دانلود پایان نامه ارشد : بررسي رابطه سواد رسانه اي با سبك زندگي(مورد مطالعه): نوجوانان 15 تا 18 ساله دبيرستاني منطقه شش تهران

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : علوم اجتماعی

عنوان : بررسي رابطه سواد رسانه اي با سبك زندگي(مورد مطالعه): نوجوانان 15 تا 18 ساله دبيرستاني منطقه شش تهران

دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران شرق

دانشكده علوم انساني

گروه علوم ارتباطات اجتماعي

 

 

پايان نامه كارشناسي ارشد رشته علوم ارتباطات اجتماعي

 

عنوان پايان نامه

بررسي رابطه سواد رسانه اي با سبك زندگي(مورد مطالعه):

نوجوانان 15 تا 18 ساله دبيرستاني منطقه شش تهران

 

 

استاد راهنما:

 دكتر ليلا نيرومند

 

شهريورماه1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چكيده

در عصر حاضر كه ارتباطات مبتني بر اطلاعات مرزهاي جغرافيايي را درنورديده و تحولاتي شگرف را در عرصه جهاني رقم زده است, رسانه در مقام ابزاري مفيد مي تواند به انسان قرن بيست و يك كمك كند تا با استفاده از آخرين دستاوردهاي علمي به زندگي دلخواه, آرماني و پربار دست يابد; ضمن آن كه اگر ابزار مزبور به اشتباه و يا همراه با سوء نيت به كار گرفته شود مي تواند چون نيرويي ويران كننده و مصيبت بار عمل كند. براي اين كه بتوان در برابر رسانه هاي متكثر موجود مخاطبي داشت كه بتواند در كنار بهره مندي آگاهانه و فعالانه از پيام هاي رسانه اي, زندگي خود را در برابر چالش ها و پيامدهاي مخرب آن محافظت نمايد; بايد مهارتي نوين آموخته شود كه از آن با نام سواد رسانه اي ياد مي شود.

سواد رسانه اي علاوه بر توانايي ملحوظ در سواد سنتي كه همان مهارت خواندن و نوشتن است, توانايي تحليل و ارزشيابي پيام و قدرت انتقال اطلاعات موجود در پيام به ديگران را در قالب هاي مختلف و با ابزارهاي گوناگون در انسان پديد مي آورد. هم چنين با توان مند كردن فرد جهت درك شيوه كار و نحوه معني سازي رسانه يعني ماهيت پيام و اهداف توليد آن و نيز تاثير رسانه بر مخاطب و تكنيك هايي گوناگون كه براي اين امر به كار گرفته مي شود, او را از مصرف زدگي صرف خارج كرده و از سبك زندگي او در برابر اثرات مخرب رسانه صيانت مي نمايد. لذا مسئله اساسي پژوهش این است که چه رابطه اي بین سواد رسانه ای با سبک زندگی وجود دارد؟ برای يافتن پاسخ این مسئله در حوزه سواد رسانه اي از ديدگاه هاي پاتر, تامن و هابز, و پيرامون سبك زندگي از ديدگاه هاي وبر و وبلن استفاده شده است.

اين تحقيق به لحاظ نوع اكتشافي, به لحاظ راهبرد كمي, و به لحاظ روش پيمايشي است. جامعه آماری پژوهش شامل نوجوانان 15 تا 18 ساله دبيرستاني منطقه شش تهران, و حجم نمونه با استفاده از جدول کرجسی و مورگان برابر با 379 نفر است که با روش نمونه گیری خوشه اي انتخاب شدند. ابزار جمع آوري اطلاعات پرسش نامه محقق ساخته از نوع بسته پاسخ بر اساس مقياس پنج درجه اي ليكرت بوده, داده های تحقیق با استفاده از نرم افزار اس پی اس اس مورد تحلیل قرار گرفت.

