دانلود پایان نامه ارشد: بررسی میزان گرایش فرزندان نوجوان مددجویان تحت پوشش کمیته امداد امام (ره) شهرستان سمنان به انحرافات اجتماعی

 دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی 

گرایش : جامعه شناسی

عنوان : بررسی میزان گرایش فرزندان نوجوان مددجویان تحت پوشش کمیته امداد امام (ره) شهرستان سمنان به انحرافات اجتماعی 

دانشگاه آزاد اسلامي

واحد گرمسار

پایان نامه تحصيلي براي دريافت درجه كارشناسي ارشد جامعه شناسی

عنوان

بررسی میزان گرایش فرزندان نوجوان مددجویان تحت پوشش کمیته امداد امام (ره) شهرستان سمنان به انحرافات اجتماعی 

 

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

 عنوان                                                                                                                                صفحه

چکیده فارسی …………………………………………………………………………………………………………………………………1

فصل اول: كليات پژوهش……………………………………………………………………………………………………………………2

1-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………………..3

1-2- بیان مساله…………………………………………………………………………………………………………………………………4

1-3- اهميت و ضرورت پژوهش………………………………………………………………………………………………………….12

1-4- اهداف پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………..15

فصل دوم: مباني نظري پژوهش……………………………………………………………………………………………………………..16

2-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………………..17

2-2- مروري بر تحقيقات پيشين……………………………………………………………………………………………………………18

2-2-1- تحقيقات داخلي……………………………………………………………………………………………………………………18                  2-2-2- تحقيقات خارجي…………………………………………………………………………………………………………………..23

