دانشگاه آزاد اسلامی

  ‌واحد گرگان

 

پایان‌نامه

جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی عمومی

 

مـوضوع:

بررسی تاثیر آموزش مهارتهای کنترل خشم، مقابله با استرس و ارتباط موثر بر مهارتهای هیجانی عاطفی دختران در معرض آسیب تحت پوشش مرکز سلامت استان گلستان

 

استاد راهنما:

دکتر جوانشیر اسدی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

فهرست مطالب

 

چکیده 1

فصل اول

کلیات پژوهش

1-1 مقدمه. 3

1-2 بیان مسئله. 5

1-3 اهمیت و ضرورت انجام تحقیق.. 9

1-4 اهداف پژوهش…. 11

1-4-1 اهداف کلی.. 11

1-4-2 اهداف جزیی.. 12

1-6 سؤالات تحقیق.. 12

1ـ6ـ1ـ سؤال اصلی‌: 12

1ـ6ـ2ـ سؤال‌های فرعی: 12

1-7 فرضیه‌های تحقیق.. 12

1-7-1 فرضیه اصلی: 12

1-8 تعریف واژه‏ها و اصطلاحات فنی و تخصصی.. 13

1-8-1 تعریف مفهومی.. 13

1-8-2 تعریف عملیاتی.. 14

فصل دوم

ادبیات و پیشینه پژوهش

2ـ1ـ مقدمه. 16

2ـ2ـ مبانی نظری پژوهش…. 16

2-2-1 تعریف شخصیت… 16

2-2-2 ماهیت شخصیت و انسان. 18

2-2-3 نقش وراثت در رشد شخصیت… 19

2-2-4 نقش محیط در رشد شخصیت… 19

2-2-5 رابطه فرهنگ و شخصیت… 20

2-2-6 نقش تجربه گروهی در رشد شخصیت افراد. 20

2-2-7 نقش تجارب شخصی در رشد شخصیت… 20

2-2-8 ابعاد شخصیت… 21

2-2-15-1 سطوح شخصیت… 29

2-2-15-2 اضطراب… 30

2-2-15-3 مکانیزم‌های دفاعی.. 31

2-2-15-4 مراحل روانی – جنسی رشد شخصیت… 32

2-2-15-5 نظریه شخصیت یونگ…. 32

2-2-15-6 سیستم‌های شخصیت… 33

2-2-16 کارکردهای روان شناختی.. 34

2-2-17 نظریه‌های انسان گرایانه. 34

2-2-18 نظریه  ویژگی‌های شخصیت… 35

2-2-19 نظریه گوردون آلپورت… 35

2-2-20 نظریه شخصیت ریموند کتل.. 36

2-2-21 سه بعد شخصیت آیزنک…. 37

2-2-22 نظریه پنج عامل شخصیت… 37

2-2-24 شخصیت سالم از دیدگاه مکاتب مختلف روانشناسی.. 38

2-2-24-1 مکتب روانکاوی.. 38

2-2-24-2 روان شناسی فردی آدلر. 39

2-2-24-3 اریک اریکسون. 39

2-2-24-4 مکتب انسان گرایی کارل راجرز. 40

2-2-24-5 مکتب رفتارگرایی اسکینر. 40

2-2-26 مکتب شناختی ویلیام گلاسر. 41

2-2-27 مکتب هستی گرایی ویکتور فرانکل.. 41

2-2-28 خوب زیست روانی.. 43

2-2-29 عوامل موثر بر بهزیستی.. 44

2-2-30 نظریه فرانکل.. 48

2-2-31 الگوی ویسینگ و وان دان. 48

2-2-32 نظریه ریف…. 49

2-2-33 رابطه بین  ویژگی‌های شخصیتی و خوب زیست روانی و شادکامی.. 52

2-2-34 شادکامی.. 54

2-2-35 مفهوم احساس شادکامی.. 55

2-2-36 اجزاء و عوامل شادکامی.. 61

2-2-37 عوامل‏ موثر و پیش‌بینی‌کننده شادکامی.. 65

2-2-38 ارتباط شادی با سن و جنسیت و نژاد. 66

2-2-39 رابطه بین شادی با درآمد و کار. 67

2-2-40 رابطه بین ایمان وشادی.. 67

2-2-41 صفات شخصیتی و شادکامی.. 68

2-2-42 شادی و بعد شناختی شخصیت انسان. 69

2-2-43 شادی و بعد عاطفی شخصیت انسان. 74

2-2-44 شادی و بعد اجتماعی شخصیت انسان. 77

2-3- پیشینه تحقیق.. 80

2-3-1 نتایج تحقیقات انجام شده در ایران. 80

2-3 – 2 پیشینه خارجی.. 84

فصلسوم

روش‌شناسی پژوهش

3ـ1ـ مقدمه. 87

3ـ2ـ روش جمع‌آوری اطلاعات… 87

3ـ3ـ معرفی روش تحقیق.. 87

3ـ3ـ1ـ جامعه آماری.. 88

3ـ3ـ2ـ تعیین حجم نمونه. 88

3ـ4ـ ابزار گردآوری اطلاعات… 88

3ـ4ـ1ـ روایی و اعتبار. 90

3ـ4ـ2ـ پایایی.. 91

3ـ5ـ روش تجزیه و تحلیل داده‌ها 92

فصل چهارم

تجزیه و تحلیل داده ها

