دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته زیست شناسی درباره گیاه مرزه

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته زیست شناسی

با عنوان : گیاه مرزه

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته زیست شناسی

با موضوع :

گیاه مرزه

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه : (ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

مرزه به عنوان یکی از گیاهان دارویی مهم ایران به خانواده نعنا تعلق دارد که حدود 284 گونه از آن در دنیا شناسایی شده است. ایران نیز به عنوان یکی از مهمترین مخازن ژرم پلاسم مرزه در دنیا حدود 15 گونه این گیاه را در خود جای داده است. با توجه به خواص دارویی متعدد و بسیار مفید مرزه، این گیاه مورد توجه بسیاری از مطالعات قرار گرفته است.در این بررسی ده جمعیت مختلف مرزه از سه گونه مختلف با نام های khuzistanica Satureja , Satureja rechingeri وSatureja spicigera به ترتیب مربوط به مناطق مختلف استان های لرستان،ایلام و استان گیلان از نظر تنوع ژنتیکی مورد مطالعه قرار گرفتند. پس از مراحل اولیه جهت استخراج DNA با استفاده از 10 ترکیب پرایمری مختلف بر اساس نشانگر ملکولی ISSR تنوع ژنتیکی موجود در میان این جمعیت ها بررسی گردید و با توجه به قابليت پرايمرها در نشان دادن پلی مورفيسمی در نهايت از سه پرايمر جهت بررسی تنوع ژنتيکی استفاده شد. نتايج حاصل بر اساس نرم افزارهاي GenAlex و PopGen مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. در کل تعداد 19 نوار تکثیر شد.كه تمام نوارها چند شكل بودند. بنابراین در صد چند شکلی توسط تمام آغازگرها 100%بود. ماکزیمم باند های تولید شده در گونه Satureja spicigera بطور متوسط10 باند برای همه پرایمر ها بود.بر اساس شاخصPIC درصدتفكيك پلي مورفيسم پراپمرUBC820 نسبت به ساير پرايمرها بيشتر بود كه نشان دهنده بالاتر بودن قدرت تفكيك بیشتر اين پرايمر نسبت به ساير پرايمرها مي باشد.نتایج بررسی ها نشان می دهد که72% از تنوع کل، مربوط به تنوع درون جمعيت ها و 28% مربوط به تنوع بين جمعيت ها می باشد که درصد بالايی از تنوع کل، مربوط به تنوع درون جمعيت ها است.بيشترين فاصله ژنتيکی مربوط به جمعیت های 6 و 10 می باشد که این دو جمعیت بترتیب از گونه های Satureja rechingeri و Satureja spicigera می باشند و این امر بیانگر وجود تنوع در بین گونه ها علاوه بر تنوع بالای درون جمعیتی می باشد. بنابراین می توان اين جمعيت ها را در صورت منطبق بودن صفات مورد اصلاح به عنوان والد در برنامه های دورگ گيری برای اصلاح گونه های جنس مرزه و بدست آوردن حداکثر هتروزيس در جهت سازگاری با شرايط کشور استفاده نمود. در تجزیه خوشه ای ،با برش دندروگرام در فاصله ژنتیکی 04/3 ،گونه ها در چهار گروه مجزا دسته بندی شدند و در گونه S. spicigera دو جمعیت از هم مجزا شدند .به منظور تعيين روابط ژنتيکی بين جمعيت ها و نيز مشاهده فواصل بين جمعيت ها تجزيه به مولفه های هماهنگ اصلی به عنوان روشی مکمل برای تجزيه خوشه ای انجام گرفت. نتايج نشان داد که سه مولفه اصلی اول مجموعاً 40/95 درصد از تغييرات داده ها را توجيه کردند که نمايش دو بعدی جمعيت ها بر اساس دو مولفه اصلی اول گروه بندی حاصل از تجزيه خوشه ای را تائيد نمود