2-2-3- جمع بندي پيشينه تحقيق…………………………………………………………………………………………………………..27

3-2- ديدگاههاي نظری پژوهش…………………………………………………………………………………………………………..28

1-3-2-رویکرد کارکردگرا………………………………………………………………………………………………………………..29

1-1-3-2- نظرية بر چسب زني بكرولمرت…………………………………………………………………………………………….29

2-1-3-2- نظريه هاي فشار…………………………………………………………………………………………………………………30

3-1-3-2- آنومی دورکیم…………………………………………………………………………………………………………………..32

4-1-3-2- آنومی مرتن………………………………………………………………………………………………………………………33

2-3-2- رویکرد ساختارگرا…………………………………………………………………………………………………………………34

3-3-2- ديدگاه كنترل اجتماعی……………………………………………………………………………………………………………35

1-3-3-2- نظریه الگوي كنترل اجتماعي هیرشی……………………………………………………………………………………..35

4-3-2-  نظريه هاي فردگرا………………………………………………………………………………………………………………….36

5-3-2- دیدگاه تضاد…………………………………………………………………………………………………………………………37

1-5-3-2- نظریه مارکس ………………………………………………………………………………………………………………….37

6-3-2- نظريه بوم‌شناختي ………………………………………………………………………………………………………………..39

7-3-2- نظریه بی سازمانی اجتماعی …………………………………………………………………………………………………39

8-3-2- دیدگاه نظم گرا پیرامون انحرافات اجتماعی ……………………………………………………………………………40

9-3-2- نظريه هاي جامعه گرا…………………………………………………………………………………………………………..40

10-3-2- نظریه جمع گرایی……………………………………………………………………………………………………………..41

11-3-2- نظریه اعتماد……………………………………………………………………………………………………………………..41

12-3-2- نظرية انحراف رابرت آگينو، مسنر وروز نفلد…………………………………………………………………………..43

13-3-2- نظریه محرومیت نسبی…………………………………………………………………………………………………………43

14-3-2- نظريه معاشرت ادوين ساترلند………………………………………………………………………………………………44

15-3-2- نظرية همنشيني افتراقي ساترلند……………………………………………………………………………………………..44

16-3-2- نظریه رضایت از زندگی……………………………………………………………………………………………………..45

17-3-2- پايگاه اجتماعي- اقتصادي…………………………………………………………………………………………………..45

18-3-2- نظریه های قشربندی اجتماعی………………………………………………………………………………………………46

19-3-2- دیدگاه تضادگرایی……………………………………………………………………………………………………………47

4-2- چارچوب نظری پژوهش…………………………………………………………………………………………………………..48

5-2- فرضیه های پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………49

6-2- مدل نظری پژوهش………………………………………………………………………………………………………………….50

فصل سوم:روش شناسی پژوهش………………………………………………………………………………………………………….51

1-3-مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………………….52

2-3- نوع و روش تحقيق…………………………………………………………………………………………………………………….52

3-3- ابزار گرد آوری اطلاعات…………………………………………………………………………………………………………….52

4-3- جامعه و نمونه آماري………………………………………………………………………………………………………………….53

5-3- تعیین حجم نمونه……………………………………………………………………………………………………………………….53

6-3- شیوه نمونه گیری……………………………………………………………………………………………………………………….53

7-3- واحد تحلیل………………………………………………………………………………………………………………………………53

8-3- تجزیه و تحلیل آماری…………………………………………………………………………………………………………………53

9-3- اعتبار ابزار پژوهش……………………………………………………………………………………………………………………..53

10-3- پایایی ابزار پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………..54

11-3- تعاریف نظری و عملیاتی مفاهيم  ………………………………………………………………………………………………..54

فصل چهارم: توصیف و تبیین داده ها…………………………………………………………………………………………………….57

1-4- مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………………58

2-4- داده های توصیفی……………………………………………………………………………………………………………………..58

1-2-4-  جنس………………………………………………………………………………………………………………………………….58

2-2-4- سن پاسخگويان……………………………………………………………………………………………………………………..59

3-2-4-  منفور بودن سارقین………………………………………………………………………………………………………………. 59

4-2-4- پیش آمدن شرایطی که منجر به سرقت شود………………………………………………………………………………. 60

5-2-4-  تمایل به سرقت……………………………………………………………………………………………………………………..61

6-2-4-  عدم تلاش به سرقت به خاطر ترس از عواقب آن……………………………………………………………………….. 62

7-2-4-  اعتقاد بر قطع دست سارقین……………………………………………………………………………………………………..63

8-2-4-  بد بودن پرخاشگری……………………………………………………………………………………………………………….64

9-2-4-  بیزاری از خشونت………………………………………………………………………………………………………………….65

10-2-4- ترجیح دادن گذشت از حقوق شخصی به جای اعمال خشونت  ……………………………………………………66

11-2-4-  وجود راه حل برای مشکلات به جای اعمال خشونت………………………………………………………………….67

12-2-4- عدم اعتماد جامعه به افراد پرخاشگر…………………………………………………………………………………………68

13-2-4- به سادگی و برای هر موضوعی تمایل به پرخاشگری داشتن  ………………………………………………………..69

14-2-4-  خطرناک بودن مصرف مواد مخدر…………………………………………………………………………………………70

15-2-4- عدم تصور برای مصرف مواد مخدر…………………………………………………………………………………………71

16-2-4-  مبالغه تبلیغات در مورد زیان مواد مخدر…………………………………………………………………………………..72

17-2-4- مصرف مواد مخدر راهی برای غلبه بر مشکلات روحی……………………………………………………………….73

18-2-4-  استفاده از مواد مخدر به عنوان مسکن در درمان بیماریهای جسمی………………………………………………..74

19-2-4-  جایز نبودن دوستی با افراد مصرف کننده مواد مخدر………………………………………………………………….75

20-2-4- عدم مقاومت در مقابل مصرف مواد مخدر………………………………………………………………………………..76

21-2-4- بی بند و باری جنسی عامل تباهی جامعه……………………………………………………………………………………77

22-2-4-  مقاومت در برابر وسوسه های جنسی……………………………………………………………………………………….78

23-2-4-  برخورد شدید پلیس با مجرمان جنسی……………………………………………………………………………………..79

24-2-4-  اعتقاد به انحراف جوانان در برابر فشارهای جنسی   …………………………………………………………………..80

25-2-4-  نفرت از افراد بی بند و بار جنسی……………………………………………………………………………………………81

26-2-4-  جایز نبودن دوستی با منحرفان جنسی………………………………………………………………………………………82              27-2-4- محتوای جنسی رویاها…………………………………………………………………………………………………………..83

28-2-4- فرار از خانه زمینه ای برای شروع انحرافات……………………………………………………………………………….84

29-2-4-  پدر و مادر دلسوزترین افراد برای فرد……………………………………………………………………………………..85

30-2-4-  فکر فرار به خاطر شرایط آزار دهنده خانه………………………………………………………………………………..86

31-2-4-  فرار از خانه راهی برای استقلال……………………………………………………………………………………………..87

32-2-4-  پیشگیری والدین از فرار نوجوانان…………………………………………………………………………………………..88

33-2-4- عدم توجیه منطقی برای فرار از خانه………………………………………………………………………………………..89

34-2-4- فرار از خانه ، شروع تحولی مثبت برای فرد……………………………………………………………………………….90

3-4- آزمون فرضیات………………………………………………………………………………………………………………………..91

فصل پنجم: نتیجه گیری……………………………………………………………………………………………………………………..101

1-5- مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………………102

2-5- نتایج فرضیات پژوهش………………………………………………………………………………………………………………103

1-2-5- توصیف نتایج داده های پژوهش……………………………………………………………………………………………..103

2-2-5- تبیین نتایج داده های پژوهش………………………………………………………………………………………………….105

3-5- نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………………………………………….107

4-5- پیشنهادهای پژوهش………………………………………………………………………………………………………………….108

5-5- محدودیتهای پژوهش………………………………………………………………………………………………………………..109

فهرست منابع……………………………………………………………………………………………………………………………………110

چکیده انگلیسی………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

فهرست جداول

عنوان                                                                                                                                 صفحه

4-1 توزیع فراوانی داده ها بر حسب جنس آزمودنیها…………………………………………………………………………………58

4-2 توزیع فروانی داده ها بر حسب سن آزمودنیها…………………………………………………………………………………….59

4-3 توزیع فروانی داده ها بر حسب منفور بودن سارقین……………………………………………………………………………..59

 

 

.

.

.

.

.

