دانلود پایان نامه ارشد : بررسی تاثیرspp. Streptomyces جدا شده از خاک بر انحلال فسفات به منظور تولید کود زیستی فسفاته

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته زیست شناسی  (M.A)

گرایش : میکروبیولوژی

عنوان : بررسی تاثیرspp.  Streptomyces جدا شده از خاک بر انحلال فسفات به منظور تولید کود زیستی فسفاته

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد علوم و تحقیقات کرمان

دانشکده علوم پایه، گروه زیست شناسی

 

پایان نامه براي دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته زیست شناسی  (M.A)

گرایش: میکروبیولوژی

 

 

عنوان:

بررسی تاثیرspp.  Streptomyces جدا شده از خاک بر انحلال فسفات به منظور تولید کود زیستی فسفاته

استاد راهنما:

دکتر شهرام پور سیدی

 

 

استاد مشاور:

دکتر سیدمحمدرضا خوشرو

  

 

زمستان 1392

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

عنوان                                                  شماره صفحه

چکيده. 1

فصل اول: کليات تحقیق

1-1- مقدمه. 3

1-2- روابط ميكروارگانيسم با ريشه گياهان. 5

1-3- ترشحات ريشه. 6

1-4- ريزوسفر. 6

1-4-1 جمعيت ميكروبي در ريزوسفر. 7

1-4-2 عوامل مؤثر بر ميكروارگانيسم ها در منطقه ريشه. 8

1-5- اهميت فسفر براي موجودات زنده. 9

1-5-1 اشكال مختلف فسفر در طبيعت. 9

1-5-2 تغيير و تبديلات ميكروبي فسفر در طبيعت. 10

1-5-3 ميكروارگانيسم هاي ريزوسفر و انحلال فسفات. 12

1-5-4 مكانيسم هاي انحلال فسفر توسط ميکروارگانيسم ها. 12

1-6- اثر ميكروارگانيسم هاي ريزوسفري بر گياهان. 14

1-7- کودهاي کشاورزي. 17

1-7-1 مقايسه انواع مختلف کودها. 17

1-7-2 کود زيستي (Biofertilizer) 18

1-7-3 دسته بندي کودهاي زيستي. 19

1-7-4 اثرات سوء کودهاي شيميايي. 19

1-7-5 دلايل اهميت استفاده از کودهاي زيستي. 20

1-7-5-1 اهميت کودهاي بيولوژيک در سلامتي انسان. 21

1-8- پيشينه استفاده از کودهاي زيستي. 22

1-9- جايگاه توليد كودهاي زيستي در ايران و جهان. 23

1-10- توليد کودهاي زيستي. 25

1-10-1 ويژگي ماده حامل. 26

1-11- کودهاي زيستي باکتريايي. 27

1-12- کودهاي زيستي فسفاته. 28

1-13- ليگنيت. 29

1-14- ويژگي هاي گياه تربچه. 30

1-14-1 خصوصيات گياه شناسي. 30

1-14-2 شرايط اقليمي. 31

1-14-3 کشت تربچه. 33

1-15- اهداف تحقیق. 34

1-16- فرضیه های تحقیق. 34

فصل دوم: مروری بر ادبیات و پيشينه تحقيق

2-1- پیشینه تحقیق. 36

2-2- هدف پژوهش. 40

فصل سوم: روش اجرای تحقیق

3-1- تهيه کشت جوان و اطمينان از خالص بودن سويه نگهداري شده   42

3-1-1 رنگ آميزي گرم. 42

3-1-2 تکنيک کاور اسليپ. 42

3-2- پيش تست سويه مورد نظر براي اطمينان مجدد از انحلال فسفات در مقياس آزمايشگاهي. 43

3-3- ارزيابي به کارگيري افزودني­هاي لازم براي افزايش بقا سويه مورد نظر نسبت به تنش هاي محيطي مشتمل بر خشکي، شوري، دما، UV، pH    44

3-3-1 آماده سازي ماده حامل جهت تلقيح با باکتري. 44

3-3-2 اعمال تنش هاي محيطي بر روي تيمارها. 45

3-3-2-1 محيط کشت استارچ کازئين آگار. 46

3-3-2-2 محلول  كدورت سنجي مك فارلند. 46

3-3-2-3 محلول رقيق كننده. 47

3-4- اعمال بهترين تيمار به گلدان ها و بررسي پايداري باکتري در ريزوسفر گياه تربچه. 47