کلمات کلیدی: مرزه، تنوع ژنتیکی، ISSR ، Satureja

مقدمه

جنس مرزه (Satureja L.) يکي از جنس هاي خانواده نعنا (Lamiaceae) متعلق به زير خانواده نپتوئیده[1] وقبيله منتئا[2]مي باشد از نظر فيلوژنتيکي به جنس هايGonstscharovia وCalamintha ،Acinos ، Clinopodium وMicromeria نزديک ميباشد. به عقيده پليني نام Satureja از کلمه لاتين Saturate به معني اشباع شدن گرفته شده واين بدليل استفاده از اين گياهان در غذا مي باشد (جم زاد، 1388).

جنس مرزه بر اساس گزارش IPNI[3]داراي حدود 284 گونه است.درفلوراروپا ( Hywood & Richatdson, 1972 ) مرزه داراي پنج جنس و 30 گونه است. در جديدترين بررسي انجام شده با استفاده از روش هاي مولکولي ، تعداد محدودتري براي اين جنس تعيين شده و کليه گونه هاي متعلق به آمريکا از جنس Satureja جدا و در جنس هاي Calaminatha و Clinopodium قرار داده شده اند ( 2005 et al , Brauchler ). ايران يکي از مهمترين مخازن ژرم پلاسم مرزه در دنياست. اين جنس در ايران داراي 14 گونه است که 8 گونه آن انحصاري ايران مي باشند (Rechinger ,1982 and Jamzad ,1996)، در حاليکه جم زاد (1388 ) تعداد گونه هاي اين جنس در ايران را 15و 9 گونه را به عنوان گونه های بومي ايران نام برده است . معروفي در سال 2010 يک گونه جديد Satureja avromantica از استان کردستان معرفي نمود که در نهايت تعداد گونه هاي اين جنس در ايران به حدود 16 گونه رسيده است . گونه S. hortensis در سطح وسيعي در ايران کشت شده و به عنوان سبزي برگي مورد استفاده قرار مي گيرد، ساير گونه هاي آن نيز به دليل داشتن ترکيبات اسانس دار نظير کارواکرول و تيمول ، ترکيبات فنلي و اسيدهاي آلي از لحاظ دارويي و صنعتي داراي اهميت مي باشند ( زرگري ، 1368 ) . خاصيت دارويي و تعدد گونه ها ، اهميت مطالعه تنوع در اين جنس را افزايش مي دهد که اين مطالعه تنوع مي تواند با استفاده از خصوصيات مورفولوژي ، مطالعه کروموزومي و مارکرهاي مولکولي انجام شود.

مرزه در ايران داراي جمعيت ها وگونه هاي بسيار متنوعي است که از نظر مورفولوژيکي داراي تفاوت ها و شباهتهاي زيادي هستند به منظور اينکه ما بتوانيم اين جمعيت ها را از نظر قرابت ژنتيکي ،وجود تنوع درون وبين گونه اي مورد بررسي دقيق تري قرار دهيم لازم است با استفاده از مارکر هاي مولکولي که مي تواند اطلاعات دقيقي از جمعيت ها به ما بدهد مورد بررسي قرار دهيم. امروزه با استفاده از تکنيک ISSR[4] مي توان اين موضوع را مورد بررسي دقيق قرار داد در اين تحقيق سعي بر آن است که جمعيت هاي مختلف سه گونه مرزه در ايران با استفاده ازاين تکنيک مورد بررسي قرار گيرد.

1-1- اهميت گياهان دارويي

آغاز استفاده از گياهان دارويي به صورت جمع آوري از طبيعت يا کشت آن مشخص نيست با اين وجود در طول تاريخ در تمدن هاي بزرگ دنيا گياهان دارويي به عنوان اصلي ترين عامل مورد استفاده در التيام و درمان دردها مورد استفاده قرار مي گرفته اند. در اواخر قرن هجدهم و اوايل نوزدهم تحقيقات علمي روي گياهان دارويي بعنوان عوامل مهم دارويي با مبناي علمي مورد استفاده قرار گرفت (Craker & Gardner , 2006).