4-46 جدول ضرایب  تشکیل دهنده معادله رگرسیون(اشتراکات)……………………………………………………………….96

4-47 بر حسب مقایسه میانگینها…………………………………………………………………………………………………………….97

4-48  جمعبندی مدل رگرسیون…………………………………………………………………………………………………………..98

4-49 آزمون آنوا برای بررسی معناداری رگرسیون انجام شده…………………………………………………………………….98

4-50 مقایسه میانگیها…………………………………………………………………………………………………………………………99

فهرست نمودارها

عنوان                                                                                                                                  صفحه

4-1- جنس پاسخگویان………………………………………………………………………………………………………………………58

4-2- توزیع فروانی داده ها بر حسب منفور بودن سارقین……………………………………………………………………………60

4-3- توزیع فروانی داده ها بر حسب پیش آمدن شرایطی که منجر به سرقت شود…………………………………………..61

4-4- توزیع فروانی داده ها بر حسب تمایل به سرقت………………………………………………………………………………..62

4-5- توزیع فروانی داده ها بر حسب عدم تلاش به سرقت به خاطر ترس از عواقب آن ……………………………………63

4-6- توزیع فروانی داده ها بر حسب اعتقاد بر قطع دست سارقین…………………………………………………………………64

4-7- توزیع فروانی داده ها بر حسب بد بودن پرخاشگری………………………………………………………………………….65

 

.

.

.

.

4-31- توزیع فروانی داده ها بر حسب پیشگیری والدین از فرار نوجوانان………………………………………………………89

4-32-  توزیع فروانی داده ها بر حسب عدم توجیه منطقی برای فرار از خانه…………………………………………………..90

4- 33- توزیع فروانی داده ها بر حسب فرار از خانه ، شروع تحولی مثبت برای فرد…………………………………………91

 

چکیده

آنچه در پژوهش حاضر مورد بررسی قرار گرفته است « بررسی میزان گرایش فرزندان نوجوان مددجویان تحت پوشش کمیته امداد امام (ره) شهرستان سمنان به انحرافات اجتماعی» می باشد. متغیر های مورد بررسی در این تحقیق« گرایش به خشونت،سرقت، فرار از منزل، اعتیاد و انحرافات جنسی» می باشد.

برای بررسی میزان گرایش نوجوانان به انحرافات اجتماعی، پس از بررسی دیدگاه های صاحبنظران مختلف، نهایتاً از نظریات پارسونز، هیرشی، مازلو، دورکیم، مرتون و بوم شناختی استفاده شده است.

تحقیق حاضر از لحاظ روش یک تحقیق پیمایشی می باشد که از تکنیک پرسشنامه برای جمع آوری داده ها استفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش فرزندان نوجوان مددجویان تحت پوشش کمیته امداد امام (ره) شهرستان سمنان سمنان هستند که با استفاده از نمونه گیری تصادفی تعداد 150 نفر انتخاب شده اند.

نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهند که فرزندان نوجوان و جوان مددجویان تحت پوشش کمیته امداد امام (ره) شهرستان سمنان به انحرافات گرایش نشان نمی دهند که این نمایانگر برنامه های مناسب حمایتی و آموزشی کمیته امداد امام(ره) می باشد.

واژگان کلیدی:فقر، مددجو، انحرافات اجتماعی.

  

فصل اول

کلیات پژوهش

1-1- مقدمه:

تحولات و دگرگوني هاي پديد آمده در نظام سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جامعه و ستيزه هاي اخلاقي بين دو نسل و عدم جايگزيني الگوهاي رفتاري نهادينه شده، زمينه را براي افزايش نسبت بزهكاري و انحرافات اجتماعي فراهم كرده است. گسترش انحرافات اجتماعي از جمله مشکلات عمده اي است که امروزه گريبان گير بسياري از جوامع کنوني است. در جامعة ما نيز با توجه به ارزش هاي ديني، اخلاقي، فرهنگي، اجتماعي، ساختار جمعيتي بسيار جوان و وجود مشکلات عديدة اقتصادي، انحرافات به عنوان يکي از بغرنج ترين و پيچيده ترين مسائل اجتماعي به شمار مي آيد که موجب جريحه دار ساختن وجدان جمعي و چالش امنيت اخلاقي و اجتماعي گرديده است.

فقر زمينه و بستر مناسبي براي پيدايش بسياري از انحرافات است. بر اساس آموزه هاي دين مبين اسلام، فقر نه تنها بر كردار و رفتار افراد فقير تأثير منفي دارد، بلكه حتي بنيان هاي فكري و اعتقادي آنان را نيز مضطرب و لرزان مي سازد؛ چراكه كسب درجات بالاي ايمان نيازمند شناخت قوي و خرد ديني است. كسب اين امتيازات نيازمند فرصت ها، وسايل و امكاناتي است كه در شرايط عادي، فقرا از داشتن اين امكانات در حد مطلوب محرومند. هرچند اين ارتباط مطلق نيست و اغنيا هم دچار انحراف از نوع ديگر مي شوند، اما زمينه و بستر در شرايط فقر براي انحراف مساعدتر است. تأثير ويرانگر فقر بر رفتار فقير به دليل تحقير، برچسب كجروي و بيگانگي نسبت به آداب و رسوم پذيرفته شده در جامعه مي باشد. علاوه براين، افراد محروم در بسياري موارد امكانات، وسايل و فرصت هاي موردنياز براي نيل به اهداف مشروع اجتماعي را در اختيار ندارند. اين بدان معنا نيست كه انحرافات در فقرا و فقيران خلاصه گردد، بلكه نوع، انگيزه، علل انحراف و كجروي ثروتمندان با فقرا تفاوت دارد; حتي كجروي ثروتمندان نسبت به نوع انحراف و كجروي فقرا زيان آورتر و ويرانگرانه تر مي باشد. از سنخ شناسي انحرافات و كجروي فقرا معلوم مي شود كه كجروي آنان يا براي تأمين معيشت و يا ناشي از حقارت و ضعف اعتماد به نفس مي باشد. از اين رو، به هر ميزاني كه اين دو مشكل برطرف شود، به همان ميزان احتمال انحراف فقرا نيز كمتر خواهد شد.