3-4-1 روش كشت گلداني تربچه. 47

3-5- تاثير سطوح مختلف تلقيح بر روي بقاء در سطح بذر تربچه   48

3-6- تاثير سطوح مختلف تلقيح به کار برده شده در جذب فسفات توسط گياه تربچه. 48

3-6-1 اندازه گيري غلظت فسفر گياه تربچه. 48

3-6-2 روش ساخت معرف وانادات – موليبدات. 49

3-6-3 روش تهيه محلول هاي استاندارد فسفر و رسم منحني استاندارد   49

3-7- بررسي بقاء باکتري در حامل‏هاي مختلف. 50

3-8- نگهداري سويه مورد نظر براي مطالعات بعدي. 50

3-8-1 محيط كشت نوترينت براث (Nutrient Broth) 51

3-8-2 محيط كشت TSA.. 51

3-9- نتايج آناليز خاک گلدان قبل از آزمون و پس از آزمون   52

3-10-  تجزيه وتحليل آماري داده ها. 52

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‏ها

4-1- تهيه محيط کشت تازه و اطمينان از خالص بودن سويه نگهداري شده   54

4-2- پيش تست سويه مورد نظر براي اطمينان مجدد از انحلال فسفات   54

4-3- تاثير مواد حامل بر بقاء سويه باکتري. 55

4-3-1 تاثير تنش دمايي بر افزايش بقاء باکتري در فرمول   55

4-3-2 تاثير تنش شوري بر افزايش بقاء باکتري در فرمول. 65

4-3-3 تاثير تنش خشکي بر افزايش بقا باکتري در فرمول. 73

4-3-4 تاثير تنش PH بر افزايش بقا باکتري در فرمول. 76

4-3-5 تاثير تنش UV بر افزايش بقا باکتري در فرمول. 84

4-4- اعمال بهترين تيمار به گلدان و بررسي پايداري باکتري در ريزوسفر گياه. 89

4-6- تاثير سطوح مختلف تلقيح به کار برده شده در جذب فسفات توسط گياه و نتايج آناليز فسفات خاک گلدان‏ها و آناليز فسفات گياه   96

4-7- بررسي بقاء باکتري در حامل‏هاي مختلف. 103

فصل پنجم: نتیجه گیری و پيشنهادات

5-1- نتیجه گیری. 111

5-2- پيشنهادات. 119

منابع و مآخذ. 121

فهرست منابع فارسی. 121

فهرست منابع انگلیسی. 123

چکیده انگلیسی. 126

 

 

 

 

 

فهرست جداول

عنوان                                                  شماره صفحه

جدول 1-1- فهرستي از كودهاي زيستي فسفاته داخل کشور.. 25

جدول 2-1- درجه حرارت هاي مورد نياز گیاه تربچه.. 32

جدول 3-1- ترکيبات محيط کشت PVK.. 43

جدول 3-2- ترکيبات محيط کشت استارچ کازئين آگار.. 46

جدول 3-3- ترکيبات سرم فيزيولوژي.. 47

جدول 3-4-  ترکيبات محيط کشت نوترينت براث.. 51

جدول 3-5- نتايج آناليز مينرالوژي و تجزيه سرندي خاک.. 52

جدول 3-6- توزيع اندازه ذرات خاک.. 52

جدول 4-1- ميانگين بقاء باکتري در سطوح مختلف دمایي (درجه سانتيگراد).. 55

جدول 4-2- ميانگين بقاء باکتري در زمان‏ (روز شمارش).. 55

جدول 4-3- ميانگين بقاء باکتري در رقت‏هاي مختلف.. 55

جدول 4-4- تجزيه واريانس سطوح مختلف دما بر بقاء باکتري.. 56

جدول 4-5- تجزيه واريانس سطوح مختلف زمان شمارش کلني‏ها بر بقاء باکتري.. 56

جدول 4-6- تجزيه واريانس سطوح مختلف رقت بر بقاء باکتري.. 56

جدول 4-7- مقايسه ميانگين بقاء باکتري در سطوح مختلف دما به روش دانکن (α < 0.05).. 57

جدول 4-8- مقايسه ميانگين بقاء باکتري در سطوح مختلف دما به روش دانکن (α <0.05).. 57