نوآوري در تکنولوژي در اوايل قرن بيستم منجر به کاهش سريع استفاده از گياهان دارويي شد. توسعه داروهاي سولفا[5] در دهه 1930 و سنتز ترکيبات شيميايي آلي در1940 منابع جديد دارويي را توليد نمود و استفاده از اين داروها به زودي روش رايج در بسياري از کشورها گرديد تا آنجا که پس از مدتي تنها پزشکان آموزش ديده که داروهاي شيميايي را تجويز مي کردند اجازه فعاليت داشتند. روند استفاده از داروهاي شيميايي و جايگزيني با داروهاي گياهي با انقلاب صنعتي، جنگ جهاني دوم و سال هاي بعد از آن تا اوايل دهه70 همچنان گسترش يافت. کاهش استفاده از گياهان دارويي منجر به کاهش تحقيقات علمي طي اين چند دهه و در نتيجه کاهش تعداد گونه هاي توصيف شده در دارونامه ها گرديد(Craker ,2007).

با وجود بهبود وضع زندگي جوامع پيشرفته، آشکار شدن اثرات جانبي بسياري از داروهاي شيميايي و علاقه مصرف کننده به استفاده از ترکيبات طبيعي، از اوايل دهه هفتاد رو به افزايش نهاد.همزمان با افزايش مصرف جهاني، تقاضا براي توليد مواد اوليه دارويي با کيفيت بالا افزايش يافته است و دستورالعمل هاي متعدد از طرف سازمان هاي جهاني از جمله سازمان بهداشت جهاني به اين منظور تدوين گرديده است. در نتيجه طي سال هاي اخير تحقيقات در زمينه مختلف مرتبط با گياهان دارويي افزايش يافته است. در حال حاضر بيشترين سهم تحقيقات در اين زمينه مربوط به علوم پزشکي، گياه شناسي و کشاورزي مي باشد (Doreswamy et al ,2006).