يافته هاي پژوهش حاكي است که بين سواد رسانه اي و ابعاد آن شامل آگاهي از اهداف پنهان پيام هاي رسانه اي, درك محتواي پيام هاي رسانه اي, گزينش آگاهانه پيام هاي رسانه اي, نگاه انتقادي به پيام هاي رسانه اي و در نهايت تجزيه و تحليل پيام هاي رسانه اي با سبك زندگي و ابعاد آن شامل رفتار با والدين, ارتباط با جنس مخالف, تفريحات, رفتار در مدرسه و نوع لباس پوشيدن رابطه اي مثبت و معني دار وجود دارد.

 

واژگان کلیدی: سواد رسانه اي, سبك زندگي, نوجوان

فهرست مطالب

عنوان ………………………………………………………………………………………………………………………………………………. صفحه

چكيده ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………1

فصل اول: كليات تحقيق …………………………………………………………………………………………………………………………………….2

مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………3

1-1- طرح مسئله …………………………………………………………………………………………………………………………………………………..4

1-2- اهميت و ضرورت تحقيق …………………………………………………………………………………………………………………………….7

1-3- هدف هاي تحقيق ………………………………………………………………………………………………………………………………………..8

1-4- سئوال هاي تحقيق ………………………………………………………………………………………………………………………………………9

1-5- تعريف مفاهيم كليدي تحقيق ……………………………………………………………………………………………………………………10

1-6- پيشينه تحقيق ……………………………………………………………………………………………………………………………………………10

1-6-1- پايان نامه ها …………………………………………………………………………………………………………………………………………..11

1-6-2- مقاله ها ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….16

فصل دوم: چارچوب مفهومي تحقيق ……………………………………………………………………………………………………………20

مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………21

2-2- سبك زندگي ……………………………………………………………………………………………………………………………………………22

2-2-1- مفهوم سبك زندگي ………………………………………………………………………………………………………………………………22

2-2-2- ضرورت پديد آمدن سبك زندگي ………………………………………………………………………………………………………..24

2-4-3- ديدگاه هاي انديشمندان در حوزه سبك زندگي ………………………………………………………………………………..27

2-4-3-1- وبر ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..27

2-4-3-2- وبلن …………………………………………………………………………………………………………………………………………………..28

2-1- سواد رسانه اي ………………………………………………………………………………………………………………………………………..29

2-1-1- مفهوم سواد رسانه اي …………………………………………………………………………………………………………………………..29

2-1-2- رويكرد هاي سواد رسانه اي …………………………………………………………………………………………………………………33

2-1-3- هدف سواد رسانه اي …………………………………………………………………………………………………………………………….35

2-4-2- ديدگاه های اندیشمندان حوزه سواد رسانه ای ………………………………………………………………………………….37

2-4-2-1- پاتر …………………………………………………………………………………………………………………………………………………….37

2-4-2-2- تامن …………………………………………………………………………………………………………………………………………………..38

2-4-2-3- هابز ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………39

2-3- رابطه سواد رسانه اي با سبك زندگي ………………………………………………………………………………………………………40

2-4- چارچوب مفهومي تحقيق ………………………………………………………………………………………………………………………….42

فصل سوم: روش شناسي تحقيق …………………………………………………………………………………………………………………..45

مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………46

3-1- روش تحقيق ………………………………………………………………………………………………………………………………………………46

3-2- روش جمع آوري داده ها …………………………………………………………………………………………………………………………..47

3-3- جامعه آماري ………………………………………………………………………………………………………………………………………………47

3-4- حجم نمونه …………………………………………………………………………………………………………………………………………………48

3-5- روش نمونه گيري ………………………………………………………………………………………………………………………………………49

3-6- تعريف نظري و عملي متغيرها ………………………………………………………………………………………………………………….49

3-7- پايايي و روايي ابزار اندازه گيري ……………………………………………………………………………………………………………….54

