دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:ارزیابی خصوصيات زراعي و محتوای اسانس تولیدی در نعناع

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد

عنوان : ارزیابی خصوصيات زراعي و محتوای اسانس تولیدی در نعناع

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد

عنوان : ارزیابی خصوصيات زراعي و محتوای اسانس تولیدی در نعناع

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فصل اول

مقدمه و کلیات


كاربرد مستقيم گياهان دارويي در دهه‌هاي اخير به طور قابل ملاحظه‌اي افزايش پيدا كرده است و تعداد زيادي از داروهاي موثر و با اهميت كه امروزه مورد استفاده قرار مي‌گيرند، از اين گياهان استخراج مي‌شوند. مصرف رو به تزايد اين گياهان تنها به كشورهاي در حال توسعه محدود نمي‌شود و اخيراً در كشورهاي توسعه يافته نيز جايگاه ويژه‌اي را به خود اختصاص داده است. در كشور ما به لحاظ تنوع جغرافيايي و اقليمي، گونه‌هاي گياهي متنوعي انتشار يافته‌اند و تعداد بسيار زيادي از اين فلور غني گياهي را گياهان دارويي شامل مي‌شوند. مواد موثره و عناصر شيميايي موجود در اين گياهان بسيار متفاوت است و تنها از طريق آزمايش‌ها و تجزيه‌هاي متعدد مي­توان به ماهيت آنها پي برده و آنها را طبقه‌بندي نمود [4]. اين مواد موثره جزء متابوليت‌هاي ثانويه مي‌باشند كه بسيار متنوع بوده و در تمام گياهان عالي وجود دارند. تعداد زيادي از اين تركيبات از جمله ترپن‌ها، ساپونين‌ها، تانن‌ها، گلوكوزينوليت‌ها و پلي استيلن‌ها،گياهان را در مقابل ويروس‌ها، باكتري‌ها، قارچ‌ها و حتي حيوانات گياه‌خوار محافظت مي‌كنند و يا بر رشد و نمو گياهان مجاور تاثير مي‌گذارند [271]. بخشي از متابوليت‌هاي ثانويه گياهي، مواد فرار يا اسانس‌ها هستند كه تركيبات شيميايي بسيار متنوعي بوده و شامل دو گروه اصلي ترپنوئيدها و تركيبات آروماتيك فنيل پروپان‌ها مي‌باشند. گرچه اسانس‌ها شامل تعداد زيادي تركيبات مختلف مي‌باشند، اما اصلي‌ترين اين تركيبات مونوترپن‌ها هستند [56].

خانواده نعناع يا Lamiaceae يكي از ده خانواده بزرگ گياهي است كه به عنوان يك الگو و منبع براي ارزيابي انواع تركيبات ثانويه گياهان مختلف به كار مي­رود [271]. اين خانواده شامل 200 جنس و حدود 2000 تا 5000 گونه گياهي است كه در نقاط مختلف دنيا به استثناء عرض‌هاي بسیار بالا و پایین پراكنده شده‌اند [15]. تركيبات موثره در این خانواده، ترپنوئيدها مي‌باشند كه با تركيبات ديگر همراهند و به طور عمده در كرك‌هاي اپيدرمي برگ‌ها، ساقه‌ها و ساختارهاي رويشي گياه وجود دارند.