گياهان دارويي و ادويه اي در زمينه هاي مختلف چون صنايع دارويي، آرايشي و بهداشتي و نيز صنايع غذايي استفاده روز افزون داشته اند. استفاده از گياهان دارويي در صنايع غذايي چه به صورت عوامل غذا دارو و مکمل هاي غذايي و چه عنوان عوامل طبيعي نگهدارنده مواد غذايي گسترش بسيار زيادي يافته است. تجارت ترکيبات آنتي اکسيدان سنتزي ( چون BHA،TBHQ و گالات ها) همچنين ترکيبات ضد ميکروب سنتزي (چون بنزوئيک اسيد، سوربيک اسيد و سولفيت ها) مورد استفاده در صنايع غذايي در سال 2002 به بيش از 2 ميليارد دلار رسيد. به دليل اثرات جانبي، اين ترکيبات به سرعت در حال جايگزين شدن با ترکيبات فعال طبيعي هستند. چنانکه تجارت مکمل هاي غذايي با منشاء گياهي تنها طي سال 1990 از يک ميليارد دلار به چهار ميليارد دلار رسيد(Shetty & Labbe ,1998) به همين دليل در سالهاي اخير جستجو در بين گونه هاي دارويي، ادويه اي براي يافتن منابع جديد ترکيبات فعال بيولوژيکي افزايش يافته است.با توجه به اينکه با پيشرفت هاي جديد علوم شيمي و داروسازي مواد مؤثره ي لازم در معالجات پزشکي امروزه تا حد قابل توجه به صورت محصولات کارخانه اي عرضه شده اند ، لذا ممکن است اين باور پيش آيد که عرضه داروهاي سنتتيک از اهميت گياهان دارويي کاسته و نياز چنداني به کشت و توليد آنها نيست . ولي آمارها نشان مي دهد که اين تصور چندان صحيح نبوده و با وجود عرضه مصنوعي مشابه مواد مؤثره گياهان دارويي به مردم ، نه تنها ميزان کشت و توليد اين گياهان (حداقل در سطح کشورهاي اروپايي ) کاسته نشده بلکه توليد و مصرف آنها نيز افزايش يافته است . همچنين مواد مؤثره حدود 50 درصد داروهاي عرضه شده به بازارهاي جهاني، داراي منشأ طبيعي يا گياهي بوده و حتي در بعضي از منابع مشاهده مي شود که اين رقم در بعضي از کشورها به 90 درصد هم رسيده است . كشور ایران با موقعیت خاص آب و هوایی، بیش از 7500 گونه گیاهی را در خود جای داده است كه دو الی سه برابر پوشش گیاهی تمامی قاره اروپاست و پیش‌بینی می‌شود كه بیش از 750 گونه دارویی در پوشش گیاهی ایران وجود داشته باشد(امیدبیگی ، 1374 ). به رغم این توان بالقوه، سطح زیركشت گیاهان دارویی مهم در ایران كمتر از 000/10 هكتار است و از حیث تنوع گونه‌های زیر كشت این رقم به حدود 40 گونه محدود می‌شود، در حالی كه این عدد در كشور چین به حدود 200 گونه می‌رسد(آمار سطح زیر كشت گیاهان دارویی،1380). از طرف دیگر تعداد كل داروهای گیاهی ثبت شده در كشور حدود 100 نوع می‌باشد كه كمتر از 4 درصد داروهای شیمیایی موجود در بازار را تشكیل می‌دهد، در حالی كه این نسبت در كشورهای اروپایی به بیش از 35 درصد می‌رسد(یزدانی ،1377). تولید و فرآوری جهانی گیاهان دارویی و معطر در حال حاضر همچنان در اروپا و به خصوص فرانسه و تعدادی از كشورهای آسیایی متمركز است، دیگر مناطق عمده تولیدكننده، كشورهای یوگسلاوی، بلغارستان، آلمان و مجارستان هستند و این در حالی‌است كه بیشترین درصد گیاهان دارویی از طریق كشور آلمان مبادله می‌شود. تولید و فرآوری گیاهان دارویی و ادویه‌ای به تدریج به سمت بازار بزرگ تجارت آمریكای شمالی منتقل می‌شود، به طوری كه در طی 5 سال گذشته، كانادا یكی از صادركنندگان عمده اسانس اسپرمینت بوده است گردش مالی گیاهان دارویی در سال 2000 بالغ بر 10 میلیارد دلار و فروش داروهای گیاهی در سال 2002 به حدود 30 میلیارد دلار رسیده است .ولی سهم ایران از این تجارت بسیار ناچیز است، به طوری كه مجموع صادرات گیاهان دارویی ایران در سال 1380 حدود 75 میلیون دلار بوده است كه اگر زعفران را از آن مستثنی كنیم حدود 24 میلیون دلار ارزش تمامی اقلام صادراتی گیاهان دارویی بوده است كه این رقم حدود 25/0 درصد تجارت جهانی گیاهان دارویی می‌باشد(آمار صادرات گیاهان دارویی طی سالهای 80-1379 ) . پیش‌بینی می‌شود كه با رشد بازار گیاهان دارویی تا سطح حداقل 30 میلیارد دلار، تجارت داروهای گیاهی تا سال 2005 به 100 میلیارد دلار برسد.
تعدادی از عصاره‌های گیاهان دارویی كه در سال 2001 جزء پرفروش‌ترین در دنیا بوده‌اند عبارتند از:
سرخارگل          Echinacea purpurea
سنبل‌الطیب            Valeriana officinalis
جین‌سنگ    Panax ginseng
ژینگو        Ginkgo biloba
در سال 2002 فروش جهانی داروهای با منشاء گیاهی از طریق نسخه و بدون نسخه حدود 30 میلیارد دلار بوده است. گروه‌های اصلی داروهای مشتق شده از گیاهان شامل: ترپن‌ها (34 درصد)، گلیكوزیدها (32 درصد)، آلكالوییدها (16 درصد) و در همین حال سایر انواع ، 18 درصد تجارت را به خود اختصاص داده‌اند. گیاه ژینگو جزء سه گیاه با بالاترین فروش دنیا قرار دارد و میزان فروش گیاه هوفاریقون نیز در طی سالهای 97-1993 از 6/2 به 5/8 میلیون دلار افزایش یافته است و پیش‌بینی می‌شود كه تا سال 2005 داروهای با منشاء طبیعی، به طور گسترده‌ای و بیش از 30 درصد جایگزین تجارت جهانی داروهای شیمیایی شود.تقاضا برای خرید عصاره‌های گیاهی در ایالات متحده نسبت به مواد خام رو به افزایش است، به طوری كه سهم تجارت عصاره‌ها، رشدی معادل 75% داشته است. همچنین بازار اسانس‌های گیاهی تا سال 2003 رشدی معادل 6/5 درصد داشته، در حالی كه رشد عصاره‌های گیاهی در همین زمان 9/14 درصد بوده است . بررسی‌ها نشان می‌دهد كه جایگزینی داروهای با منشاء طبیعی با داروهای شیمیایی در سطح دنیا به سرعت رو به توسعه و گسترش است و كشورهای مختلف با بهره‌گیری از توانهای بالقوه خود از جمله تنوع پوشش گیاهی، تنوع اقلیمی، ارزان بودن انرژی و نیروی كارگری و وجود تكنولوژی‌های برتر و… سهم خود را از تجارت جهانی گیاهان دارویی می‌گیرند و به طوری كه كشوری مانند كانادا خود را غول خفته گیاهان دارویی می‌داند. در این رهگذر می‌بایست با شناخت و بهره‌گیری هر چه بهتر از توانهای بالقوه خود كه شاخص‌ترین آنها تنوع اقلیمی، تنوع پوشش گیاهی، پیشینه تاریخی طب سنتی و تا حدودی منابع انرژی ارزان می‌باشد سهم واقعی خود را از این تجارت كسب كنیم .