3-8- نحوه تجزيه و تحليل داده ها …………………………………………………………………………………………………………………….56

فصل چهارم: تجزيه و تحليل داده هاي آماري …………………………………………………………………………………………..57

مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………58

4-1- يافته هاي توصيفي …………………………………………………………………………………………………………………………………..58

4-2- یافته هاي تحليلي …………………………………………………………………………………………………………………………………..102

فصل پنجم: نتيجه گيري, پيشنهادها و محدوديت هاي تحقيق …………………………………………………………116

مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………117

5-1- جمع بندی تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………………………..117

5-1-1- جمع بندی یافته های توصیفی ………………………………………………………………………………………………………117

5-1-2- جمع بندی یافته های تحلیلی ………………………………………………………………………………………………………..120

5-2- نتیجه گیری ………………………………………………………………………………………………………………………………………….125

5-3- پیشنهادهاي تحقيق …………………………………………………………………………………………………………………………….130

5-3-1- پیشنهاد به مسئولان ………………………………………………………………………………………………………………………130

5-3-2- پیشنهاد به محققان بعدی ………………………………………………………………………………………………………………….131

5-4- محدودیت های تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………………132

منابع ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….133

پیوست ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..137

فهرست مطالب

جدول ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….صفحه

جدول نمونه گيري كرجسي و مورگان ………………………………………………………………………………………………………………..48

جدول نتايج پايايي شاخص ها بر حسب ضريب آلفاي كرون باخ ……………………………………………………………………….54

جدول توزيع فراواني پاسخ گويان بر حسب جنسيت ………………………………………………………………………………………….59

جدول توزيع فراواني پاسخ گويان بر حسب سن ………………………………………………………………………………………………….60

جدول توزيع فراواني گروه هاي سني بر حسب جنسيت …………………………………………………………………………………….62

جدول توزيع درصدي پاسخ ها به گويه هاي درك محتواي پيام هاي رسانه اي ………………………………………………..65

جدول شاخص هاي مركزي و پراكندگي درك محتواي پيام هاي رسانه اي ………………………………………………………66

جدول توزيع فراواني درك محتواي پيام هاي رسانه اي ……………………………………………………………………………………..67

جدول توزيع درصدي پاسخ ها به گويه هاي آگاهي از اهداف پنهان پيام هاي رسانه اي ………………………………….68

جدول شاخص هاي مركزي و پراكندگي آگاهي از اهداف پنهان پيام هاي رسانه اي ………………………………………..69

جدول توزيع فراواني آگاهي از اهداف پنهان پيام هاي رسانه اي ………………………………………………………………………..70

جدول توزيع درصدي پاسخ ها به گويه هاي گزينش آگاهانه پيام هاي رسانه اي ……………………………………………..71

جدول شاخص هاي مركزي و پراكندگي گزينش آگاهانه پيام هاي رسانه اي …………………………………………………..72

جدول توزيع فراواني گزينش آگاهانه پيام هاي رسانه اي …………………………………………………………………………………..73

جدول توزيع درصدي پاسخ ها به گويه هاي نگاه انتقادي به پيام هاي رسانه اي ……………………………………………..74

جدول شاخص هاي مركزي و پراكندگي نگاه انتقادي به پيام هاي رسانه اي ……………………………………………………75

جدول توزيع فراواني نگاه انتقادي به پيام هاي رسانه اي ……………………………………………………………………………………76

جدول توزيع درصدي پاسخ ها به گويه هاي تجزيه و تحليل پيام هاي رسانه اي ……………………………………………..77

جدول شاخص هاي مركزي و پراكندگي تجزيه و تحليل پيام هاي رسانه اي ……………………………………………………78

جدول توزيع فراواني تجزيه و تحليل پيام هاي رسانه اي ……………………………………………………………………………………79

جدول شاخص هاي مركزي و پراكندگي سواد رسانه اي ……………………………………………………………………………………81

جدول توزيع فراواني سواد رسانه اي ……………………………………………………………………………………………………………………82

جدول توزيع درصدي پاسخ ها به گويه هاي رفتار با والدين ………………………………………………………………………………84