1-2- بیان مساله:

انسان موجودی جامعه زاد و جامعه زی است؛ یعنی از خلال موقعیتها و تجارب اجتماعی است که میتواند استعدادهای بالقوه خود را متجلی نموده و آماده پذیرش نقش های اجتماعی شود، و برای انعکاس نقش های اجتماعی خود ناچار است، به برخی قواعد و دستورالعمل های اجتماعی (خواه رسمی، خواه غیر رسمی) تن دهد . چنین ساز و کاری به وسیله جامعه برای فرد ساخته و پرداخته می شود و از طرق مختلف نهادهای اجتماعی و فردی آماده همنوایی با دیگر همنوعانش میشود. اما به علل مختلف از جمله ویژگیهای فیزیولوژیکی و ظرفیت استعداد فردی و شرایط محیطی، همه افراد به یک میزان تن به پذیرش قواعد جامعه نمی دهند؛ بدین سبب بحث عدم پذیرش یا تخطی از قواعد مصوب اجتماعی پیش می آید. در چنین حالتی که فرد نتواند خود را با این مصوبات همنوا کند، جامعه، با پدیده ای به نام انحراف یا کجروی یا آسیب اجتماعی مواجه می شود(بنی اسدی،1383: 9).

بدون ترديد فقر و نابرابري‌هاي اقتصادي از زمرة مهم‌ترين معضلات جامعه بشري است كه از جايگاه ويژه‌اي در بين ساير مسائل اجتماعي برخوردار است. فقر از بنيادي‌ترين مشكلات و ناهنجارترين دردهاي زندگي انسان است كه با وجود پيشرفت و توسعه گسترده در زندگي بشري، ميزان آن نه تنها كاسته نشده بلكه بر طبق آمارهاي موجود در حال افزايش است. مشكلات فقر صرفاً منحصر به پيامدهاي خود فقر نمي‎باشد، بلكه مشكلات اين مساله اجتماعي زماني شدت پيدا مي‎كند كه آن بسترساز انحرافات مي‎گردد.

ارتباط بين فقر و انحرافات اجتماعي، موضوعي نو و بديع نيست. جوامع انساني در طي حيات خويش به شكلي، با اين دو مقوله درگير بوده‎اند. ارتباط بين فقيران، گرسنگان و بي‌خانمان‌ها با سارقان، قاتلان، معتادان در حوزه‌هاي مختلف علمي از قبيل، علوم اجتماعي، اقتصادي و روان‌شناسي، موضوع تحقيق و پژوهش‌هاي مختلف قرار گرفته و از منظرهاي گوناگون به آن توجه گرديده است؛ به گونه‌اي كه در هر زمان و به تناسب شرايط، امكانات و فضاي جامعه، راه‌حل‌هايي در برخورد با آن در نظر گرفته شده است. با شكل‎گيري «نهضت علمي» و آغاز بررسي‌هاي علمي پديده‌هاي فيزيكي، طبيعي، انساني و اجتماعي، فقر و انحرافات اجتماعي نيز از موضوعاتي بود كه به طور تقريبي از يكصد سال پيش، با كمك ابزارهاي علمي جديد،مورد كنكاش علمي قرارگرفته ونظريه‌ها و تئوري‌هاي جديدي در اين رابطه ارائه گرديده است(اسفندیاری،1388: 3).

انحرافات اجتماعی یک از چالشهای مهم در علم جامعه شناسی است. این معضل آن قدر ابعاد و جنبه‌های فراوان دارد که نمی‌توان آن را صرفا یک مسئله اجتماعی دانست. چرا که این مشکل ریشه در حوزه‌های دیگر نیز دارد. بزهکاری پدیده ای اجتماعی و دارای بستر اجتماعی است هر چند که عوامل زیستی ، رواني، جغرافيايي، قومي، نژادي و موارد ديگر در نحوه شكل‌گيري و بروز نوع بزه بسيار مهمي ايفاء مي‌كنند، تبيين مسأله بر اساس عامل محيط اجتماعي، تحديد نگرش حوزه جامعه شناسي اجتماعي است خصوصاً نحوه عملكرد كوچكترين ومهمترين نهاد اجتماعي يعني خانواده كه نقش مهمي را در همكاري و متجانس كردن رفتارهاي هنجاري افراد با محيط اجتماع بر عهده دارد. در اينجا به بررسي نقش خانواده به عنوان عامل و مانع بزهكاري نوجوانان مي‌پردازيم.