4-1- نتایج آمار توصیفی.. 94

4-2- نتایج آمار استنباطی.. 102

4-2-1 فرضیه اول: ابعاد ویژگیهای شخصیتی، پیش بینی کننده میزان شادکامی کارکنان. 103

4-2-2 فرضیه فرعی دوم. 104

4-2-3 فرضیه فرعی سوم. 105

4-2-4 فرضیه فرعی چهارم. 106

4-2-5 فرضیه فرعی پنجم. 107

4-3 بررسی حالت کلی.. 108

4-3-1 فرضیه اول اصلی.. 108

4-3-2 فرضیه دوم. 109

4-3-3 فرضیه سوم. 110

فصل‌ پنجم

نتیجه‌گیری و پیشنهادات

5ـ1ـ جمع‌ بندی.. 112

5ـ2ـ بحث و جمع بندی نهایی.. 116

5ـ3ـ پیشنهادات… 128

5ـ4ـ محدودیت‌های تحقیق.. 129

پیوست ها 131

منابع.. 149

Abstract 157

                          

فهرست جداول

 

جدول 4- 1: آزمون نرمالیته شادکامی و خوب زیستی روانی.. 102

جدول 4- 2: فرضیه فرعی اول. 103

جدول 4- 3: فرضیه فرعی دوم. 104

جدول 4- 4: فرضیه فرعی سوم. 105

جدول 4- 5: فرضیه فرعی چهارم. 106

جدول 4- 6: فرضیه فرعی پنجم. 107

جدول 4- 7: فرضیه اول اصلی.. 108

جدول 4- 8: فرضیه دوم. 109

جدول 4- 9: فرضیه سوم. 110

 

 

 

 

 

فهرست نمودارها

 

نمودار 4- 1: نمودار بی ثباتی هیجانی.. 94

نمودار 4- 2: نمودار برونگرایی.. 95

نمودار 4- 3: نمودار باز بودن به تجربه. 95

نمودار 4- 4: نمودار توافق.. 96

نمودار 4- 5: نمودار وجدانی بودن. 96

نمودار 4- 6: نمودار شادکامی.. 97

نمودار 4- 7: نمودار  ویژگیهای شخصیتی.. 97

نمودار 4- 8: نمودار خوب زیستی روانی.. 98

نمودار 4- 9: نمودار بعد خود مختاری.. 98

نمودار 4- 10: نمودار رشد شخصی.. 99

نمودار 4- 11: نمودار روابط مثبت با دیگران. 99

نمودار 4- 12: نمودار هدفمندی در زندگی.. 100

نمودار 4- 13: پذیرش خود. 100

نمودار 4- 14: نمودار تسلط بر محیط.. 101

نمودار 4- 15: نمودار سطح تحصیلات… 101

 

 

 

چکیده

هدف از این تحقیق بررسی و پیش بینی میزان تاثیر  ویژگیهای شخصیتی بر بهزیستی روانی و شادکامی کارکنان وظیفه پایگاه دریابانی شهرستان بندرترکمن در سال 92 – 91 بوده است. روش تحقیق در این پژوهش، از نوع روش توصیفی – زمینه یابی بوده که به صورت پیمایشی در جامعه آماری کارکنان وظیفه پایگاه دریابانی بندرترکمن انجام شده و تعداد 200 نفر بعنوان حجم نمونه انتخاب و پرسشنامه‌های  ویژگیهای شخصیتی پنج عاملی نئو، بهزیستی روانی ریف (1989)، شادکامی آکسفورد (OHI) و جمعیت‌شناختی محقق ساخته بر روی آنها اجرا گردیده است. با توجه به استفاده از دو نوع پرسشنامه استاندارد و محقق ساخته، لذا روایی پرسشنامه‌ بارها طی تحقیقات گذشته مورد تأیید قرار گرفته و همچنین در طراحی سؤالات جمعیت‌شناختی نیز از نظرات اساتید راهنما و مشاور استفاده شده است. همچنین نتایج آماری داده‌ها طی دو فرایند آمارهای توصیفی که مبتنی بر ترسیم جداول داده‌ها توصیفی و درصدی و میانگین و واریانس است و همچنین آمارهای استنباطی که با نوع فرضیات تحقیق از روش همبستگی و رگرسیون و (Anova) استفاده گردیده و این نتایج حاصل شده است:  ویژگیهای شخصیتی پیش‌بینی‌کننده شادکامی کارکنان می‌باشد. بین بعد اول یعنی N با شادکامی رابطه ای منفی وجود دارد. بین بعد دوم و بعد سوم یعنی O,E با شادکامی رابطه ای مثبت وجود دارد. بین بعد چهارم و پنجم  ویژگیهای شخصیتی یعنی C,A با شادکامی کارکنان رابطه ای بدست نیامد. خوب زیستی روانی پیش‌بینی کننده شادکامی کارکنان می‌باشد. همچنین  ویژگیهای شخصیتی پیش بینی کننده خوب زیستی روانی کارکنان می‌باشد.