جدول شاخص هاي مركزي و پراكندگي متغير رفتار با والدين ………………………………………………………………………….85

جدول توزيع فراواني رفتار با والدين …………………………………………………………………………………………………………………….86

جدول توزيع درصدي پاسخ به گويه هاي ارتباط با جنس مخالف ……………………………………………………………………..88

جدول شاخص هاي مركزي و پراكندگي ارتباط با جنس مخالف ……………………………………………………………………….89

جدول توزيع فراواني ارتباط با جنس مخالف ……………………………………………………………………………………………………….90

جدول توزيع درصدي پاسخ ها به گويه هاي رفتار در مدرسه …………………………………………………………………………….91

جدول شاخص هاي مركزي و پراكندگي رفتار در مدرسه ………………………………………………………………………………….92

جدول توزيع فراواني رفتار در مدرسه ………………………………………………………………………………………………………………….93

جدول توزيع درصدي پاسخ ها به گويه هاي نوع لباس پوشيدن ………………………………………………………………………..94

جدول شاخص هاي مركزي و پراكندگي نوع لباس پوشيدن ……………………………………………………………………………..95

جدول توزيع فراواني نوع لباس پوشيدن ………………………………………………………………………………………………………………96

جدول توزيع درصدي پاسخ ها به گويه هاي تفريحات ……………………………………………………………………………………….97

جدول شاخص هاي مركزي و پراكندگي تفريحات ……………………………………………………………………………………………..98

جدول توزيع فراواني تفريحات ……………………………………………………………………………………………………………………………..99

جدول شاخص هاي مركزي و پراكندگي سبك زندگي ……………………………………………………………………………………100

جدول توزيع فراواني سبك زندگي ……………………………………………………………………………………………………………………101

جدول رابطه بين درك محتواي پيام هاي رسانه اي با رفتار با والدين ……………………………………………………………104

جدول رابطه آگاهي از اهداف پنهان پيام هاي رسانه اي با ارتباط با جنس مخالف ……………………………………….105

جدول رابطه گزينش آگاهانه پيام هاي رسانه اي با تفريحات ………………………………………………………………………….106

جدول رابطه تجزيه و تحليل پيام هاي رسانه اي با رفتار در مدرسه ………………………………………………………………107

جدول رابطه نگاه انتقادي به پيام هاي رسانه اي با نوع لباس پوشيدن ………………………………………………………….108

جدول رابطه هاي ديگر بين متغير مستقل و ابعاد آن با متغير وابسته …………………………………………………………….112

جدول رابطه سواد رسانه اي با جنسيت …………………………………………………………………………………………………………….113

جدول رابطه سبك زندگي با جنسيت ……………………………………………………………………………………………………………..114

 

 

 

 

فهرست شكل ها

شكل ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….صفحه

شكل شبكه مفهومي …………………………………………………………………………………………………………………………………………….44

شكل توزيع فراواني پاسخ گويان بر حسب جنسيت ……………………………………………………………………………………………59

شكل توزيع فراواني پاسخ گويان بر حسب سن ……………………………………………………………………………………………………61

شكل توزيع فراواني گروه هاي سني پاسخ گويان به تفكيك جنسيت ………………………………………………………………..63

شكل توزيع فراواني پاسخ ها به درك محتواي پيام هاي رسانه اي …………………………………………………………………….67

شكل توزيع فراواني پاسخ ها به آگاهي از اهداف پنهان پيام هاي رسانه اي ………………………………………………………70

شكل توزيع فراواني پاسخ ها به گزينش آگاهانه پيام هاي رسانه اي ………………………………………………………………….73

شكل توزيع فراواني پاسخ ها به نگاه انتقادي به پيام هاي رسانه اي …………………………………………………………………..76