جدول 4-9- مقايسه ميانگين بقاء باکتري در سطوح مختلف رقت به روش دانکن (α <0.05).. 57

جدول 4-10- ميانگين بقاء باکتري بر اساس مواد حامل فرموله شده در تنش دمایی.. 58

جدول 4-11- تجزيه واريانس بين مواد حامل فرموله شده مختلف بر بقاء باکتري.. 58

جدول 4-12- مقايسه ميانگين تاثير مواد حامل بر بقاء باکتري به روش دانکن (α <0.05).. 59

جدول 4-13- ميانگين بقاء باکتري بر اساس فاکتورهاي دما، رقت، زمان شمارش کلني‏ها و مواد حامل فرموله شده.. 60

جدول 4-14- ميزان معني داري فاکورهاي دما (Temperature)، رقت (Dilution)، زمان شمارش کلني‏ها (Day) و مواد حامل فرموله شده (Carrier Materials) بر بقاء باکتري در تنش دمایی.. 62

جدول 4-15- ميانگين بقاء باکتري در سطوح مختلف شوري.. 65

جدول 4-16- ميانگين بقاء باکتري در زمان‏ (روز شمارش).. 65

جدول 4-17- ميانگين بقاء باکتري در رقت‏هاي مختلف.. 65

جدول 4-18- تجزيه واريانس سطوح مختلف شوري بر بقاء باکتري   66

جدول 4-19- تجزيه واريانس سطوح مختلف زمان شمارش کلني‏ها بر بقاء باکتري.. 66

جدول 4-20- تجزيه واريانس سطوح مختلف رقت بر بقاء باکتري.. 66

جدول 4-21- مقايسه ميانگين بقاء باکتري در سطوح مختلف شوري  به روش دانکن (α <0.05).. 66

جدول 4-22- مقايسه ميانگين بقاء باکتري در سطوح مختلف زمان به روش دانکن (α <0.05).. 67

جدول 4-23- مقايسه ميانگين بقاء باکتري در سطوح مختلف رقت به روش دانکن (α <0.05).. 67

جدول 4-24- ميانگين بقاء باکتري بر اساس مواد حامل فرموله شده در تنش شوری.. 67

جدول 4-25- تجزيه واريانس بين مواد حامل فرموله شده مختلف بر بقاء باکتري تحت تنش شوری.. 68

جدول 4-26- مقايسه ميانگين تاثير مواد حامل بر بقاء باکتري به روش دانکن  در تنش شوری(<0.05).. 68

جدول 4-27- ميانگين بقاء باکتري بر اساس فاکتورهاي شوری، رقت، زمان شمارش کلني‏ها و مواد حامل فرموله شده.. 69

جدول 4-28- ميزان معني داري فاکورهاي شوري (Salinity)، رقت (Dilution)، زمان شمارش کلني‏ها (Day) و مواد حامل فرموله شده (Carrier Materials) بر بقاء باکتري در تنش شوری.. 71

جدول 4-29- مقايسه ميانگين بقاء باکتري در سطوح مختلف خشکي  و مواد حامل به روش دانکن (α <0.05) ……………………. 72

جدول 4-30- ميانگين بقاء باکتري بر اساس مواد حامل فرموله شده در تنش خشکی…………………………………… 73

جدول 4-31- مقايسه ميانگين تاثير مواد حامل بر بقاء باکتري در تنش خشکي به روش دانکن       (α <0.05)……………….. 73

جدول 4-32- ميانگين بقاء باکتري بر اساس فاکتورهاي خشکي و مواد حامل فرموله شده…………………………….. 73

جدول 4-33- ميزان معني داري فاکورهاي خشکي و مواد حامل فرموله شده (Carrier Materials) بر بقاء باکتري.. 75

جدول 4-34- تجزيه واريانس سطوح مختلف pH بر بقاء باکتري.. 76

جدول 4-35- تجزيه واريانس سطوح مختلف زمان شمارش کلني‏ها بر بقاء باکتري.. 76

جدول 4-36- تجزيه واريانس سطوح مختلف رقت بر بقاء باکتري.. 77

جدول 4-37- مقايسه ميانگين بقاء باکتري در سطوح مختلف pH  به روش دانکن (α <0.05).. 77