واژگان کلیدی: ویژگیهای شخصیتی، بهزیستی روانی، شادکامی

 

فصل اول

کلیات پژوهش

 


1-1 مقدمه

انسان سالیان سال است که حاکم این کره خاکی است و آن را با خواسته ها و امیال گوناگونش اداره می‌کند. هر انسانی گوشه ای از این خاک را به خود اختصاص داده و آگاهانه و ناآگاهانه برآن تأثیر می‌گذارد. هر یک از این انسان ها شخصیتی خاص خود دارند و به عبارت دیگر شخصیت هر یک از این افراد با یکدیگر متفاوت است.

 مفهوم اصلی و اولیه شخصیت، تصویری ظاهری و اجتماعی است که براساس نقشی که فرد درجامعه بازی می‌کند قرار دارد. شخصیت را برمبنای صفت بارز یا مسلط یا شاخص فرد نیز تعریف کرده اند و براین اساس است که افراد را دارای شخصیت برونگرا، درونگرا یا پرخاشگر و امثال آن می‌دانند. کارل راجرز شخصیت را یک خویشتن سازمان یافته و دایمی می‌داند که محور تمام تجربه های وجودی ماست. گردن آلپورت، شخصیت را مجموعه عوامل درونی ای که تمام فعالیت های فردی را جهت می‌دهد، تلقی می‌کند. جی. بی. واتسن شخصیت را مجموعه ی سازمان یافته ای از عادات می‌پندارد. اریک اریکسون معتقد است که رشد انسان در قالب یک سلسله مراحل و وقایع روانی – اجتماعی صورت می‌پذیرد و شخصیت انسان تابع نتایج آنهاست. جورج کلی روش خاص هر فرد را در جستجو برای تفسیر معنای زندگی شخصیت او می‌داند و بالاخره زیگموند فروید عقیده دارد که شخصیت از نهاد، خود و فراخود ساخته شده است. (شاملو، 1382)

انجمن روانشناسان آمریکا شخصیت را اینگونه تعریف کرده اند: راه و روش ویژه ای که از تفکر، احساس، رفتار شخصی و طرح رفتاری ریشه دار که هر شخصی چه به صورت خودآگاه و چه به صورت ناخودآگاه بعنوان سبک و سلیقه زندگی یا روش تطابق خود با محیط نشان می‌دهد (هیلگارد، 1983 به نقل از فیروزی، 1373).

یکی از عواملی که در شخصیت افراد متفاوت و ممکن است تا حدودی تاثیر گذار باشد بهزیستی روانی است.

از زمانهای بسیار دور، همیشه این سئوال مطرح بوده که چه چیزی باعث خوشبختی و بهزیستی می‌شود. هر یک از پژوهشگرانی که در این حیطه به کار پرداخته اند، عوامل و ابعاد خاصی، معرفی کرده اند که هر فردی که واجد این خصوصیات و ابعاد باشد، دارای نسبتی از بهزیستی روانی است. در طول تاریخ، فلاسفه و رهبران مذهبی عقیده داشتند که داشتن عشق و معرفت و عدم دلبستگی به دنیا و متعلقات آن، عامل تکامل و بهزیستی است. معتقدین به اصل سودگرایی، مانند جرمی بنتهام (1948) اعتقاد داشتند که وجود خوشی و لذت، و عدم حضور درد در زندگی فرد، به بهزیستی می‌انجامد. به این ترتیب، می‌توان گفت که این دسته از افراد بر لذت هیجانی، روانی و جسمانی تاکید داشتند. در اوایل قرن بیستم مطالعه در مورد بهزیستی شروع به شکل گیری کرد (کرمی نوری، 1381).

ویلیام جیمز پدر روانشناسی آمریکا، در مورد ” ذهنیت سالم ” در کتاب ” انواع تجارب مذهبی ” مطالبی نوشت. او مشاهده کرد برخی از افراد در هر سنی، با وجود تمامی مشکلات و سختیهایی که در زندگی دارند، خود را به سوی خوشبختی سوق می‌دهند. اینها کسانی هستند که توجهشان را از بیماری، مرگ و کشت و کشتار و ناآرامیها، برگرفته و به سوی مسائل دلپذیرتر و بهتر سوق می‌دهند. در نگاه اول این عقیده که می‌توان با وجود بیماری، بهزیستی روانی را تجربه کرد، قابل پذیرش نیست. با این حال، مطالعات بسیاری نشان دادند که می‌توان تحت بدترین شرایط نیز بهزیستی روانی را تجربه کرد (همان منبع).