شكل توزيع فراواني پاسخ ها به تجزيه و تحليل پيام هاي رسانه اي ………………………………………………………………….80

شكل توزيع فراواني پاسخ ها به سواد رسانه اي …………………………………………………………………………………………………..83

شكل توزيع فراواني پاسخ ها به رفتار با والدين …………………………………………………………………………………………………..87

شكل توزيع فراواني پاسخ ها به ارتباط با جنس مخالف ……………………………………………………………………………………..90

شكل توزيع فراواني پاسخ ها به رفتار در مدرسه …………………………………………………………………………………………………93

شكل توزيع فراواني پاسخ ها به نوع لباس پوشيدن …………………………………………………………………………………………….96

شكل توزيع فراواني پاسخ ها به تفريحات …………………………………………………………………………………………………………….99

شكل توزيع فراواني پاسخ ها به سبك زندگي …………………………………………………………………………………………………..102

مقدمه

بسياري تصور مي كنند كه كم و بيش داراي سواد رسانه اي هستند. نام بسياري از تارنماها, آهنگ ها, كتاب ها, مجله ها, فيلم ها و برنامه هاي تلويزيوني را مي دانند. چهره و نام شخصيت هاي مشهور را تشخيص مي دهند. مي دانند كه چه طور بايد مطالعه كنند. به راحتي مي توانند موضوع اصلي را در فيلم هاي سينمايي و برنامه هاي تلويزيوني پيگيري كنند. معني اصطلاحاتي چون فلش بك را دانسته و مي دانند وقتي موسيقي متن ملايم يك فيلم با پاي نهادن يكي از شخصيت هاي فيلم به صحنه اي خطرناك اوجي تكان دهنده مي گيرد, بايد بترسند. حتي ممكن است در انجام بازي هاي يارانه اي, دانلود آهنگ و آپلود ويدئو در صفحه اينترنتي شخصي مهارت لازم را داشته باشند. به طور مشخص مي دانند كه چه طور خود را در برابر رسانه ها قرار داده, اطلاعات را جذب كرده و خود را با آن ها سرگرم كنند. آيا اين افراد داراي سواد رسانه اي هستند؟ بله البته. حجمي عظيم از اطلاعات را به دست آورده و مهارت هايي مهم را بسط داده اند. توانايي صحبت كردن با زباني مشخص, خواندن, فهم تصاوير و پيگيري روايات دستاوردهايي هستند كه اغلب آن ها را بديهي مي انگارند. نبايد از فعاليت هايي كه در آن ها موفق بوده اند صرف نظر كنند. با اين وجود طرح اين موضوع نيز مهم است كه تمام انسان ها مي توانند بسيار بيشتر از وضعيت فعلي سواد رسانه اي كسب كنند.

شايد سطح سواد رسانه اي برخي افراد به اندازه زماني باشد كه نوجوان بوده اند. از آن زمان تا كنون بنيان اطلاعاتي آن ها در برخي از انواع پيام هاي رسانه اي نظير آهنگ هاي عامه پسند, فيلم هاي سينمايي, برنامه هاي تلويزيوني, بازي هاي رايانه اي و تارنماهاي اينترنتي رشدي چشمگير داشته است. در عين حال بنيان اطلاعاتي افراد در حوزه هاي ديگر مانند چگونگي توليد و برنامه ريزي پيام ها, مالكيت رسانه ها, اقتصاد و صنعت رسانه اي و چگونگي اعمال تاثيرات مستمر رسانه اي بر فرد و سبك زندگي مخاطب رشدي چندان نداشته است. از اين رو سطح فعلي سواد رسانه اي افراد به آن ها اجازه مي دهد كارهايي زياد با رسانه ها انجام دهند. با اين وجود اگر دانش خود را در ساير حوزه ها نيز پرورش دهند مي توانند با كسب كنترل بيشتر, رهايي هر چه بيشتر خود را از مواجهات رسانه اي تمرين كنند(پاتر,1391,صص17و18).