1-2 گياه شناسي مرزه

مرزه ها متعلق به خانواده نعنائيان ، زير خانواده نپتوئيده و طايفه منتئا هستند. گياهاني معطر ، يکساله يا چند ساله علفي با قاعده چوبي و به فرم بالشتکي هستند(جم زاد ،1388).جنس مرزه همانند ديگر گونه هاي اين خانواده از جمله آويشن ومرزنجوش داراي ترکيبات فعال بيولوژيک متعدد در اسانس وعصاره مي باشد که امروزه در صنايع دارويي وغذايي مورد استفاده قرار مي گيرند .در بسياري موارد ترکيبات فنلي موجود در اسانس وعصاره اين گياهان مسئول ايجاد اثرات بيولوژيک هستند(Shetty ,2001). قبل از آشنايي با مورفولوژي گياه مرزه ابتدا با تيره نعنائيان آشنا مي شويم.

1-3- تيره نعنائيان

تيره نعنائيان ( Lamiaceae ) داراي 200 جنس و 4000 گونه در سراسر جهان است که خصوصا در مناطق مديترانه اي پراکنده مي باشند . کشور ايران به علت داشتن اقليمهاي گوناگون بخش زيادي از گونه هاي اين خانواده را به خود اختصاص داده است(زرگري ،1373 وقهرمان ،1373) . خانواده نعنائيان اکثراً علفي يکساله و يا پايا با ساقه هايي چهارگوش ، برگهايي متقابل و ساقه آغوش با آرايشي چرخه اي و با پهنک هايي به صورت خطي باريک يا پهن با حاشيه کامل و يا حاشيه دار مي باشند .