شادکامی، یک صفت شخصیتی فرضی مشخص، با نشاط و سرزندگی، مردم آمیزی، قابلیت اعتماد و نظایر آن تعریف شده است. اینکه، آ‌دمیان چه چیزی را شادی تلقی کنند. دلایل فراوان دارد. هر چند از روان شناسان شناختی، کمتر کسی دامنه نظریه پرادزش را به شادی و شادکامی کشانده است، اما، شک نیست که شادی جنبه شناختی در خور توجهی دارد. آناکارنینا و لئوتولستوی معتقدند که همه خانواده های شاد، کم و بیش مثل هم هستند و فاکتورهای بارز و مشخص آنها از نظر کمیت و کیفیت نزدیک به هم می‌باشند. اما برعکس، خانواده های ناشاد، به شیوه های مختلفی، ناشاد بودن را تجربه می‌کنند (جعفری و همکاران، 1383). شادکامی به عنوان یک حالت احساسی به تغیرات ناگهانی در خلق و خوی حساس است در حالی که رضایت به عنوان یک حالت شناختی یا قضاوتی شناخته می‌شود (تسو[1]، 2001 به نقل از همان). شادکامی به معنی امروز آن مفهومی است در درون مفاهیم گسترده‌تر نظیر «خوشبختی» و «کیفیت زندگی». بخصوص در جایی که کیفیت زندگی باید از نگاه بیننده دیده شود، علاقه دانشمندان اجتماعی را به سمت موضوع سوق داده است (گالتزر[2]، 2000 به نقل از جعفری، 1383).

روانشناسی مثبت نگر به عنوان رویکرد تازه‌ای در روان‌شناسی، بر فهم وتشریح شادمانی و احساس ذهنی بهزیستی و همچنین پیش‌بینی دقیق عواملی که بر آنها موثرند، تمرکز دارد. این رویکرد از منظری مثبت‌گرایانه با ارتقای احساس ذهنی بهزیستی ‌وشادمانی، در عوض درمان نواقص و اختلالات سرو کار دارد. بنابراین، روان‌شناسی مثبت‌نگر تکمیل‌کننده روان‌شناسی بالینی سنتی است. فهم، درک و شفاف‌ سازی شادمانی و احساس‌ذهنی بهزیستی، موضوع محوری روان شناسی مثبت‌نگراست (سلیگمن، 2005 به نقل از آزموده، 1382).

بنابراین هدف اصلی تحقیق، بررسی  ویژگیهای شخصیتی و مؤلفه‌های آن و پیش‌بینی میزان شادکامی و بهزیستی روانی کارکنان وظیفه پایگاه دریابانی شهرستان بندر ترکمن می‌باشد تا مشخص گردد که میزان هریک از مؤلفه‌های مذکور در کارکنان چگونه بوده و آیا می‌توان شادکامی و بهزیستی روانشناختی کارکنان را از روی ابعاد  ویژگیهای شخصیتی مشخص کرد.

1-2 بیان مسئله

تعاریف متعددی از شخصیت ارائه شده است. شخصیت از دیدگاه علم روانشناسی به این شکل تعریف شده است: شخصیت عبارت است از کل خصوصیات انسان. با این وصف حتی در بین روانشناسان نیز تعریف واحدی از شخصیت وجود ندارد. مثلاً گیلفورد یکی از روانشناسان معاصر می‌گوید: شخصیت یعنی الگوی ویژه ای از خصلت‌های فرد. عده ی دیگری از روانشناسان معتقدند شخصیت شامل کلیه رفتارهایی است که فرد در جهت انطباق و سازش خود با محیط انجام می‌دهد. با وجودیکه اکثر روانشناسان در توصیف شخصیت اتفاق نظر کامل ندارند، عده ی کثیری تعریف گوردون آلپورت را به عنوان یک توصیف نسبتاً جامع پذیرفته اند. آلپورت می‌گوید: شخصیت سازمان پویا و قوام یافته ای است که از ترکیب سیستمهای روانی و جسمی فرد که رفتار ویژه و بی همتای او را در جهت سازش با محیط تعیین می‌کند، تشکیل شده است (احدی، بنی جمالی، 1385).

شخصیت ویژگی های بسیاری دارد که می‌توان به روان نژندی[3]، برونگرایی[4]، انعطاف پذیر بودن یا بازبودن[5]، دلپذیر بودن یا توافق[6] و با وجدان بودن[7] اشاره کرد. این ویژگی ها پنج عامل اصلی آزمون NEO PI-R‌ را تشکیل می‌دهند (حق شناس، 1385).