جدول 4-38- مقايسه ميانگين بقاء باکتري در سطوح مختلف زمان به روش دانکن تحت تاثیر تنش pH (α <0.05).. 77

جدول 4-39- مقايسه ميانگين بقاء باکتري در سطوح مختلف رقت به روش دانکن تحت تاثیر تنش pH(α <0.05).. 78

جدول 4-40- ميانگين بقاء باکتري بر اساس مواد حامل فرموله شده تحت تاثیر تنش pH.. 78

جدول 4-41- تجزيه واريانس بين مواد حامل فرموله شده مختلف بر بقاء باکتري.. 78

جدول 4-42- مقايسه ميانگين تاثير مواد حامل بر بقاء باکتري به روش دانکن (α <0.05).. 79

جدول 4-43- ميانگين بقاء باکتري بر اساس فاکتورهاي pH ، رقت، زمان شمارش کلني‏ها و مواد حامل فرموله شده.. 80

جدول 4-44- ميزان معني داري فاکورهاي pH ، رقت (Dilution)، زمان شمارش کلني‏ها (Day) و                                             مواد حامل فرموله شده (Carrier Materials) بر بقاء باکتري.. 82

جدول 4-45- تجزيه واريانس سطوح مختلف زمان شمارش کلني‏ها بر بقاء باکتري در تنش uv. 84

جدول 4-46- تجزيه واريانس سطوح مختلف رقت بر بقاء باکتري در تنش uv  84

جدول 4-47- مقايسه ميانگين بقاء باکتري در سطوح مختلف uv به روش دانکن (α <0.05).. 85

جدول 4-48- مقايسه ميانگين بقاء باکتري در سطوح مختلف رقت به روش دانکن تحت تنش uv  (α <0.05).. 85

جدول 4-49- ميانگين بقاء باکتري بر اساس مواد حامل فرموله شده تحت تنش uv. 86

جدول 4-50- تجزيه واريانس بين مواد حامل فرموله شده مختلف بر بقاء باکتري تحت تنش uv. 86

جدول 4-51- مقايسه ميانگين تاثير مواد حامل بر بقاء باکتري به روش دانکن تحت تنش uv        (α <0.05).. 86

جدول 4-52- ميانگين بقاء باکتري بر اساس فاکتورهاي uv، رقت، زمان شمارش کلني‏ها و مواد حامل فرموله شده.. 87

جدول 4-53- ميزان معني داري فاکورهاي uv، رقت (Dilution)، زمان شمارش کلني‏ها (min) و                                             مواد حامل فرموله شده (Carrier Materials) بر بقاء باکتري.. 88

جدول 4-54- ميانگين بقاء باکتري در ریزوسفر گیاه تربچه بر اساس مواد حامل فرموله شده.. 90

جدول 4-55- تجزيه واريانس بين مواد حامل فرموله شده مختلف بر بقاء باکتري در ریزوسفر گیاه تربچه.. 90

جدول 4-56- مقايسه ميانگين بقاء باکتري در ریزوسفر گیاه تربچه به روش دانکن (α <0.05).. 91

جدول 4-57- ميانگين بقاء باکتري در مواد حامل مختلف تلقیح شده به بذر.. 92

جدول 4-58- ميانگين بقاء باکتري در زمان‏ (روز شمارش).. 92

جدول 4-59- مقايسه ميانگين تاثير مواد حامل بر بقاء باکتري به روش دانکن (α <0.05).. 93

جدول 4-60- مقايسه ميانگين بقاء باکتري در حامل هاي مختلف به روش دانکن (α <0.05).. 93

جدول 4-61- ميانگين بقاء باکتري در مواد حامل فرموله شده و زمان شمارش کلني‏ها.. 94

جدول 4-62- ميزان معني داري فاکورهاي زمان شمارش کلني‏ها (Day) و مواد حامل فرموله شده (Carrier Materials) بر بقاء باکتري.. 94

جدول 4-63- ميزان معني داري فاکورهاي طول برگ (Leaf Lenght)، وزن خشک (Dry Weight) ،  وزن تر (Fersh Weight) ، فسفات خاک (Soil Phosphate) و فسفات گياه (Plant Phosphate)بر بقاء باکتري.. 96