گونه هاي مفيد فراواني در اين تيره وجود دارد ، تعداد زيادي از آنها در پزشکي کاربرد دارند ، برخي از آنها پس از فرايند تقطير ( distillation ) اسانس و عرق گيري مي شود و اسانس روغني ( essential oil ) و عصاره آبي يا عرق گياهي (hydrosol) آنها کاربردهاي مختلف درماني ، آرايشي و غذايي دارد . تعداد زيادي به صورت خام يا پخته يا خشک شده به مصرف غذايي مي رسند و برخي به خاطر گلهاي زيبا و معطر پرورش مي يابند . از گياهان مشهور و مهم تيره نعنائيان مي توان به نعنا، پونه ، آويشن ، مرزه ، ريحان ، مرزنجوش ، رزمارينوس ( اکليل کوهي ) ، اسطوخودوس ( لاواند ) ، بادرنجبويه ، مريم گلي و غيره اشاره کرد . اين تيره عموماً بواسطه اثرات متعدد دارويي خود نظير ضد درد ، ضد التهاب ، آنتي اکسيدان ، اثر محافظتي برروي کبد ( Hepatoprotective ) ، و اثر کاهش دهنده قند خون ( Hypoglycemic ) ، ضد تورم ، آرامبخش ، ضد نفخ و ضد ميکروبي جز گياهان مهمي هستند که از قديم در طب سنتي ، هومئوپاتي و طب نوين درمان با ترکيبات معطر ( Aromatherapy ) ، در سراسر دنيا کاربردهاي مفيد و مؤثري دارند (اميد بيگي ،1386 وهي و واترمن ،1379 وFisher ,1990).

1 3 1 جنس هاي مهم تيره نعناعيان و تعداد گونه های آن در دنيا (IPNI)

– مريم نخودي (Teucrium) که داراي حدود 577 گونه مي باشد

– آجوگا ( Ajuga ) با 169گونه

– قاشقک ( Scutellaria ) با 690 گونه

– نپتا ( Nepeta ) با 568 گونه

– گنوناي کوهي ( Marrubium ) با 140 گونه

– چاي کوهي ( Stachys ) با 780 گونه

– آويشن ( Thymus ) با 928 گونه

– نعنا ( Mentha ) با 1008 گونه

– مرزه (Satureja) با 284 گونه

1-3-2- مشخصات گياه شناسي تيره نعنائيان

تيره نعنا داراي صفات و اختصاصات بسيار با اهميتي است . اختصاصات مزبور چنان روشن و قابل تشخيص هستند که اين تيره را بايد از اولين تيره هاي شناخته شده توسط گياه شناسان دانست .اين تيره غني از گونه هاي بسيار مهمي مي باشد که از نظر پزشکي و اقتصادي بسيار حائز اهميت مي باشد . در اين تيره 200 جنس و 4000 گونه وجود دارد (زرگري ،1373) . گونه هاي اين تيره در سراسر دنيا پراکنده اند و به طور خاصي در مناطق مديترانه اي تجمع دارند . گياهان در اين تيره در مقابل تغييرات شرايط محيطي قابليت سازش و تطابق سريعي دارند و هر گاه از محيطي به محيط ديگري منتقل شوند تغييرات ريختي سريعي را در جهت سازش با محيط جديد متحمل مي شوند . براي مثال گونه هايي که در نقاط مرطوب و دشت ها مي رويند اگر به مناطق خشک منتقل شوند ، برگ هاي آنها کرک دار شده و يا روزنه ها در بشره فرو مي روند و هيپودرم کلانشيمي مي شود و از طرفي سطح برگ کوچک شده و برگ حالتي چرمي به خود مي گيرد (قهرمان ،1373 وبهرامي ،1385) .