  1. عصبیت یا شاخص بی ثباتی هیجانی (N)‌: داشتن احساسات منفی همچون ترس، غم، خشم، احساس گناه و. . . به صورت دائمی و فراگیر مبنای مقیاس عصبیت را تشکیل می‌دهد (همان منبع).
  2. برونگرایی (E)‌: برونگراها افرادی اجتماعی هستند. افزون بر دوستدار دیگران بودن و تمایل به شرکت در اجتماعات، این افراد در عمل قاطع، فعال و اهل گفتگو هستند. این افراد هیجان و تحرک را دوست دارند و برآنند که به موفقیت در آینده امیدوار باشند (همان منبع).
  3. 3. باز بودن (O): افرادی هستند که درباروری تجربه های درونی ودنیای پیرامون کنجکاو بوده و زندگی آن ها سرشار از تجربه است. این افراد طالب لذت بردن از نظریه های جدید و ارزش های غیر متعارف هستند. مایل به زیر سئوال بردن منبع قدرت و علاقمند به آزادی در اخلاقیات، امور اجتماعی و دیدگاه های سیاسی هستند (همان منبع).
  4. توافق (A)‌: شاخص توافق بر ارتباطات بین فردی تأکید دارد. فرد موفق اساساً نوعدوست است. نمره ی بالا در A معمولاً با اختلال شخصیت وابسته همراهی دارد (همان منبع).
  5. وجدانی بودن (C)‌: فرد وجدانی دارای هدف وخواسته های قوی و ازپیش تعیین شده است. در جنبه های مثبت این شاخص افراد دارای نمره ی بالادرزمینه های حرفه ای ودانشگاهی، افراد موفقی هستند و درجنبه های منفی نمره ی بالا همراه با ویژگی ایرادگیریهای کسل کننده، وسواس اجباری به پاکیزگی و یا فشار فوق العاده به خود در امور کاری و حرفه ای دیده می‌شود. (همان منبع).

در کنار این  ویژگیها، سلامت روان هم عاملی تاثیر گذار بر رفتار و شخصیت افراد است.

گروهی از روانشناسان به جای اصطلاح سلامت روانی از خوب زیستی روانشناختی استفاده کردند. زیرا معتقدند این واژه بیشتر ابعاد مثبت را به ذهن متبادر می‌کند (ریف[8] و سینگر[9]، 1998). در این راستا مدل هایی مانند مدل جاهودا، مدل بهزیستی ذهنی داینر[10] و مدل 6 عاملی بهزیستی روانشناختی ریف، تدوین شده اند که در تعریف و تبیین سلامت روانی به جای تمرکز بر بیماری و ضعف بر توانایی ها و داشته های فرد متمرکز هستند (کمپتون[11]، 2001). در دهه گذشته، ریف و کیز (1995) الگوی بهزیستی روان شناختی یا بهداشت روانی مثبت را ارایه کردند. بر اساس الگوی ریف، بهزیستی روان شناختی از 6 عامل تشکیل می‌شود: پذیرش خود، رابطه ی مثبت با دیگران، خود مختاری، زندگی هدفمند، رشد شخصی و تسلط بر محیط، این الگو به طور گسترده در جهان مورد توجه قرار گرفته است (چنگ[12] و چن[13]، 2002).

خوب زیستی روانی به معنای قابلیت یافتن تمام استعدادهای فرد است ودارای مولفه‌های زیر می‌باشد:

1-خود مختاری: احساس شایستگی و توانایی در مدیریت محیط پیرامون فرد و. . .

2-رشد شخصی: داشتن رشد مداوم و. . .

3-روابط مثبت با دیگران: داشتن روابط گرم و. . .

4-هدفمندی در زندگی: داشتن هدف در زندگی

5-پذیرش خود: داشتن نگرش مثبت نسبت به خود.

6- تسلط بر محیط: توانایی انتخاب و ایجاد محیط مناسب (زنجانی طبسی، 1383).

احساس خوب زیستی هم دارای مولفه‌های عاطفی و هم مولفه هایی شناختی است. افراد با احساس خوب زیستی بالا به طور عمده ای با هیجانات مثبت را تجربه می‌کنند واز حوادث و وقایع پیرامون خود ارزیابی مثبتی دارند، در حالیکه افراد باخوب زیستی روانی پایین حوادث و موقعیت زندگیشان را نامطلوب ارزیابی می‌کنند و بیشتر هیجانات منفی نظیر اضطراب، افسردگی و خشم را تجربه می‌کنند (پلنگی، 1391).

شادکامی نیز عامل دیگر تاثیر گذار بر شخصیت و رفتار فرد است.