اگر خانواده مي‌تواند عامل مهم بزهكاري باشد و شرايط نامطلوب آن بزهكار پرورش دهد، به همان نسبت وجود شرايط مطلوب در خانواده رشد ذهني، عاطفي، رواني و اجتماعي نوجوان را امكان‌پذير ساخته، مهمترين گام در پيشگيري از بزهكاري است. به نظر مي‌رسد افزايش ميزان بزهكاري حاكي از تضعيف مناسبات گروهي خانواده بوده، به طوري كه وحدت گروهي از هم پاشيده است. به هر ميزاني كه روابط اعضاء از سيطره روابط صميمي، عاطفي، و اخلاقي خارج شود، خطر از بين رفتن كاركرد بسيار مهم خانواده آموزش هنجارها و ارزشهاي اجتماعي به فرزندان دور نخواهد بود. آنچه مهم است مناسبات و پيوندهاي گروه خانواده است به شكلي كه افراد به عنوان حاملين و عاملين نقشها بايد به گونه‌اي ايفاء نمايند كه كاركرد اساسي حفظ وحدت و انسجام خانواده را به دنبال داشته باشد. خانه‌اي كه از سخن محبت‌آميز خالي است آفت رشد ذهني، عاطفي و اجتماعي نوجوان است، عدم عشق و محبت و نبود ثبات و هماهنگي در خانواده زمينه‌ساز رفتار بزهكارانه است.هر گاه بنيان عاطفي و اخلاقي خانواده سست گردد روي نظم خانواده (طلاق) تأثير گذاشته، بزهكاري نيز رخ مي‌نمايد. نظم و تعدل در خانواده رابطه معكوس با روند بزهكاري داد. آنگاه كه طلاق رو به فزوني مي‌رود، كشمكشهاي دروني خانواده اوج مي‌‌يابد و فرزندان در سنين نوجواني به دور از نظر والدين در ورطه آلامي چون اعتياد، بزهكاري و … گرفتار مي‌آيند. بهرحال روابط بين والدين و فرزند، از هم پاشيدگي خانواده و فقدان نظم و تعادل در خانواده، سست شدن عقايد مذهبي و اخلاقي در بزهكاري نوجوانان نقش مهمي دارد. ملكه‌سازي و دروني كرده و به سهولت در عرضه اجتماعي، نقشهاي محول و محقق را به نحوي كه از آن انتظار مي‌رود به اجراء گذارند. خانواده، گروه كوچكي است كه ويژگي اساسي و غير قابل تفكيك آن صميمت آن است. اجتماعي كردن نسل آينده جزء بديهي‌ترين و اساسي‌ترين وظايف خانواده است(روزن باوم، 149:1973).

در ارتکاب اعمال نابهنجار یا وقوع انحرافات نمی توان تنها از یک یاچند عامل محدود و مجزا سخن گفت، بلکه مجموعه ای ازعوامل که امکان تفکیک یکایک آنها بسادگی میسر نیست، در آنها نقش دارند. در این میان نسل جوان بدلیل حساسیت زیاد و سایر خصوصیات روحی و جسمی بیش از سایر افراد در معرض انواع فشارها و ناملایمات قراردارد. بعلاوه کمبود تجربه و عدم توانائی کافی در مقابله با مشکلات در میان جوانان امکان ابتلای آنان را به انواع انحرافات اجتماعی بیشتر می نماید. در واقع جوانان خیلی زود تحت تاثیرعوامل متعدد قرار            می گیرند. به طوریکه گاه برای حل مسائل یا ارضای نیازهایشان بسوی راههائی که سرانجام آنها یاس ونابودی است کشیده می شوند .درواقع این واکنشها نیز نوعی مکانیسم دفاعی درمواجهه با مشکلات ومسائل زندگی است ،به نحوی که طی آن فرد راه عقب نشینی یا فرار راانتخاب نموده وبه این ترتیب خود رااز مشکلات زندگی مصون می دارد .به طور کلی انحرافات اجتماعی شرایط اجتماعی بغرنج وپیچیده ای دارد که در کل جامعه و امور و پدیده های اجتماعی و سازمانهاو اعتقادات و ارزشهای اجتماعی بدرجات مختلف تاثیرگذار می باشد و آنها را در تنگنا قرارمی دهد . وجامعه آنرا تهدیدی کاملاٌ آشکار برای وضعیت  و حیات مطلوب خود تلقی می کند واین امری است که برای حفظ آتیه جامعه ونیروهای آن مستلزم اقدامات جدی است(اسفندیاری،1388: 5) .

دیگرعاملی که باعث وقوع انحرافات اجتماعی می گردد و میزان گرایش به انحرافات را بالا می برد، این فقدان والدین است که می بایستی بدان توجه زیادی شود چرا که والدین به عنوان مهمترین رکن خانواده درپرورش شخصیت کودکان و نوجوانان نقش مهمی را ایفا می کنند. وقتی خانواده فاقد یکی از والدین باشد طبعاٌ کارکردهای جامعه پذیری، پرورش شخصیت، نظارت بر فرزندان وایجاد فضای عاطفی کامل ومناسب برای فرزندان دچار اختلال خواهد شد. درچنین وضعیتی احتمالاٌ کاستی هائی وجود خواهد داشت وفرزندان خانواده اولین کسانی هستند که ازاین کاستی ها آسیب می بینند. نوجوانانی که یک یا هردو از والدین خود را از دست می دهند در برابر آسیبهای اجتماعی خرد وشکننده می شوند .امروزه میلیونها کودک ونوجوان به واسطه عدم حضور یکی از والدین ،خصوصاٌ پدر ، در معرض خطر سوق به سوی انحرافات قرار دارند این امر برکودکان ونوجوانان تاثیر گذاشته و موجب نقصان در انطباق اجتماعی آنان می گردد.