هر چه بيشتر افراد نسبت به عملكرد رسانه ها و چگونگي تاثير آن ها بر مخاطب آگاه شوند, كنترلي بيشتر بر تاثيرات رسانه اي داشته و بيشتر خود را از مخاطبان معمولي رسانه ها كه اداره بخشي عظيم از زندگي خود را بر عهده رسانه ها گذاشته اند, بدون اين كه آن ها را بشناسند; جدا مي كنند. اداره بخشي عظيم از زندگي خود را بر عهده رسانه ها گذاشتن يعني چيزي بيشتر از صرف زمان و پول هر چند هر دو اين ها نيز قابل توجه اند. رسانه ها به طور معمول عادات رويارويي افراد با رسانه ها را برنامه ريزي مي كنند. نحوه نگريستن افراد به جهان را با طرح انتظارات شان از نحوه مصرف, روابط, جذابيت, موفقيت, شهرت, سلامت, حوادث داراي ارزش خبري, مسايل و راه حل ها توسط رسانه ها برنامه ريزي شده است. در سطحي به نسبت پايين از سواد رسانه اي, افراد به اندازه كافي مي دانند كه چه طور به پيام هاي رسانه اي دسترسي پيدا كنند ولي به اندازه كافي قادر نيستند از خود در برابر تاثيرات چشمگير و مداوم رسانه اي در چارچوب شكل دهي به ادراك افراد از زندگي محافظت كنند.

اگر سبك زندگي افراد را در تعريفي موجز ترجيحات فردي در رفتار شخصي و مجموعه اي از طرز تلقي ها, شيوه هاي رفتاري, حالات و سليقه ها بخوانيم همين كه رسانه ها به تدريج زندگي را براي مردم تعريف كردند رفتار, نگرش ها و عواطف اين افراد با اين تعريف هم جهت مي شود. رسانه ها به دليل حضور مداوم و موثر در ايجاد و شكل گيري سبك هاي جديد زندگي از جاذبه هاي عيني و مجازي برخوردارند كه نه تنها مي توانند نيازهاي اجتماعي افراد را به نوعي برآورده سازند بلكه فراتر از آن, در ساخت انسان جديد بر اساس نوعي از تفكر جمعي كه در فرهنگ خاص هويت مدار ريشه ندارد تاثيرگذاري جدي داشته باشند. دستيابي به سطحي بالاتر از سواد رسانه اي به افراد اين توانايي را مي دهد تا به تدريج تعاريف رسانه اي را شكافته, خطوط رمزي را كه رسانه ها در ذهن افراد برنامه ريزي كرده اند پاك كرده و ديدگاه هاي خود را جايگزين برنامه ريزي رسانه اي نمايند(پاتر,1391,صص17و18).

 

1-1- طرح مسئله

پژوهش حاضر پيرامون موضوع سواد رسانه اي و سبك زندگي و پرسش آغازين آن اين است كه مهارت سواد رسانه اي چه رابطه اي با سبك زندگي دارد. از سبك زندگي در حوزه روان شناسي و جامعه شناسي تعاريفي متعدد ارائه شده كه اكثر قريب به اتفاق آنان سبك زندگي را روش زندگي و بازتابي كامل از ارزش هاي اجتماعي، شيوه برخورد، فعاليت‌ها و تركيبي از الگوهاي رفتاري و عادات مصرفي فرد در زندگي مي دانند كه در پي فرايند جامعه پذيري به وجود آمده است.