جدول 4-64- مقايسه ميانگين طول برگ در حامل هاي مختلف به روش دانکن (α <0.05).. 97

جدول 4-65- مقايسه ميانگين وزن خشک در حامل هاي مختلف به روش دانکن (α <0.05).. 97

جدول 4-66- مقايسه ميانگين وزن تر در حامل هاي مختلف به روش دانکن (α <0.05).. 98

جدول 4-67- مقايسه ميانگين فسفات خاک در حامل هاي مختلف به روش دانکن (α <0.05). 98

جدول 4-68- مقايسه ميانگين فسفات گياه در حامل هاي مختلف به روش دانکن (α <0.05).. 99

جدول 4-69- ميانگين بقاء باکتري در زمان‏ (روز شمارش) در دوره 3 ماهه.. 103

جدول 4-70- ميانگين بقاء باکتري در رقت‏هاي مختلف در دوره 3 ماهه   103

جدول 4-71- تجزيه واريانس سطوح مختلف زمان شمارش کلني‏ها بر بقاء باکتري در دوره 3 ماهه.. 104

جدول 4-72- تجزيه واريانس سطوح مختلف رقت بر بقاء باکتري در دوره 3 ماهه.. 104

جدول 4-73- مقايسه ميانگين بقاء باکتري در حامل‏هاي مختلف در زمان های شمارش مختلف به روش دانکن (α <0.05).. 104

جدول 4-74- مقايسه ميانگين رقت بر بقاء باکتري به روش دانکن  در دوره 3 ماهه (α <0.05).. 105

جدول 4-75- ميانگين بقاء باکتري بر اساس مواد حامل فرموله شده در دوره 3 ماهه.. 105

جدول 4-77- مقايسه ميانگين تاثير مواد حامل بر بقاء باکتري به روش دانکن (α <0.05).. 106

جدول 4-78- ميانگين بقاء باکتري در مواد حامل فرموله شده، رقت و زمان شمارش کلني‏ها.. 107

جدول 4-79- ميزان معني داري فاکورهاي رقت (Dilution)، زمان شمارش کلني‏ها (Day) و مواد حامل فرموله شده (Carrier Materials) بر بقاء باکتري   108

 

 

 

 

 

فهرست نمودارها

عنوان                                                  شماره صفحه

نمودار 3-1- منحني استاندارد فسفر(گياه).. 50

نمودار 4-1- تاثير مواد حامل بر بقاء باکتري بر اساس فاکتور زمان شمارش کلني‏ها (روز).. 63

نمودار 4-2- تاثير مواد حامل بر بقاء باکتري بر اساس فاکتور دما (درجه سانتيگراد).. 63

نمودار 4-3- تاثير مواد حامل بر بقاء باکتري بر اساس فاکتور رقت   64

نمودار 4-4- تاثير مواد حامل بر بقاء باکتري بر اساس فاکتور شوري (درصد).. 72

نمودار 4-5- تاثير مواد حامل بر بقاء باکتري بر اساس فاکتور زمان شمارش کلني‏ها (روز) تحت تنش شوري.. 72

نمودار 4-6- تاثير مواد حامل بر بقاء باکتري بر اساس فاکتور رقت تحت تنش شوري.. 73

نمودار 4-7- تاثير سطوح مختلف خشکي و ماده حامل بر بقاء باکتري در فرمول.. 76

نمودار 4-8- تاثير مواد حامل بر بقاء باکتري بر اساس فاکتور pH   83

نمودار4 -9- تاثير مواد حامل بر بقاء باکتري بر اساس فاکتور زمان شمارش کلني‏ها (روز) تحت تنش pH.. 83

نمودار 4-10- تاثير مواد حامل بر بقاء باکتري بر اساس فاکتور رقت تحت تنش pH.. 84

نمودار 4-11- تاثير مواد حامل بر بقاء باکتري بر اساس فاکتور زمان شمارش کلني‏ها (دقيقه) تحت تنش uv. 88

نمودار 4-12- تاثير مواد حامل بر بقاء باکتري بر اساس فاکتور رقت تحت تنش uv. 89

نمودار 4-14- بقا باکتري در سطوح مختلف تلقيح.. 95

نمودار 4-15- اندازه طول برگ در تيمارها.. 99

نمودار 4-16- وزن خشک گياه در تيمارها.. 100

نمودار 4-17- وزن تر گياه در تيمارها.. 100

نمودار 4-18- آناليز فسفات خاک گلدان ها در تيمارها.. 101

نمودار 4-19- آناليز فسفات گياه در تيمارها.. 101

نمودار 4-21- بقا باکتري در حامل‏ و رقت‏های مختلف در مدت 90 روز   108

نمودار 4-22- بقا باکتري در حامل‏هاي مختلف در مدت 90 روز.. 109

نمودار 4-23- بقا باکتري درمدت زمان 90 روز‏ و رقت‏هاي مختلف   109

 