دیگر عاملی که باعث وقوع انحرافات اجتماعی می گردد همانطورکه دربالا نیز اشاره شد باتوجه به حساسیت زیاد و خصوصیات جسمی وروحی فوق العاده جوانان ونوجوانان ،آنان به دلیل کسب استقلال وبه دست آوردن آزادی عمل در کارها ورفتاروکردارخود می خواهند از خانواده جدا شوند و به این سبب زمینه های پیدا کردن دوستان ناباب شکل می گیرد که زمینه انجام اعمال بزهکارانه را در آنان تقویت می نماید(همان منبع:6).

انحراف ها یا آسیب ها ی اجتماعی را می توان برحسب نوع به گروه های زیر تقسیم بندی كرد:
– سوء مصرف مواد مخدر و دارو
– خشونت، ضرب و جرح و قتل و تجاوز و آدم ربایی
– همسر آزاری
– كودك آزاری و سوء استفاده از كودكان
-بزهكاری كودكان و نوجوانان
– تن فروشی و قاچاق انسان به قصد انواع سوءاستفاده
ـ انحراف های گسترده جنسی
– شیوع برخی از بزه ها مانند سرقت و قاپ زنی
– وجود كودكان خیابانی و كودكان در خیابان و كودكان كار
– ناآرامی های اجتماعی مكرر و بی هدف یا باهدف های كم اهمیت
– خیابان خوابی و انواع حاشیه نشینی و اسكان غیررسمی كه همراه با مسائل و مصائب اجتماعی و بهداشتی است.

اما انحراف ها را برحسب عوامل پدیدآورنده اصلی نیز می توان به صورت زیر از یكدیگر متمایز كرد:

انحراف هایی كه به ظاهر انحراف اجتماعی هستند اما در واقع جنبه فردی دارند و تواتر، منشاء، جلوه و سرایت اجتماعی ندارند و از عوامل موروثی مانند روان نژندی و اختلال های مغزی ناشی می شوند.خشونت به قصدكشتن افراد ممكن است از این نوع باشد(رئیس دانا،1381: 109).

انحراف هایی كه جنبه روان پریشی دارند و به اختلال در شخصیت مربوط می شوند. شماری از بیماران دچار افسردگی یا برخی انواع اسكیزوفرنی تمایل به خودكشی پیدا می كنند، اما خودكشی به مثابه انحراف یا مشكل اجتماعی امریست جداگانه. به هرحال افزایش انواع روان پریشی و روان نژندی می تواند از نابهنجاری اجتماعی ناشی شود.

انحراف هایی كه منشاء اجتماعی و فرهنگی دارند و از تبعیض ها و تعرض ها و ناهنجادی های اجتماعی ناشی می شوند. این انحراف ها ممكن است به شكل های مختلف متوجه گروه ها و طبقات اجتماعی مختلف بشود. برای مثال، نبود امكانات فراغتی و رفاهی و فرهنگ بهزیستی و سلامت اجتماعی ممكن است افرادی را از طبقه فرودست تا میانی تا بالایی به سمت موادمخدر بكشاند. محدودیت ها و محرومیت های جنسی نیز می توانند دارا و نادار را به سمت تمایلات انحرافی یا خشونت جنسی و سوء استفاده از كودكان سوق بدهند. گرچه افزایش شدید آمار بزهكاریهای متفاوت مانند سرقت و سرقت به زور و تجاوز و خشونت و آدم ربایی در ایران را           نمی توان تاحد زیادی به نابهنجاری اجتماعی و ناتوانی مدیریت و نظم و امنیت و قانون و بی پرواشدن جوانان به دلیل اثرگذاری رسانه های ماهواره ای و فیلم های اكشن و غیره منتسب كرد، ‌اما در این مورد نیز انگیزه های اصلی و اقتصادی یعنی فقر و بیكاری یا اعتیاد كه خود چنان كه گفتم تاحد زیادی ناشی از فقر بوده است، نقشی نه كمتر از پنجاه درصد برعهده داشته اند. نكته بسیارجدی و قابل توجه- گرچه كماكان مورد بی اعتنایی مسئولان – آنست كه افزایش آسیب ها و انحراف ها بدنبال فقر و بی عدالتی و توزیع ناعادلانه درآمد و افزایش تبعیض و محرومیت پدید آمده است. در ۱۲ سال اخیر كاربرد سیاست های تعدیل ساختاری كه به نابرابری شدید توزیع درآمد و ثروت انجامیده، امكان سوءاستفاده های كلان مالی را افزایش داده و عدم نظارت دموكراتیك در عرصه های مدیریت را پابرجاتركرده وعامل اصلی برای تشدید تاسف بار انحراف ها و مشكلات اجتماعی بوده است. برنامه های كشور باید بطورجدی به سمت راههای رشد توام با عدالت، توسعه اجتماعی و برابری بیشتر تغییرجهت دهند. اگر چنین نشود آینده ای بس مخاطره آمیز درپیش خواهد بود كه بویژه جوانان میهن ما و حتی جوانان خارج از این كشور را به دلیل تسهیل انتقال موادمخدر تهدید می كند.شایع شدن بزهكاری های كودكان و نوجوانان و افزایش كودكان خیابانی و كودكان در خیابان و كودكان كار( هم اكنون در حدود ۵۵۰ هزار نفر كودك زیر ۱۵ سال در ایران كار می كنند) بی تردید به فقر و محرومیت و نداشتن بضاعت سرپرستی خانوار مربوط می شود. امروز حتی طرفداران و فعالان حقوق كودك در ایران از این كه بتوان كار كودك را بی هیچ جایگزین درآمدی متوقف كرد ناامید شده اند. در واقع می توان در خیابان ها كودكان آواره را به عیان مشاهده كرد كه در معرض انواع مخاطرات و انواع سوءاستفاده ها هستند(رئیس دانا،1381: 109).