شادکامی بر نگرش و ادراکات شخصی مبتنی است و برحالتی دلالت می‌کند که متبوع و دلپذیر است و از تجربه ی هیجانهای مثبت و خشنودی از زندگی نشات می‌گیرد (هیلز[14] و آرجیل[15]، 2001).

 نتایج پژوهشها نشان داده است که شادی می‌تواند سلامت جسمانی و روانی را بهبود بخشد. افرادی که شاد هستند احساس امنیت بیشتری می‌کنند، آسان تر تصمیم می‌گیرند، دارای روحیه مشارکتی بیشتری هستند و نسبت به کسانی که با آنها زندگی می‌کنند بیشتر اظهار رضایت می‌کنند (لارسون[16]، 2000؛ پترسون[17]، 2000). همچنین لیوبومیراسکی معتقدند که هر فرد الگویی برای شادی یا ناشادی دارد که باعث می‌شود اتفاقات و تجارب خود را به گونه ای تعبیر کند که باعث حفظ شادی اش شود (لیوبومیراسکی[18]، 2005). به طور کلی به نظر آنها افراد شاد به شرایط و اتفاقات به شیوهْ مثبت تر و سازگارانه تری پاسخ می‌دهند و دارای سطح استرس کمتر و سیستم ایمنی قویتر و خلاق تر از افراد ناشاد هستند.

با این توضیحات این تحقیق در نظر دارد به این سوال پاسخ دهد که آیا خوب زیستی روانی و شادکامی کارکنان وظیفه پایگاه دریابانی را از  ویژگیهای شخصیتی آنان پیش بینی کرد ؟

1-3 اهمیت و ضرورت انجام تحقیق

واضح است که انجام یک تحقیق عمدتا در پاسخ به ابهامات و سوالاتی است که در ذهن محقق انجام می‌شود و در آن راه حلهایی برای خارج شدن از وضعی که در آن هستیم به قصد رسیدن به یک وضع مطلوب ارایه می‌گردد.

نیروی انتظامی از جمله سازمانهای است که به تناسب گستره وظایف و ماموریتهای محوله، ارتباط تنگاتنگی با مردم برقرار نموده و در اجرای ماموریتها، تا حدودی نقش بی بدیل در سازماندهی به مسائل خرد و کلان و زندگی فردی و اجتماعی هریک از افراد جامعه بر عهده دارد. ایجاد نظم و امنیت اجتماعی-که به تعبیر مزلو بعد از نیازهای فیزیولوژیکی دومین نیاز بشر در مسیر آرامش و آسایش محسوب می‌شود- در کنار مقابله با قانون شکنان و بزهکاران و دفاع از آسیب دیدگان چشم انداز ویژه ای از این سازمان را در میان عموم ترسیم کرده و به نوبه خود بر میزان توقعات وانتظارات مردم نسبت به این سازمان افزوده است. امروزه پلیس با حضور پررنگ خود در جامعه و دسترسی آسان به آن از طریق مردم، به عنوان تکیه گاه مطمئن در مقابله با کجروی ها، انحرافات و قانون شکنی ها تلقی می‌شود و این مهم نیاز به مامورانی با قابلیت‌های ممتاز و ویژه در ابعاد مختلف به ویژه ابعاد اخلاقی و اعتقادی را دارد چرا که هر گونه اشتباه، کجروی و رفتار ناشایست یک مامور به عنوان مجری اصلی قوانین جامعه اسلامی تاثیر منفی بسیار عمیقی در اذهان مردم ایجاد می‌کند (رحیمی، 1387). عملکردانسان، دستخوش عواملی است که روند زندگی فردی، خانوادگی، اجتماعی، و گوناگونی شغل ها، سلامت روانی افراد را تحت تاثیر قرار داده است. در سال‌های اخیر توجه به سلامت روانی کارکنان و تاثیر سلامت روانی و جسمی در عملکرد کارکنان مورد توجه سازمان ها قرار گرفته به نحوی که بسیاری از سازمانها تدریس می‌کننند تا از طریق پژوهش‌های علمی سعی در شناخت منابع، ایجاد فشار و تنش در محیط کارکنان نمود، تا بتواند از طریق راهکارهای مناسب محیط‌های شغل مطلوب رابرای کارکنان فراهم آورند و در نتیجه رضایت و عملکرد شغلی کارکنان را افزایش دهند (موسوی، 1378).

افراد با هر جنبه از شخصیت به شیوه‌های خاصی رفتار می‌کنند و دارای انتظارات خاصی هستند توانایی و مهارت رفتاری منحصر به فرد و نیز نیازهای متفاوتی دارند و بر اساس الگوی شخصیتی خود دارای نیازها، انتظارات، انگیزه ها، توقعات و اهداف خاصی می‌باشند. از طرفی سازمان ها نیز بر حسب اهداف، وظایف و فعالیت‌های خود نیازها، انتظارات و توقعات خاصی را ارضاء می‌کنند، بنابراین برای هر یک از انواع شخصیت‌های متفاوت شغل‌های متفاوتی مناسب است (نریمان و همکاران، 1386).