 

فهرست شکل ها  

عنوان                                                  شماره صفحه

شکل 1-1- تغییر و تبدیلات فسفر خاک توسط باکتری ها. 11

شکل 1-2- مکانيسم هاي انحلال فسفات توسط باکتري. 14

شکل 1-3- تاثير باکتري هاي حل کننده فسفات روي گياهان. 16

شکل 1-4- ليگنيت. 30

شکل 1-5- گياه تربچه. 31

شکل 1-6- تربچه نقلی یا چهار فصل. 34

شکل 3-1- تيمارهاي فرموله شده از ليگنيت، سويا، خاک فسفات   44

شکل 4-1- کشت تازه از سويه روي محيط pvk. 54

شکل 4-2-کشت روي محيط pvk. 54

شکل 4-3- مقايسه ظاهري تيمار فرمول با کنترل. 90

شکل 4-4- تيمارهاي بکارگرفته شده در گلدان ها در هفته اول و دوم   102

شکل 4-5- مقايسه ظاهري تيمارها با کنترل. 102

 

 

 

 


چکيده

مصرف بي رويه کودهاي شيميايي موجب عدم تعادل عناصر و مواد غذايي موجود در خاک، کاهش بازده محصولات کشاورزي و به خطر افتادن سلامت انسان­ها و ديگر موجودات زنده شده است. به همين علت امروزه استفاده از کودهاي زیستی مورد توجه قرار گرفته است. باکتري­هاي حل کننده فسفات براي افزايش فراهمي فسفر مورد نياز گياه کارآمد به نظر مي رسند. با توجه به اينکه اغلب خاک هاي ايران آهکي بوده و در اقليم‏هاي خشک و نيمه خشک هستند، وجود pH بالا، درصد زياد کربنات کلسيم، کمبود مواد آلي و خشکي خاک باعث شده اند که جذب فسفر کمتر از مقدار لازم براي تامين رشد بهينه اغلب محصولات کشاورزي باشد، لذا هدف از اين پژوهش بررسي تاثير spp.  Streptomyces جدا شده از خاک بر انحلال فسفات به منظور توليد کود زيستي فسفاته مي باشد. جهت حداکثر افزایش بقاء باکتری در ماده حامل از سطوح تلقیح مختلفی که شامل لیگنیت و مواد تکمیلی پودر سویا و خاک فسفاته با نسبتهای مشخص بود استفاده شد و این مواد حامل تلقیح شده تحت تنشهای دما، شوری، خشکی، pH و uv قرار گرفتند همچنین کلیه مواد حامل ساخته و تلقیح شده بطور جداگانه در یک بازه زمانی 90 روز از لحاظ بررسی بقاء باکتری سنجیده شدند. بهترین فرمول به دست آمده از تنشها در گلدان به کارگیری شد. همچنین تیمارهای دیگری نیز از لیگنیت با سطوح مختلف ساخته و با باکتری و بذر تربچه تلقیح شد و بقاء باکتری در بازه 24 ساعته اندازه گیری شد و بعد از آن در گلدان به کار گرفته شدند. با توجه به نتایج به دست آمده بهترین فرمول به دست آمده از تنش­ها و بازه زمانی 90 روز، فرمول ليگنيت + خاک فسفات 2% + سويا 1% تعیین شد و بعد از بکارگیری در گلدان بهترین نتیجه را نسبت به سایر مواد حامل و کنترل نشان داد و پارامترهای رشد گیاه تربچه و جذب فسفات گیاه را بهتر از تمامی مواد حامل و کنترل افزایش داده است. از بین تیمارهای ساخته شده و تلقیح شده به بذر تیمار شامل 200 گرم حامل + خاک مزرعه بهترین نتایج را نشان داد و بعد از به کارگیری تیمارها در گلدان نیز تیمار شامل 200 گرم حامل + خاک مزرعه بهترین نتیجه را نشان داد. این فرمول بهترین نتیجه را در پارامترهای رشد گیاه تربچه و جذب فسفات گیاه نسبت به سایر تیمارها نشان داد. در یک نتیجه گیری کلی، فرمول ليگنيت + خاک فسفات 2% + سويا 1% به عنوان فرمول نهایی و اصلی برای به کارگیری در آزمایشات بعدی و مقیاس مزرعه پیشنهاد می‏گردد.