تفاوت های طبقاتی در شیوع انحرافات اهمیت ویژه ای دارد. به طوری که در بعضی از فرهنگ ها، ‌انحراف در طبقات مرفه بیشتر از طبقات فقیر است و در اجتماعاتی که اختلافات طبقاتی کمتر و امکان انحراف و فساد محدودتر است، ‌انحرافت جنسی نیز کمتر وجود دارد، ضمن آن که در طبقاتی که پای بند مذهب، ‌اخلاق و معنویت هستند، معمولاً انحرافات جنسی کمتر دیده می شود(شاملو، 1382: 263). آمارها حاکی از آن هستند که انحرافات جنسی اغلب با اختلال شخصیت همراه می باشند. به طور مثال، نتایج یک تحقیق در مورد 300 مجرم جنسی نشان داد که تنها 14 درصد آنان از نظر روانی عادی هستند، در حالی که 29 درصد به بیماری خفیف روان نژندی، 35 درصد به بیماری شدید روان نژندی، 8 درصد در حد روان پریشی، ‌12 درصد بیماری های روانی، 5 درصد آسیب مغزی، 3 درصد شخصیت ضد اجتماعی و 4 درصد نیز به نقص عقلی مبتلا بوده اند (احمدی، ‌1384: 219و 218). اما در ایران تحقیقات جامعی وجود ندارد که نشان دهد انحرافات جنسی در چند درصد نوجوانان و به چه صورتی دیده می شود؛ با این حال شواهد و بررسی های کلینیکی روانی و تربیتی حاکی از آن است که رفتارهایی نظیر خودارضایی به خصوص در پسران نوجوان رواج بیشتری دارد (لطف آبادی، 1385: 13). از طرفی، تحقیقات نشان می دهد که تعداد متهمان زن در جرایم منکراتی در محاکم دادگستری بیش از سایر جرایم است. در مورد جرایم منکراتی نیز در بیشتر موارد جرم به صورت دسته جمعی ارتکاب یافته و اغلب متهمان، ‌زن مجرد یعنی اعم از باکره و مطلقه می باشند که در اکثر موارد، ‌اداره کنندگان اماکن فساد(قوادها) نیز زنان مطلقه هستند. یافته های یک تحقیق دیگر( 1382) بیانگر روند رو به رشد قاچاق زنان و دختران استان های مرزی به کشورهای حاشیه خلیج فارس، امارات متحده عربی، پاکستان، افغانستان و به طور محدود به کشورهای اروپایی و آسیایی است(طهماسبی ،1383: 284).

براساس شواهد و قرائن موجود، مشاهدات و اطلاعات ، می توان معضلات و آسیب های اجتماعی جامعه ايران را به ترتیب زير اولويت بندی می كند:

1) اولین معضل، ضعف مراعات قواعد اخلاقی در اغلب سطوح روابط اجتماعی است در سطح كلان برای نمونه می توان به رفتارهای غیراخلاقی دولت با جامعه(مثل دروغ گويی با آمار) و رفتارهای غیراخلاقی جامعه با دولت(مثل فرار از مالیات واقعی) اشاره كرد. در سطح خرد نیز رعايت قواعد اخلاقی در بین اعضای خانواده، همسايه ها، همکاران، دوستان، هم شهری ها و هم وطنان ضعیف است اغلب مطالعات موجود رواج  بی اعتمادی گسترده در جامعه ايران را تأيید می كنند يکی از دلايل رواج بی اعتمادی همین ضعف مراعات  قواعد اخلاقی است. روشن است كه زندگی در فضای بی اعتمادی، زندگی ای ناآرام و تنش زا است، چنان چه اكثر ايرانیان آن را تجربه می كنند.

2)دومین آسیب درصد بالای فقرا است كه جمعیتی بین ده تا پانزده میلیون را در برمی گیرد اگرچه پس از انقلاب روند كلی رشد فقر كاهش داشته، ولی چون جمعیت دوبرابر شده همچنان بالا بودن تعداد فقرا نگران كننده است. خصوصاً اگر علت بسیاری از آسیب های اجتماعی ديگر را همین فقر بدانیم، اين تعداد فقرا همه را نگران می كند به عبارت ديگر عامل آسیب زا و جرم زای فقر در جامعه همچنان حضور پررنگی دارد.

3) سومین آسیب اجتماعی معضل اعتیاد است اگر حد وسط آمارهای موجود را مبنا قرار دهیم و جمعیت معتاد را دو میلیون و نیم در نظر بگیريم و اين عدد را در 4 يا 5 نفر، متوسط تعداد اعضای خانواده، ضرب كنیم، آنگاه می توان مدعی شد كه حداقل ده میلیون نفر از مردم جامعه ما درگیر مسأله حاد و خانمان برانداز اعتیاد هستند وقتی در يک خانواده يک نفر معتاد می شود زندگی تمام اعضای خانواده، خصوصاً زنان، با مشکل و مصیبت مواجه می گردد. وقتی ده میلیون نفر از آسیب اعتیاد در جامعه رنج می برند، روشن است كه آثار اين رنج با شدت كمتر به هفتاد میلیون هم كشیده می شود.