از طرفی تجزیه و تحلیل عوامل مؤثر در رشد و توسعه امنیت جوامع پیشرفته بیانگر آن است که همه این کشورها از نیروی انتظامی کارآمد و اثر بخش برخوردار بوده اند. شناخت دقیق نیروی انسانی شاغل در نیروی انتظامی از جمله ضروریات برای برنامه ریزی در نیروهای مسلح می‌باشد. شناخت  ویژگی‌های شخصیتی کارکنان می‌تواند شرایط را جهت جذب و نگهداری آنها مطلوب ترنمایدواز طرفی سازمان‌های نظامی بااعمال کارکرد‌های مختلف و مناسب با نوع  ویژگی‌های شخصیتی کارکنان عملکرد و اثربخشی آنها را افزایش دهند. بنابراین انتخاب و انتصاب افراد در مشاغلی خاص همچون نیروی انتظامی باید با شناخت کامل آنان از نظر  ویژگی‌های شخصیتی همراه باشد (قربانی1382).

نیروی انتظامی از جمله سازمان هایی است که در همه جوامع از حساسیتی خاص برخوردار است. این حساسیت بیشتر به آن دلیل است که وظایف و مسئولیت‌های آن در معرض دید همگان و مورد قضاوت عام قرار می‌گیرد. سیر تغییر و تحولات و پیشرفت‌های اجتماعی و سیاسی، نیاز به نیروی انتظامی را ضروری می‌سازد. از این رو، پژوهش‌های متفاوتی در این حوزه می‌تواند نواقص و کاستی‌های موجود را در عملکرد شغلی و بهزیستی روانشناختی کارکنان را مشخص و راه را برای برطرف کردن آن ها هموار سازد. احتمالا یکی از عواملی که می‌تواند روی عملکرد کارکنان نیروی انتظامی اثر گذار باشد  ویژگی‌های شخصیتی آنان است گرچه اطلاع از درون انسان ها و شخصیت آنان کار بس مشکلی است اما شناخت شخصیت یک روزنه بسیار گویا دارد و آن رفتار‌های بارز افراد است. همچنین پژوهش در باب عملکرد شغلی و رفع مشکلاتی که منجر به افزایش سلامت روان می‌گردد در صنعت و سازمان از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

با توجه به  ویژگیهای شخصیتی هر چه سازگاری و تناسب میان شخصیت و شغل بیشتر باشد، رضایت بیشتری در پی خواهد داشت و هر چه این سازگاری کمتر باشد، علاوه بر عدم تامین رضایت شغلی، آثار و تبعات منفی متعددی را در سازمان به دنبال خواهد داشت. از این رو، انتخاب شخصیت متناسب با شغل مورد نظر می‌تواند عملکرد بهتری را برای سازمان به همراه آورد و بر نگرش کارکنان نسبت به کارشان تاثیر بگذارد و سلامت روانی و شادکامی ورضایت شغلی مطلوبی را در بر خواهد داشت (گشتاسب، 1384).

 برای رسیدن به موفقیت‌های شغلی در افسران پلیس باید به عواملی مثل رضایت شغلی و شخصیت آنها توجه داشت که بر کارایی و بهره وری سازمان و کارکنان و جلب اعتماد مردم به طرح‌های اجرایی موثر است (امتحان، 1381).

با توجه به توضیحات فوق واهمیت نقش پلیس در خدمت رسانی به مردم ورعایت احترام و حال آنان و همچنین حضور پر رنگ پلیس در برنامه‌های پیشگیری از عوامل مخرب سلامت روان و ناامنی، کاملا روشن است که بررسی  ویژگیهای شخصیتی، خوب زیستی روانی و شادکامی این گروه، ازاهمیت بسیاری برخوردار است. این پژوهش در نظر دارد میزان تاثیر  ویژگیهای شخصیتی بر خوب زیستی روانی و شادکامی کارکنان وظیفه پایگاه دریابانی شهرستان بندر ترکمن را پیش بینی نماید.

1-4 اهداف پژوهش

1-4-1 اهداف کلی

بررسی و پیش بینی میزان تاثیر  ویژگیهای شخصیتی بر بهزیستی روانی و شادکامی کارکنان وظیفه دریابانی نیروی انتظامی شهرستان بندر ترکمن.

1-4-2 اهداف جزیی

بررسی پیش بینی کننده بودن  ویژگیهای شخصیتی با شادکامی کارکنان.

بررسی پیش بینی کننده بودن خوب زیستی روانی با شادکامی کارکنان.

بررسی پیش بینی کننده بودن  ویژگیهای شخصیتی با خوب زیستی روانی کارکنان.