از آنجايي كه مواد موثره و عناصر شيميايي تحت تاثير فرآيندهاي مختلف و شرايط محيطي مختلف در محل رويش گياه قرار مي‌گيرند، لذا برنامه‌هاي به نژادي مانند معرفي ارقام، نژادها و ژنوتيپ‌هاي جديد، همچنين جذب بهتر عناصر غذايي از طريق همزيستي گياه با قارچ‌ها و تأمين شرايط بهينه رشد از جمله کیفیت بهتر نور براي گياه مي­تواند تأثير قابل ملاحظه‌اي در بهبود و افزايش كميت و كيفيت عملكرد و اسانس توليدي گياه داشته باشد [4]. علاوه بر آن، اثرات متقابل فاكتورهاي زيستي و غير‌زيستي اهميت زيادي در موفقيت كشت محصولات گياهي دارد و در گیاهان دارویی، نور به همراه حضور میکوریزا ممکن است بتواند با افزایش میزان اسانس، در تولید و تجاری نمودن آنها نقش حائز اهمیتی را داشته باشد. اخیراً ساخت و توسعه استفاده از انکوباتورهای LED درفضاهای کنترل شده نشان داده است که عملکرد گیاهی و تولید ترکیبات ثانویه می­تواند تحت تأثیر نورهای مربوطه افزایش یابد [223]، هر چند اين نوع تحقيقات بر روي اکثر گیاهان دارویی و از جمله نعناع انجام نشده است و همچنین تا به حال گزارشی نیز مبنی بر اثرات متقابل بین میکوریزا و نورهای تک فام LED در این گیاه مشاهده نشده است.

در این ارتباط مطالعه حاضر با ارزیابی ژنوتیپ­های نعناع در طی دو سال زراعی و همچنین تحت انکوباتورهای LED و نیز اثرات متقابل بين قارچ‌هاي ميكوريزا و نور جهت نیل به اهداف زیر اجراء گردید:

1- بررسي ميزان آلودگي طبیعی ژنوتيپ‌هاي نعناع بومي ايران به قارچ‌هاي ميكوريزا

2- ارزیابی خصوصيات زراعي و محتوای اسانس تولیدی در نعناع

3- تاثير نورهاي تك فام LED بر خصوصيات مورفولوژیکی و فيزيولوژيكي گياه نعناع

4- تاثير نورهاي تك فام LED بر كميت و كيفيت اسانس گياه نعناع

5- تأثیر نورهای تک فام LED بر محتوای کلروفیل، کاروتنوئید و فعالیت آنتی­اکسیدان­های آنزیمی

6- تاثير بر هم‌كنش شدت و كيفيت نور و قارچ ميكوريزا بر خصوصيات رشدي و محتوای اسانس توليدي

7- مقايسه محيط‌هاي انكوباتور و مزرعه بر خصوصيات رشد و كميت اسانس نعناع

 

فصل دوم

بررسی منابع

 2-1- تاریخچه

گونه­های مختلف نعناع از زمان­های بسیار قدیم به عنوان یک گیاه معطر و اشتها­آور مورد توجه بوده و برای ناراحتی­های دستگاه گوارش به کار می­رفته­اند [4 و 6]. در اسطوره­های یونان بارها نام این گیاه ذکر شده است. یکی از بهترین شواهد که نشان دهنده قدمت استفاده از این محصول است، دیوار معابد ادفو در مصر می­باشد که دستورالعمل طرز ساختن عطریات مقدس که در مراسم مذهبی به عنوان بخور مورد استفاده قرار می­گرفته­اند، در آن قرار دارد. بقراط پدر علم طب از نعناع در نوشته­های خود یاد کرده است [4].

2-2- انتشار جغرافیایی

بسیاری از گونه­های جنس Mentha توزیع وسیعی در اروپا و آسیا دارند و پیشینه انتشار آنها مربوط به منطقه مدیترانه است [15]. از جمله گونه­های بسیار مهم این جنس از لحاظ تولید اسانس، گونه piperita M. می­باشد که به طور عمده در آمریکای شمالی، انگلستان، ایتالیا و فرانسه کشت می­شود. گونه M. spicata بومی بالکان و شمال و غرب ترکیه است و در بیشتر قسمت­های اروپا و نواحی مدیترانه­ای و شمال آمریکا کشت می­گردد [4]. گونه M. longifolia بومی مناطق مرکزی اروپا می­باشد اما در مناطق شمالی اروپا، آسیا و آفریقا نیز کشت می­گردد [142]. انتشار جغرافیایی M. pulegium در نواحی مرکزی، جنوبی و غرب اروپا، جنوب غربی آسیا، شمال آفریقا و حبشه می­باشد [3 و 5]. گونه M.arvensis نیز بومی چین، ژاپن و اروپا می­باشد، اما در آرژانتین، برزیل، استرالیا، جنوب آفریقا و آنگولا نیز کشت می­گردد [38].