 

کلید واژگان: باکتری‏های حل کننده فسفات،spp.  Streptomyces ، کود زیستی فسفاته، لیگنیت، پودر سویا، گیاه تربچه

 

 

مقدمه

طي چند دهه اخير به علت افزايش جمعيت و تقاضاي روزافزون براي مواد غذايي، مصرف کود هاي شيميايي به منظور افزايش مقدار توليد در واحد سطح به شدت افزايش يافته است. استفاده از کودهاي شيميايي فسفاته تاريخچه ديرينه اي دارد و به انقلاب سبز و معرفي کودهاي شيميايي بر مي گردد(ساريخاني و همکاران 1389، 13).‏‏‏ مصرف بي رويه کودهاي شيميايي موجب عدم تعادل عناصر و مواد غذايي موجود در خاک، کاهش بازده محصولات کشاورزي و به خطر افتادن سلامت انسان ها و ديگر موجودات زنده خواهد شد. نياز به جايگزيني مناسب براي کودهاي شيميايي زماني احساس مي شود که بدانيم علاوه بر آسيب هاي زيست محيطي ناشي از کاربرد کودهاي شيميايي، محدود بودن منابع، افزايش قيمت تمام شده و تثبيت شدن قسمت اعظمي از کودهاي فسفاته مصرفي به شکل غيرقابل استفاده براي گياه نيز پيامدهاي استفاده از اين کودهاي شيميايي هستند(ساريخاني و همکاران 1389، 13).

ضرورت يافتن جايگزيني مناسب براي رهاسازي فسفات تجمع يافته در خاک زماني بيشتر احساس مي شود که  بر اين امر واقف گرديم که منابع فسفات موجود در خاک  قابليت تامين فسفات مورد نياز گياهان براي توليد بهينه تا صد سال را دارا مي باشد. بنابراين کافي است که اين منبع عظيم فسفر را به صورت قابل جذب و استفاده براي گياه تبديل نمود (Bashan 1998, 16). به همين علت امروزه استفاده از کودهاي بيولوژيک مورد توجه قرار گرفته است که مکانيسم عمل آنها قابليت جذب عناصر غذايي گياه در خاک را افزايش مي‏دهد. باکتري­هاي حل کننده فسفات براي افزايش فراهمي فسفر مورد نياز گياه کارآمد به نظر       مي رسند (Bashan 1998, 16). فسفر در خاک‌ها به دو شکل آلي و معدني  وجود دارد اما غلظت فسفات محلول در خاک معمولاً خيلي پايين است (Bashan 1998, 16). قسمت اعظم ميکرو ‏‏ارگانيسم‏هاي محلول کننده فسفات در ريزوسفر گياهان متمرکز شده‌اند. ميکروب‏هاي خاک توانايي تبديل اشکال نامحلول فسفر به اشکال محلول را دارند. ترکيبات آلي و معدني خارج شده از ريشه، باعث افزايش جمعيت ميکروبي در اطراف ريشه مي‌گردند . با توجه به اينکه ميکروارگانيسم‏هاي محلول کننده فسفات در خاک به طور طبيعي وجود دارند و موجب افزايش فسفر قابل دسترس و تحريک رشد گياه مي‌شوند، اما تعداد آن‌ها در خاک به اندازه کافي نيست تا با ساير ميکروارگانيسم‏هايي که در ريزوسفر قرار دارند رقابت کنند. بنابراين تلقيح گياهان با ميکروارگانيسم‏هاي محلول کننده فسفات اثرات مفيدي دارد. باکتري­هاي حل کننده فسفات طي سه مکانيسم توليد اسيدهاي آلي، کلات کردن و واکنش هاي تبادل ليگاند موجب انحلال ترکيبات نامحلول فسفات مي‏شوند. طي فرآيند انحلال بخشي از فسفر محلول، توسط باکتري حل کننده فسفات استفاده مي‏شود اما از آنجائيکه مقدار فسفر حل شده بيش از نياز باکتري‏ها است لذا اين مقدار آزاد مي‏تواند در اختيار گياه قرار گيرد. اغلب خاک‏هاي ايران داراي آهک و گچ بوده و اين امر مي‏تواند موجب تثبيت فسفر شود. در نتيجه فسفر جذب ذرات کلوئيدي خاک شده و از دسترس گياه خارج مي شود. بنابراين در غالب خاک‌ها از نظر مقدار فسفر کل مشکل وجود ندارد، بلکه مشکل، در دسترس قرار گرفتن آن مي‌باشد. فسفر جذب عناصري مانند Ca2+، Fe3+  و Al3+ شده و باعث تشکيل ترکيبات نامحلول مي‌گردد (Bhattacharyya and Jha 2012, 28).