1-5 متغیر ها

متغیرهای پیش‌بین:  ویژگیهای شخصیتی و مؤلفه‌های آن

متغیرهای ملاک: بهزیستی روانی ـ شادکامی

1-6 سؤالات تحقیق

1ـ6ـ1ـ سؤال اصلی‌:

آیا می‌توان میزان تغییرات بهزیستی روانی و شادکامی کارکنان را از روی  ویژگیهای شخصیتی آنان پیش‌بینی کرد. ؟

1ـ6ـ2ـ سؤال‌های فرعی:

1-شاخصهای  ویژگیهای شخصیتی با چه اولویتی پیش بینی کننده شادکامی کارکنان هستند؟

2- شاخصهای خوب زیستی روانی با چه اولویتی پیش بینی کننده شادکامی کارکنان هستند؟

3- شاخصهای  ویژگیهای شخصیتی با چه اولویتی پیش بینی کننده خوب زیستی روانی کارکنان هستند؟

1-7 فرضیه‌های تحقیق

1-7-1 فرضیه اصلی:

میزان تغییرات بهزیستی روانی و شادکامی دانش‌آموزان را می‌توان از روی  ویژگیهای شخصیتی کارکنان پیش‌بینی کرد.

1-7-2 فرضیه فرعی:

1-ابعاد  ویژگیهای شخصیتی پیش بینی کننده میزان شادکامی کارکنان است.

2- مولفه‌های خوب زیستی روانی پیش بینی کننده میزان شادکامی کارکنان است.

3- ابعاد  ویژگیهای شخصیتی پیش بینی کننده خوب زیستی روانی کارکنان است.

1-8 تعریف واژه‏ها و اصطلاحات فنی و تخصصی

1-8-1 تعریف مفهومی

شخصیت:شخصیت سازمان پویا و قوام یافته ای است که از ترکیب سیستمهای روانی و جسمی فرد که رفتار ویژه و بی همتای او را در جهت سازش با محیط تعیین می‌کند، تشکیل شده است (احدی، بنی جمالی، 1385).

خوب زیستی روانی: خوب زیستی روانی به معنای قابلیت یافتن تمام استعدادهای فرد است ودارای مولفه‌های زیر می‌باشد:

1-خود مختاری: احساس شایستگی و توانایی در مدیریت محیط پیرامون فرد و. . . .

2-رشد شخصی: داشتن رشد مداوم و. . . .

3-روابط مثبت با دیگران: داشتن روابط گرم و. . . .

4-هدفمندی در زندگی: داشتن هدف در زندگی.

5-پذیرش خود: داشتن نگرش مثبت نسبت به خود.

6- تسلط بر محیط: توانایی انتخاب و ایجاد محیط مناسب (زنجانی طبسی، 1383).

شادکامی: نوعی احساس شادی، خوشی و سرحال بودن می‌باشد که پنج عامل رضایت، خلق مثبت، سلامتی، کارآمدی و عزت نفس را در بر می‌گیردو با توجه به مولفه‌های متفاوت در زندگی افراد تغییر می‌کند (اسماعیل تبار، 1390).

1-8-2 تعریف عملیاتی

شخصیت: منظور از  ویژگیهای شخصیتی در این تحقیق نمره ای است که فرد در پرسشنامه شخصیتی پنج عاملی نئو (NEO-PI-R) کسب می‌کند.

خوب زیستی روانی: منظور از خوب زیستی روانی در این تحقیق نمره ای است که فرد در پرسشنامه خوب زیست روانی ریف (1989) کسب می‌کند.

شادکامی: منظور از شادکامی در این تحقیق نمره ای است که فرد در پرسشنامه شادکامی آکسفورد کسب می‌کند.

 

 

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

 

14700 تومان

و  همچنین به ایمیل شما نیز ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :                 serderehi@gmail.com

 

پایان نامه ها

 

مطالب مشابه را هم ببینید

Related Posts

دسته بندی نشده

– اسباب تحصیل مال حلال در اسلام

اسباب تحصیل مال حلال در اسلام عبارتند از : * تحصیل مالی که مالک ندارد . اینگونه اموال قبل از تحصیل آن توسط انسان مالکی نداشته است و اصطلاحاً به آنها « مباحات » و Read more…

دسته بندی نشده

-مفهوم لقاح مصنوعی

-مفهوم لقاح مصنوعی گفتار اول : تعریف تلقیح مصنوعی تلقیح مصنوعی اصطلاحاً عبارت است از داخل کردن نطفه مرد در رحم زن بوسیله آلات پزشکی یا هر وسیله دیگری غیر از مقاربت و نزدیکی . Read more…

دسته بندی نشده

مفهوم اجاره در لغت

مفهوم اجاره در لغت اجاره»به کسر و ضم و فتح همزه بکار رفته است، لیکن لفظ مشهورتر آن با کسر تلفظ می شود.از نظر برخی از اهل لغت، اجاره مصدر سماعی فعل «اجر» بر وزن Read more…