4) بیکاری هم اكنون در ايران فقط يک معضل اقتصادی نیست بلکه يک معضل حاد اجتماعی نیز هست. اول اين كه آمار چهار تا پنج میلیون بیکار از لحاظ كمی بالا است از لحاظ كیفی نیز بیکاری هم در اقشار پايین و هم بالای جامعه معضل ايجاد كرده است در اقشار پايین، پدر و مادر نمی توانند از پس مخارج زندگی و خورد و خوراک فرزندان بیکار خود برآيند و همین فشار اجتماعی جوانانِ بیکار را به انجام تخلفات اقتصادی، انحرافات اجتماعی، اعتیاد، افسردگی و خودكشی ترغیب می كند. در اقشار متوسط جامعه نیز، شاهد خانواده هايی هستیم كه در آن يک يا چند جوان تحصیل كردۀ بیکار زندگی می كنند و همین عامل يکی از زمینه های بروز تن در خانواده های متوسط جامعه شده است حتی تعداد زيادی از ازدواج هايی كه در طبقه متوسط انجام می شود با كمک همه جانبۀ پدر و مادرها صورت می گیرد و خود جوانان به خاطر نداشتن شغل قابل قبول، نمی توانند از عهدۀ هزينه های زندگی و دفاع از منزلت اجتماعی خود برآيند.

5) پنجمین معضل و آسیب اجتماعی، حاشیه نشینی است بسته به معیارهايی كه برای تعیین حاشیه نشین ها به كار می روند، از جمعیتی بین پنج تا بیست میلیون نفر به عنوان حاشیه نشین ياد می شود به باور نگارنده ، اگر تنها پنج میلیون نفر حاشیه نشین حاد هم داشته باشیم كه زيست فیزيکی و اجتماعی و روزانه آنها با بحران روبرو باشد، پديده ای فوق العاده نگران كننده است اگرچه ظهور اين پديده معلول توسعه نیافتگی نامتوازن جامعه است ولی میزان قابل توجهی از آسیب های شهری به افرادی برمی گردد كه در اين مناطق زندگی می كنند.

6) ششمین معضل رشد فزايندۀ تعداد ضرب و شتم، قتل، دزدی، جر و جنايت است. به نظر می رسد اولاً اين انحرافات در ايران از كشورهای مشابهی مثل مالزی، تركیه و مصر بیشتر است ثانیاً پاره ای از جرائم مثل قتل در درون خانواده ها و خويشاوندان در حال گسترش است. دنیای بیرون يا دنیای اقتصاد دنیای جدال منافع است كه طبیعتاً با تن همراه است ولی دنیای درون خانواده بايد دنیای امن و آرامش باشد و اين كه در ايران قتل و ضرب و شتم در خانواده ها رو به افزايش است، علامت خطرناكی است، چراكه نشان می دهد ناامنی از سطوح ظاهری جامعه به لايه های درونی آن كشیده شده است.

7) از هفتمین معضل می توان تحت عنوان آسیب های ديگر ياد كرد، از جمله: رشد فزايندۀ طلاق؛ تعداد رو به فزونی زنان سرپرست خانوار بدون درآمد؛ رشد كودكان بی سرپرست؛ آسیب های مربوط به بدن(مثلا تعداد افراد سیگاری در ايران در حال افزايش است، تعداد مصرف كنندگان قشر های مسکن و شادی آور در كشور بالا است، درصد افراد چاق رو به فزونی است؛ تن فروشی فحشا سیر صعودی دارد؛ و مصرف نوشابه های الکلی غیراستاندارد افزايش يافته است) موارد مذكور مردم را در نگرانی دائم قرار داده است(جلائی پور،1387: 2).

از آنجا که انحرافات اجتماعی می تواند وضع یا شرایط کلی اجتماعی را که دشواری خاصی پدید آورده یا ساختهای اقتصادی نامطلوبی را که موجب بروز نابرابری های اقتصادی و اجتماعی گردیده ،یا بی عدالتیهایی را که صورت نهادی یافته اند ، و نیز نارضایتی ونابسامانی عمومی را برساند ، لذا این موضوع می تواند در معنای شرائط و اوضاع خاصی بکار رود که نیاز به بهسازی (محیط ) و بازسازی (نوجوانان ) داشته باشد . به عبارت دیگر می توان تاثیر متقابل عوامل خانوادگی ،فرهنگی ، اجتماعی را بر این موضوع  مورد ارزیابی ،تحقیق و تفحص قرارداد که چگونه استفاده بهینه از انرژی پتانسیل موجود درجامعه (جوانان ) می تواند در اولویتهای برنامه ریزی های کشور قرار گیرد . بنابراین برای جلوگیری از کشیده شدن جوانان بسوی انحرافات باید نیازهای شخصیتی ، فیزیکی و اجتماعی آنها را در حد معقول مورد بررسی و شناسایی قرار داد تا در راستای ارضای این نیازها به طرف زندگی سالم و متکی به خود راهنمائی کرد. به این دلیل که آمارانحرافات در جامعه در حال افزایش است پس به عنوان یک مسأله می تواند مطرح شود. مسئله اصلی این است که فرزندان نوجوان خانواده های تحت پوشش کمیته امداد به چه میزانی به انحرافات اجتماعی گرایش نشان می دهند؟

 

 تعداد صفحه : 126

قیمت : 14700 تومان

———–

——-

پشتیبانی سایت :               serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  --