانوني كشور در سال 1390……………………………………………. 111

پيوست14- آمار متوفيات و مصدومان ارجاعي به مراكز پزشكي قانوني كشور در سال 1391……………………………………………………… 112

پيوست15- آمار مقايسه­اي معاينات مصدومان ارجاعي به مراكز پزشكي قانوني كشور در سالهاي 1384 تا 1389………………………113

پيوست16- آمار مقايسه­اي متوفيات ارجاعي به مراكز پزشكي قانوني كشور در سالهاي 1384 تا 1389……………………………………. 114

پيوست17- آمار متوفيات و مصدومان ارجاعي به مراكز پزشكي مازندران  در سال 1392 …………………………………………………………. 115

چكيده

مقدمه و هدف: در استان مازندران، بخشی از مشکلات حمل و نقل مربوط به تصادفات جاده­اي است. هزينه هاي ناشي از آن، يكي از چالش­هاي مهم استان بوده و خسارت­هاي مالي ناشي از آنها که بر بودجه خانواده و استان تحميل مي­شود. ضرورت دارد به منظور جلوگيري از خسارت­هاي تصادفات جاده­اي، راهکارهاي موثري به اجرا گذارده شود. هدف اين مطالعه بررسي تلفات ناشي از تصادفات جاده­اي استان مازندران مي­باشد.

مواد و روش­ها: اين مطالعه مقطعي و جامعه مورد مطالعه، تلفات ناشي از تصادفات جاده­اي استان مازندران در سال 1392 و ثبت شده در اداره كل حمل و نقل و پايانه­هاي مازندران و سازمان پزشكي قانوني استان مازندران بوده است.

نتايج: تلفات ناشي از تصادفات جاده­اي در راه­هاي برون­شهري استان، اغلب راننده (44%) و مرد بوده و بيشتر در سنين 21 تا 30 (26%) قرار دارند. رابطه معكوس بين سطح تخصيلات و فراواني تصادفات ديده مي­شود. اغلب خودروها سواري(40%) بوده كه بيشتر تلفات مربوط به برخورد وسايل نقليه با يكديگر (49%)بوده است. بيشترين تلفات در در محل حادثه اتفاق افتاده (54%) و اكثر آنها با آمبولانس (85.9%) به مراكز درماني و بيمارستان­ها منتقل شده­اند. بيشترين تعداد تلفات ناشي از شكستگي­هاي متعدد (53%) بوده كه در روز (60%) و در راه­هاي اصلي استان (82%) به وقوع پيوسته است.

نتيجه گيري: در سال 1392 كل تلفات تصادفات جاده­اي (راه­هاي برون­شهري و روستايي) استان 4.1 درصد و در راه­هاي برون­شهري به ميزان 1.3 درصد (نسبت به سال 1391) افزايش يافته است. ميزان تلفات در مردان بيشتر از زنان مي­باشد. افراد داراي تحصيلات دانشگاهي كمترين ميزان تلفات را در تصادفات رانندگي داشته اند. بر خلاف باور همگاني بيشترين تعداد تلفات در روز اتفاق افتاده است. ميزان تلفات در راه­هاي اصلي بسيار بيشتر از آزادراه­ها و بزرگراه­ها مي­باشد. در مطالعه انجام شده، مي­توان به تلفات بيشتر رانندگان، تاثير جنس مذكر ،30-21 سال، برخورد وسايل نقليه با يكديگر و خودروهاي سبك در بروز تصادفات منجر به فوت پي برد و بر اساس اين يافته كه بيشترين متوفيات در بر اثر شكستگي­هاي متعدد بوده است.

  • – مقدمه

امروزه حمل و نقل به دلیل داشتن نقش زیربنایی تاثیر فراوانی بر فرآیند رشد اقتصادي دارد. حمل و نقل یکی از پایه­هاي اصلی توسعه پایدار و متوازن محسوب شده و در فرآیند توسعه اقتصادي و اجتماعی کشورها، همبستگی مستقیم میان گسترش حمل و نقل و دستیابی به نرخ رشد اقتصادي وجود دارد. حمل و نقل در بر گیرنده فعالیت­هایی است که به شکلی گسترده در تمامی زمینه­ها جریان داشته و در مجموعه فعالیت­ها، نقش غیرقابل انکاري برعهده دارد. این گستردگی فعالیت، سبب حوادث مختلفی از جمله تصادفات جاده­ای می­شود.