برخی گونه­های متعلق به این جنس تنها در مناطق خاصی وجود داشته و به نقاط دیگر انتشار نیافته­اند. گونه­ای به نام M. gattefossei تنها در مراکش و گونه­ای به نام M. requienii تنها در جنوب اروپا و به خصوص فرانسه و ایتالیا یافت می­شود. گونه M. canadensis در آمریکای شمالی، تنها گونه بومی متعلق به دنیای جدید است. در استرالیا 3 گونه M. australis، M. diemenica و M. satureioides و در نیوزیلند گونه M. cunninghamii بیشتر از سایر گونه­ها یافت می­شوند [122]. در ایران گونه­های M. longifolia و M. spicata در نواحی شمالی و بسیاری مناطق کشور از جمله مناطق جنوبی و غرب به صورت وحشی و خودرو می­رویند. همچنین گونه M. spicata بیشتر از سایر گونه­ها کشت می­گردد [3، 5 و 6].

2-3- خصوصیات خانواده نعناع

تیره نعناع شامل 200 جنس و بیش از4000 گونه می­باشد که از لحاظ تعداد یکی از ده تیره بزرگ گیاهان به شمار می­رود. گیاهان تیره نعناع عموماً علفی، درختچه­ای و به ندرت درختی و یا بالا­رونده هستند [1 و 3]. برخی از آنها دارای ظاهری بوته مانند با ساقه­های چوبی شده می­باشند که در این رابطه می­توان به آویشن و اسطو خودوس اشاره نمود. اغلب گیاهان این خانواده با خشکی سازش پیدا کرده و برگ­های آنها از کرک پوشیده شده است تا از تعرق زیاد جلوگیری به عمل آورد [3 و 5].

2-4- طبقه­بندی و خصوصیات جنسMentha

جنس Mentha از مهمترین گیاهان دارویی معطر و چند ساله می­باشد که بر طبق طبقه­بندی سیستماتیکی به سلسله گياهي، شاخه ماگنوليوفيتا[1]، رده ماگنوليوپسيدا[2]، راسته لاميالس[3] و خانواده لابياته[4] است كه از گونه­هاي مختلف و تعداد بسيار زيادي واريته تشكيل شده است. دو زير جنس Pulegium و Menthastrum براي اين جنس معرفي شده است. همچنین تنها ١٥ گونه متعلق به این جنس شناسایی شده که بیشتر این گونه­ها به فرم هیبرید می­باشند. این جنس دارای توزیع وسیعی در هر پنج قاره جهان به استثناء آمریکای جنوبی و آنتارکتیکا می­باشد [264]. بر اساس گزارشات متعدد، از سال 1753 میلادی بیش از 3000 نام برای واریته­های مختلف جنس Mentha منتشر شده است که اکثر این نام­ها نیز با یکدیگر مترادف می­باشند [63].

در گیاهان متعلق به این خانواده، 4 پایه کروموزومی متفاوت (هاپلوئید) مشخص شده است که عبارتند از 9 = x، 10 = x، 12 = x و 18 = x [63 و 122]. بیشتر گونه­ها دارای عدد کروموزومی 12 = x می­باشند. گونه M. requienni تنها گونه دارای تعداد کروموزوم پایه 9 = x است و گونه­های M. japonica، M. gattefossei و M. pulegium دارای پایه کروموزومی 10 = x هستند. براساس گزارشات متعدد، تنها 5 گونه Mentha شامل M. cervina، M. longifolia، M. pulegium، M. requienni و M. suaveolens دیپلوئید می­باشند [254]. هر چند که برخی گونه­های دیپلوئید نظیر M. longifolia و M. pulegium به عنوان تتراپلوئید نیز گزارش شده­اند. به طور کلی، بیشتر سطوح پلوئیدی در گیاهان متعلق به این جنس، هگزاپلوئید (مانند M. arvensis) و اکتاپلوئید (مانند M. aquatica) می­باشد [63 و 122].