1-3-21- ساقه

ساقه معمولا ايستا و مقطع آن تقريبا چهار گوش و در مواردي مدور است . داراي کوتيکول بوده و بخصوص در گياهاني که در مناطق خشک رشد مي يابند ، اين لايه داراي ضخامت بيشتري است . همچنين در بسياري از جنس ها در زواياي ساقه ، کلانشيم قرار مي گيرد که مقدار آن در جنس هاي مختلف متفاوت مي باشد . در برخي جنسها نظير Salvia اين سلولها با دستجات فيبرو يا اسکلرئيد جايگزين مي گردند . کرکهاي غده اي کوتاه محافظتي نيز دراپيدرم مشاهده مي شوند . در ناحيه استوانه مرکزي دستجات آوند به طور معمول وجود دارند . در گونه هايي که چوبي باشند آوندها حلقه اي پيوسته را بوجود مي آورند و در بقيه چهار دسته آوند بزرگ در زوايا بوده و بين آنها دستجات کوچکتر قرار مي گيرند . سلولها داراي منافذ ساده بوده و بلورهايي در آبکش برخي گونه ها مشاهده شده است . بر روي ساقه ، انواع کرکهاي محافظ اپيدرمي با تيپ هاي مختلف وجود دارد . در برخي گونه ها کرکهاي ترشح کننده اسانس با پايه تک سلولي يا دو سلولي و چند سلولي ديده مي شوند . (بهرامي ،1385 ودوستي ،1386 و fahn et al ,1996).

1-3-2-2- برگ

برگهاي تيره نعنائيان متقابل و ساقه آغوش ، با آرايش چرخه اي ، پهنک داراي اشکال گوناگون است ، يعني گاهي باريک و خطي و گاهي در گونه هاي مناطق معتدله پارانشيم نردباني در سطح بالايي پهنک ( Adaxial side ) و پارانشيم اسفنجي در سطح پايين (Abaxial side ) تشکيل مي شود و بنابراين برگ داراي تقارن پشتي شکمي ( bifacial leaf ) Dorsiventral مي باشدو در گياهان مناطق خشک در هر دو سطح پارانشيم نردباني ايجادمي شود ( unifacial leaf ). کرکها بسيار متنوع بوده که از ويژگي هاي آنها براي تعيين جنس و گونه می باشد. وجود انواع مختلف کرک هاي پوششي و کرکهاي غده اي با پايه کوتاه (short stalkgland ) با يک يا چند سلول سر ( Head ) کرکهاي ترشحي متشکل از سه قسمت پايه ( Basal ) ، تنه ( Stalk ) و سر ( Head ) ، از خصوصيت اصلي اين خانواده است. کرک هاي ترشح کننده اسانس با پايه تک سلولي يا دو سلولي و انتهاي متشکل از 4 تا 8 سلول يا بيشتر بوده که همگي در يک سطح و کنار هم قرار دارند . اسانس ترشح شده از اين سلولها در زير پوستک ( کوتيکول ) جمع ميشود و در نتيجه سبب جدا شدن آن از ديواره سلولي مي گردد . ديواره هاي اين کرکها در برخي سفت و خشن و ليگنيني شده و در برخي سلولي اما به شدت کوتيني شده است . سلولهاي اپيدرمي در سطح کم و بيش پيچ و خم دار بوده ، در برخي از جنسها نيز يک يا دو لايه هيپودرم ( Hypodermis ) با سلولهاي بزرگ ديده شده است . روزنه ها اغلب در سطح زيرين ولي در بعضي نيز در دو سطح ديده می شود.دستجات آوند در گونه هايي که با خشکي تطبيق يافته اند توسط بافت اسکلرانشيمي و همچنين آوند اصلي نيز با يک دسته کلانشيم در بالا و پائين محافظت مي گردد (بهرامي ،1385 وBezic et al ,2001 and Bosabalidis ,1990 and Cruz et al ,2006).

تعداد صفحه :108

14700 تومان

پشتیبانی سایت :              serderehi@gmail.com