افزايش شمار خودروها، سبب شده جامعه و انسان­ها در معرض شرايط روحي و جسمي مختلفي گيرند. در حال حاضر زندگي از حالت سنتي خارج و كاملا ماشيني شده است. روند زندگي ماشيني حيات جامعه را در معرض تصادفات جاده­اي قرار داده است. شمار اين تصادفات رو به افزايش است و در نتيجه، خسارت­هاي مالي ناشي از آنها که بر بودجه خانواده و كشور تحميل مي­شود؛ بالا بوده و غيرقابل جبران است،  از اين رو ضرورت دارد به منظور جلوگيري از خسارت­هاي تصادفات جاده­اي استان، راهکارهاي موثري به اجرا گذارده شود.

تصادفات جاده­ای يک پديده اجتماعي در استان بوده که نياز به شناسايي ابعاد زير بنايي آن و نارسايي­هاي مختلف از جمله کيفيت راه­ها و جاده­ها، کيفيت ساخت خودرو دارد. به طور قطع آمار معلولان و مصدومان ناشي از تصادفات جاده­اي چندین برابر ميزان تلفات ناشي از آن است که پیامدهای جبران ناپذير آن همچون بي سرپرستي، مسايل و مشکلات روحي و رواني، هزينه­هاي هنگفت درماني است. هیچگاه نباید از اهمیت تصادفات جاده­ای و تلفات ناشی از آن در استان مازندران، به علت خسارت­ها و هزینه­هایی مستقیم و غیر مستقیمی كه به همراه دارد و با توجه به این که تا حد زیادی قابل پیشگیری است، كاسته شده و یا به فراموشی سپرده شود.

تصادفات جاده­اي در حال حاضر به صورت يک معضل اجتماعي در سطح استان مطرح است که همه ساله جان شمار زيادي از مردم را گرفته و هزينه هايي را به جامعه وارد می­کند. هر فردي که در يک تصادف، صدمه يا خسارت مي بيند يا معلول و ناتوان شده يا اين که جان خود را از دست مي­دهد، به دليل اين که يک فرد مستقل از ديگران نيست و در شبکه اي از ارتباط با ديگران زندگي مي­کند، بنابراین پيامد اين حادثه فقط به شخص حادثه ديده بر نمي گردد، بلکه تمام کساني که با زندگي وي در ارتباط هستند را نيز تحت تاثير قرار مي­دهد.

تحقيقات اخير در ايران نشان مي­دهد که 38 درصد تصادفات ناشي از مرگ و ميرهاي غير طبيعي به علت تصادفات جاده­اي است. بر اساس آمار منتشر شده از سازمان پزشکي قانوني بیش از 235 هزار نفر بر اثر تصادفات رانندگي در کشور ايران، از سال 79 تا پايان سال 1389 کشته شده اند و طي اين مدت بالغ بر 222 هزار نفر نيز بر اثر تصادفات رانندگي مصدوم شده اند(1). بنابراین یافتن راه حلی برای کاهش این تصادفات و مشکلات ناشی از آن، ضرورتی اجتناب ناپذیر تلقی می­شود.

با توجه به عدم امکان ارزش­گذاري واقعي براي جان انسان­ها و درد و رنج حاصل از دست دادن آنها، برآورد دقيق هزينه­هاي يک تصادف امري غير ممکن به نظر مي­رسد. در خصوص کشور ايران که هم اکنون در مرحله رشد فزاينده وسايل نقليه و به دنبال آن افزايش شمار تصادفات و خسارات ناشي از آن قرار دارد، اين مساله از اهميت بيشتري برخوردار است. در اين ميان استان مازندران (با 591 نفر) که پس از استان خوزستان بيشترين آمار کشته شدگان تصادفات برون­شهري را در سال 1392 به خود اختصاص داده است و روزانه به طور ميانگين 6/1 نفر در تصادفات جاده­هاي استان مازندران کشته مي­شوند نيز از اهميت بالايي در اين خصوص برخوردار است؛ بنابراين بررسي تلفات ناشي از تصادفات جاده­اي استان مازندران و شناسايي دلايل آن و محاسبه فراواني اين دلايل مي­تواند راهي براي کاهش تصادفات در جاده هاي استان مازندران باشد.