با توجه به مطالعات فیلوژنتیک (علم تکامل نژادی) از مورفولوژی تعداد کروموزوم­ها و ترکیبات اصلی تشکیل دهنده اسانس نعناع، گروه­بندی مجددی از جنس Mentha انجام شد. در این گروه­بندی، جنس Mentha دارای 18 گونه و 11 هیبرید می­باشد که در 5 بخش قرار دارند[163].

اولین بخش در این جنس، Audiberita بوده که بومی انگلستان و با پایۀ کروموزومی 9 است و دارای یک گونه به نامM. requienii با 18=x2 کروموزوم می­باشد [63].

دومین بخش Eriodontes با پایه­های کروموزومی 10 و 12 می­باشد. گونه­های این سرده شامل M.australis با 72=x2 و بومی استرالیا، M. cunninghamii با 72=x2 و بومی نیوزیلند، M. diemenica با 120=x2 و بومی استرالیا، M. japonica با 50=x2 و بومی ژاپن و M. satureioides با 144=x2 و بومی استرالیا می­باشند [163].

سومین بخش این سرده، Mentha با پایه کروموزومی 12 می­باشد که از بزرگترین و پیچیده­ترین بخش­های سرده نعناع به شمار می­رود [2]. گونه­های این بخش عبارتند از M. aquatica بومی آلمان و دارای عدد کروموزومی 96=x2، M. arvensis با عدد کروموزومی,96 و 72=x2 و بومی اروپا، M. canadensis با عدد کروموزومی 96=x2 و بومی برزیل، M. longifolia با عدد کروموزومی 48 و 24=x2 و بومی اروپا، M. spicata با عدد کروموزومی,48 و 36=x2 که خاستگاه آن ناشناخته است و M. suaveolens با تعدادکروموزوم 24=x2 و بومی فرانسه می­باشد. این گونه­ها تولید 11هیبرید نموده­اند [163].

چهارمین بخش از این سرده Pulegium با پایه کروموزمی 10 می­باشد. گونه­های موجود در این بخش شامل گونه M. gatlefossei با تعداد کروموزم 40=x2، بومی مراکش و گونه M. pulegium با تعداد کروموزم 20=x2 و بومی آمریکا می­باشد [121].

پنجمین بخش از این سرده Preslia می­باشد که دارای پایه کروموزومی 12و 18 است. دارای یک گونه با نام M. cervina می­باشد که بومی بخش­های جنوبی اروپا بوده و دارای تعداد کروموزوم 36=x2 است [122].

در گیاهان جنس Mentha به دلیل بالا بودن پلی­پلوئیدی، تنوع در تعداد کروموزوم­های پایه، تنوع در مورفولوژی و توانایی تکثیر از طریق رویشی، فرزندان هیبرید متنوع و نهایتاً گونه­های جدیدی تولید می­گردند [122]. به عنوان مثال تپیتز [258 و 259] 434 گونه را برای اروپای مرکزی منتشر کرد و تراتمن [261] 113 گونه را به آن اضافه کرد. همچنین پردان [216] نیز 67 گونه جدید را در رمانی و یوگسلاوی معرفی نمود. گونه­های M. spicata، M. longifolia، M. aquatica، M. arvensis و M. pulegium در فلور گیاهی ایران گزارش شده است [210]. همچنین مظفریان [7] در فرهنگنامه گیاهان ایران 6 گونه متعلق به سرده نعناع در ایران را ذکر نموده است.

1- Magnoliophyta

2- Magnoliopsida

3- Lamiales

4- Labiatae

تعداد صفحه : 250

قیمت : 14700 تومان

———–

——-

پشتیبانی سایت :               [email protected]

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  --