[1]PGPR يا باکتري هاي تحريک کننده رشد گياه، گروهي از باکتري‏هاي ريزوسفر هستند که به طور مستقيم (انحلال فسفات، توليد هورمون­ها…) و غير مستقيم (توليد کاتالاز، سيانيد هيدروژن و….) موجب افزايش رشد گياه مي شوند. با توجه به طيف گسترده اثرات مثبت برخي از باکتري­هاي سودمند از قبيل توليد سيدروفور، توليد هورمون­ها و ويژگي بيوکنترلي آنها بر ضد قارچها و عوامل بيماريزا، متمرکز شدن بر تحقيقاتي که منجر به حصول چنين ميکروارگانيسم هاي چند منظوره اي باشد بسيار مثمر ثمر خواهد بود، زيرا کودهاي زيستي تلقيحات ميکروبي هستند که علاوه بر افزايش جذب عناصر غذايي، موجب افزايش رشد گياه مي‏شوند، بنابراين با کاربرد سويه هاي PGPR  مي‏توان چندين هدف را به طور همزمان دنبال کرد ((Boraste 2009, 1; Saharan and Nehra 2011, 21.

استفاده از ماده حامل مناسب در توليد يک کود زيستي با کيفيت بسيار مهم و ضروري است. ذغال­سنگ نارس[2]، ذغال­سنگ قهوه­اي[3]، چارکل[4]، گل يا لجن فشرده، کودهاي مزرعه­اي و مخلوط خاک­ها مي­توانند به عنوان يک حامل مناسب استفاده شوند. ذغال سنگ طبيعي و ذغال سنگ قهوه اي حامل­هاي بهتري براي کودهاي زيستي هستند. الحاق ميکروارگانيسم به ماده حامل بايد به گونه اي باشد که قابل حمل و لمس راحت و تجزيه طولاني باشد و کمترين اثر را روي کود زيستي بگذارد. بر طبق تحقيقات هوبن[5] و سوماسه گاران[6] يک ماده حامل خوب براي تلقيح بذر، بايد ارزان و به راحتي در دسترس باشد، علاوه بر اين نبايد براي سويه هاي باکتريايي و گياه سمي باشد زيرا حامل مي تواند روي بذر اثر بگذارد. همچنين حامل بايد ظرفيت جذب رطوبت خوبي داشته باشد و به خوبي به بذر متصل شود و در نهايت حامل بايد ظرفيت بافري و pH مناسبي داشته باشد و به راحتي بتوان آن را با اشعه گاما يا اتوکلاو استريليزه کرد                 (Boraste 2009, 1).

باتوجه به اينکه در خاک هاي آهکي ايران که در اقليم هاي خشک و نيمه خشک تحول پيدا کرده اند، وجود pH بالا، درصد زياد کربنات کلسيم، کمي مواد آلي و خشکي خاک باعث شده اند که جذب فسفر کمتر از مقدار لازم براي تامين رشد بهينه اکثر محصولات کشاورزي باشد. لذا هدف از اين پژوهش بررسي تاثير   spp.  Streptomyces جدا شده از خاک بر انحلال فسفات به منظور توليد کود زيستي فسفاته مي باشد.

[1] Plant growth promoting rhizobacteria

[2] Peat soil

[3] Lignite

[4] Charcoal

[5] Hoben

[6] Somasegaran

تعداد صفحه : 168

قیمت : 14700 تومان

———–

——-

پشتیبانی سایت :               [email protected]

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  --