تشخیص و تعیین درست علت وقوع تصادفات ضمن آن که باعث حفظ حقوق شهروندي می­شود موجب نمایان شدن عوامل به وجود آورنده تصادف نیز خواهد شد و در پیشگیري از حوادث مشابه بعدي بسیار موثر خواهد بود. به منظور افزایش ایمنی آمد وشد و پیشگیري از وقوع تصادفات و آسيب­هاي ناشی از آن و افزایش سطح آگاهی بایستي موارد اصلي تصادفات مشخص گردیده تا با آگاهی از آنها، در جهت رفع کاستی­ها گام برداشته و ضمن واپايش آن، از آسیب رسیدن به مردم جلوگیري شود.

وجود شهرهاي بزرگ و كوچك و روستاهاي فراوان، افزايش آسفالت راه­هاي روستايي در سال­هاي اخير و خصوصيات اجتماعي و اقتصادي ويژه باعث شده است تا بخش زيادي از سفرها در شهرها و محورهاي روستايي، دستكم در مسافت­هاي كوتاه، با وسيله نقليه انجام پذيرد. از سويي ديگر، مشخصات خاص جغرافيايي و جمعيتي در استان مازندران همچون تعدد شهرها و نزديكي روستاها به محورهاي اصلي جاده­اي، وجود كاربري­هاي متعدد و متنوع در حاشيه راه­ها، تراكم بالاي جمعيت و غيره و مشكلات فرهنگي و اجتماعي مانند كمبود فرهنگ استفاده ايمن و اطلاعات كافي از نحوه استفاده از وسيله نقليه نيز باعث افزايش تلفات ناشی از تصادفات جاده­ای مازندران گرديده است.

استان مازندران همواره به عنوان يكي از استان­هايي كه شمار مرگ و ميرهاي ناشي از تصادفات جاده‌اي در آن عدد بالايي را به خود اختصاص داده است، مطرح بوده و هست و همين امر زمينه ‌ساز کوششي براي شناسايي علل تاثيرگذار بر آن به‌شمار مي‌رود. بنابراین افزايش تلفات ناشی از تصادفات جاده­ای مازندران و از بین رفتن سرمایه­هایی که نه جبران  و نه جایگزین می­شوند، بطور قطع به بررسی و راهکارهایی نیاز دارد.

 

 

 

  • بيان مساله

از ميان حوادث مختلف، تصادفات جاده­ای، به دليل خصوصيات ویژه خود از جمله فراواني بالا، شدت زياد و شانس درگير شدن مستقيم تمامي افراد جامعه در آن از اهميت فراواني برخوردار است كه اين نقش در كشورهاي در حال توسعه نظير كشور ما نمود بيشتري دارد.

بر اساس گزارش سازمان بهداشت جهاني[1]، مرگ بر اثر حوادث ترافيکي از 1990 به بعد در هر دوره 6 ساله تقريبا 2 برابر شده و رتبه حوادث ترافيکي در فهرست علل مرگ و مير در جهان از رتبه نهم در سال 1990 به رتبه ششم در سال 2020 خواهد رسيد. بر اساس آمار اين سازمان مرگ و مير ناشي از تصادفات جاده­اي از 3/1 ميليون نفر در سال ۲۰۰۴ به 4/2 ميليون نفر در سال ۲۰۳۰ خواهد رسيد که عمدتا به خاطر افزايش مالکيت و استفاده از وسايل نقليه است که با رشد اقتصادي در کشورهاي داراي درآمدهاي کم و متوسط همراهي دارد. همه روزه در دنيا بيش از 3000 نفر بر اثر تصادفات و صدمات ناشي از آن جان خود را از دست مي­دهند. در کشورهاي کم درآمد و با در آمد متوسط، علت مرگ حدود 85 درصد از فوت شدگان و معلوليت حدود 90 درصد از افرادي که دچار ناتواني­هاي جسمي و نقص عضو شده­اند، تصادفات بوده است(2).

به همين دليل کاهش تلفات جاده­اي به یک هدف راهبردی در برنامه­هاي بسیاري از کشورها تبدیل شده است. به طوری که براي سال­هاي 2008 تا 2012، کشورهاي عربستان 30 درصد، انگلستان 40 درصد، آمریکا 20 درصد و فرانسه 50 درصد کاهش تلفات جاده­اي را به عنوان هدف منظور داشته­اند(3).

آمار مرگ و ميرهاي ناشي از تصادفات در ايران بالاتر از كشورهاي توسعه يافته و حتي در حال توسعه بوده و اين در حالي است كه شاخص”وسيله نقليه كيلومتر طي شده” در كشورهاي توسعه يافته بيش از 10 برابر ايران است. از نظر نرخ تلفات نيز علاوه بر اينكه تعداد مرگ­هاي ناشي از تصادفات در ايران از يك رشد ده درصدي در سال برخوردار بوده است، بررسي آمارهاي موجود نشانگر آن است كه شاخص”تعداد كشته به ازاي هر ده هزار وسيله نقليه در كشور” در مقايسه با كشورهاي توسعه يافته بسيار بالاتر مي­باشد(4).

آمار كشته شدگان در اثر رانندگي در كشورهاي مختلف، متفاوت است. در كشورهاي توسعه يافته به ازای هر ده هزار وسيله نقليه 1تا 5/2 نفر و در كشورهاي در حال توسعه 3 تا 15 نفر در سوانح رانندگي جان خود را از دست مي­دهند. اين شاخص براي ايران 29 گزارش شده است. در يك بررسي ميانگين سن رانندگان جاده­اي منجر به جرح يا فوت در ايران 4/11 ±7/36 سال به دست آمده است. در نتيجه اغلب قربانيان تصادفات در سن اشتغال قرار داشته و از اين نظر خسارت جبران ناپذيري به جامعه وارد مي­نمايند(5).

بطور کلی یک قاعده کلی برای تمامی تصادفات وجود دارد. هر تصادف یک اختلال در تعادل بین سه عامل انسان، خودرو و راه و محیط آن می­باشد. بر این اساس، عوامل مربوط به انسان با 93 درصد بیشترین سهم (57 درصد به ­صورت مجزا، 34 درصد با عوامل مربوط به راه و 6 درصد با عوامل مربوط به خودرو) می­باشد(6).

پژوهش­هاي اخير در ايران نشان مي­دهد که 38 درصد تصادفات ناشي از مرگ و ميرهاي غير طبيعي به علت تصادفات جاده­اي است. بر اساس آمار منتشر شده از سازمان پزشکي قانوني 235587 نفر بر اثر تصادفات رانندگي در کشور ايران، از سال 79 تا پايان سال 1389 کشته شده­اند و طي اين مدت 2221810 نفر نيز بر اثر تصادفات رانندگي مصدوم شده­اند(7).

بنابراین عوامل موثری در بروز این حوادث دخیل هستند. مشخصات خاص جغرافيايي و جمعيتي، نزديكي روستاها به محورهاي اصلي، وجود كاربري­هاي مختلف را می­توان در چهار عنوان کلی به انسان، خودرو، عامل راه و عوامل طبیعی تقسیم کرد. به همين دليل، استان مازندران يكي از استان­هاي پر خطر از نظر تلفات ناشي از تصادفات جاده­اي كشور است.

استان مازندران با وسعت 23756 کیلومتر مربع 1.46 درصد از مساحت کل  کشور را در بر دارد. این استان 3059083 نفر جمعیت (4 درصد كل كشور) دارد. 54 درصد جمعیت استان ساکن شهر و 46 درصد از جمعیت استان ساکن روستا می­باشند. تراکم نسبی جمعیت استان 127 نفر در هر کیلومتر مربع می­باشد که نسبت به جمعیت و وسعت کشور جمعیت بالايي را در خود جای داده است. اين استان، از شمال به دریای مازندران از باختر به استان گیلان از جنوب به استان­های سمنان، البرز و تهران و از خاور به استان گلستان محدود می­شود. اين استان، با توجه به موقعیت طبیعی و جغرافیایی جزو استان­های برتر کشور به شمار مي­آيد. اين استان با داشتن تنها 3 درصد از راه­هاي كشور، به علت نزديكي شهرها به يكديگر و اتصال به پايتخت (با سه محور) پذيراي 8 درصد سفرهاي كشور است. همچنين سالانه میلیون­ها گردشگر داخلی و بیش از هزاران گردشگر خارجی به منظور گذراندن اوقات فراغت از این استان دیدن می­کنند(8)

در استان مازندران، بخشی از معضلات و مشکلات حوزه حمل و نقل مربوط به حوادث ترافيکي و تصادفات جاده­اي است. اين حوادث و تصادفات جاده­اي، سبب مي­شود که کارکرد حمل و نقل داراي مشكل شده و راه­ها و جاده­ها را تحت تاثير قرار دهد و با خود مشكلات خاصی را به وجود آورد. از منظر جامعه شناختي مي­توان گفت، حوادث ترافيكي چند وجهی است. اين موضوع در حوزه بهداشت، سلامت انسان­ها را تهديد می‌کند؛ در حوزه اجتماعی بنيان خانواده­ها را به مخاطره می‌اندازد؛ در حوزه فرهنگی نيز سبب از بين رفتن سرپرست­های فرهنگی جامعه می‌شود و در حوزه اقتصادی منابع کمياب انسانی و سرمايه ملی در استان را از بين می‌برد.

از مجموع 17994 نفر متوفیان حوادث رانندگی در سال 1392 معادل 11566 نفر یا 28/64 درصد آنان در حوادث رانندگی برون‌شهری (جاده‌ها) و 5063 نفر یا 14/28 درصد آنان در حوادث رانندگی درون‌شهری، 1296 نفر یا 2/7 درصد آنان در جاده‌های روستایی و بقیه یعنی 69 نفر یا 38/. درصد با علل نامعلوم تصادف، جان خود را در این سال از دست داده‌اند. در این رابطه باید گفت استان مازندران با 591 نفر تلفات حوادث رانندگی برون‌شهری، دومين استان پس از استان خوزستان (معادل 600 نفر)، از نظر تلفات بالا در حوادث رانندگی برون‌شهری در سال 1392 محسوب می‌شود(9). همچنين از نظر آمار استاني، استان مازندران 869 نفر كشته در سوانح رانندگي درون و برون­شهري (تصادفات جاده­اي) جز 10 استان نخست حادثه خيز بوده است. و در بخش تلفات عابر پياده، استان مازندران با 4/10 درصد، رتبه نخست را به خود اختصاص داده است(10).

عوامل مختلفي در ايجاد حوادث ترافيكي و تصادفات جاده­اي و از آن مهم‌تر در جلوگيري از آن در استان نقش دارند. تصادفات جاده­اي منجر به جرح، مرگ، معلوليت و درد، كاهش بهره وري، سوگواري، مشكلات اجتماعي رواني و همچنين تخريب گسترده اموال در استان مي­شوند. بحران ايمني معابر، مرگ و ميرها، آسيب­ها و هزينه­هاي ناشي از تصادفات جاده­اي يكي از چالش­هاي مهم سلامت، بهداشت عمومي و توسعه استان است. بسياري از عوامل در افزايش تلفات ناشي از تصادفات در جاده­هاي استان مازندران تاثير دارند. وجود تلفات بالا در تصادفات جاده­اي استان طلب می‌کند تا ضمن واپايش[2] و نظارت پيوسته بر آمد و شد جاده‌ها در همه ایام سال، نسبت به برنامه ريزي مناسبت براي بهبود وضعيت جاده­ها اقدام شود تا از میزان تصادفات جاده­اي و عوارض ناشی از آن تا حد امکان کاسته شود.

با گسترش زندگي ماشيني و افزايش روز افزون ترافيک در شهرها و جاده­هاي استان مازندران، در مقابل سودمندي اقتصادي و رفاهي ناشي از گسترش ارتباطات و سرعت جابجايي کالا و مسافر، متاسفانه بر شمار و شدت تصادفات جاده­اي استان و تلفات ناشي از آن، به سرعت افزوده شده و آسيب­هاي جاني و مالي ناشي از اين تصادفات بار سنگيني را بر جامعه انساني استان تحميل مي­کند.

بنابراين براي بهتر شدن هرچه بيشتر شرايط، بايد شرايط موجود در استان مازندران بازنگري شده و نقش عوامل تاثير گذار را تا حد ممكن كاهش داده شود. ﺑﺎ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ اﻧﻮاع ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﮔﺬار و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﻬﻢ ﻫﺮ ﻛﺪام از اﻋﻤﺎل ﻳﺎد ﺷﺪه، ﻣﻲﺗﻮان از ﻃﺮﻳﻖ اﺗﺨﺎذ ﺗﺪاﺑﻴﺮ ﻻزم ﺑﺎ اصلاح آنان، از ﻧﺮخ ﺑﺮوز ﺣﻮادث ترافيكي و تصادفات جاده­اي در استان ﻛﺎﺳﺖ. از اين رو هدف اصلی این پژوهش بررسی تلفات ناشی از تصادفات جاده­ای استان مازندران   می­باشد.

تعداد صفحه : 131

قیمت : 14700 تومان

———–

——-

پشتیبانی سایت :               [email protected]

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  --