در مورد شاخص هاي سبك زندگي اجماعي كلي مابين صاحبان راي وجود ندارد اما با تكيه بر اين كه برخي چون آدلر سبك زندگي را مجموعه اي از رفتار مي دانند مي توان براي آن مصاديقي يافت. در اين ميان سوبل بر اين باور است كه شاخص هاي سبك زندگي بايد ابزاري بوده و در جامعه قابل تشخيص و مشاهده باشند. البته ديگر پژوهش گران نيز از مقوله مصرف, مصرف فرهنگي, و فعاليت هاي فراغت در مقام شاخص هاي سبك زندگي نام مي برند. در كنار اين شاخص ها مي توان از شاخص هايي از جمله مديريت بدن, الگوهاي خريد, نام گذاري كودكان, رفتار خانوادگي, و الگوهاي مصرف غذا نيز نام برد كه گروهي ديگر از جامعه شناسان به آن ها تاكيد دارند.[1]

عوامل متعدد اجتماعي, اقتصادي, سياسي, و فرهنگي بر سبك زندگي اثرگذارند كه در اين ميان رسانه در مقام يكي از متغيرهاي فرهنگي از عوامل موثر بر سبك زندگي قلمداد شده, مهم ترین شاخص در تغییر سبک زندگی در دنیای معاصر به شمار می رود. در حوزه ماهواره و فضای مجازی، وقتی فرد در مقابل تلويزيون های مختلف ماهواره اي و تنوع فضاهای اینترنتی قرار می گیرد ناخودآگاه احساس اختیار در انتخاب می کند اما به واقع فرد به شيوه جبری و مدیریت شده وارد این عرصه شده و تحت تاثیر این فضا قرار می گیرد یعنی اراده اي نامحسوس پشت تنوع و ذائقه سنجی شبكه هاي ماهواره اي و فضای مجازی برای جذب مخاطب و ایجاد تغییرات فرهنگی نهفته است.[2]

آمارها نشان مي دهد در سال 1374 در تهران يك ‌درصد از مردم ماهواره داشته و از آن استفاده می‌کردند در حالی که در سال 1392 این میزان به 71‌ درصد رسید كه این جهش آماری به معنای انفجار مصرف ماهواره است.[3]

نتايج تحقيقي ديگر حكايت از آن دارد كه بين تماشاي برنامه هاي شبكه هاي ماهواره با طلاق رابطه وجود دارد چرا كه آمارها نشان از رشد دو برابری میزان اين پديده شوم در بازه زمانی 10 ساله از سال 1375 تا سال 1385 دارد.[4]

بديهي است كه تاثير پيام هاي اين رسانه بر نسل جديد بيش از ديگر نسل هاست چرا كه نتايج پژوهشي ديگر نشان می دهد اما نسل جوان نسبت به نسل میان سال بیشتر از تلویزیون های ماهواره استفاده می کنند و اين خود حاكي از آن است كه هر چه میزان استفاده از ماهواره افزایش یابد، میزان گرایش به معیارهای مدرن در انتخاب پوشش افزایش و میزان گرایش به معیارهای سنتی در انتخاب پوشش کاهش مي يابد.[5]

با عنايت به آمار ارائه شده, آن چه كه اهميت و چگونگي اثرگذاري رسانه ها بر سبك زندگي را مشخص مي كند سواد رسانه اي است و نحوه مواجهه با رسانه و ميزان اثرپذيري از آن منوط به ميزان سواد رسانه اي فرد است. از آن جا كه سواد رسانه اي گستره اي فراگير است و شامل همه رسانه هاي ارتباط جمعي مي شود بنابراين داراي ويژگي هايي است كه مهم ترين آن ها پيوستاري و چند بعدي بودن آن است.

سواد رسانه اي مانند دماسنجي مدرج پيوستاري تلقي مي شود كه همه افراد در اين پيوستار جايي را به خود اختصاص داده اند. هيچ نقطه اي بر اين پيوستار وجود ندارد كه به اتكاي آن بتوان گفت كسي فاقد سواد رسانه اي است و هيچ نقطه اي نيز در بالاترين سطح اين پيوستار نيست كه مويد سواد رسانه اي كامل كسي محسوب شود چرا كه در اين پيوستار همواره جا براي پيشرفت وجود دارد. البته جاي افراد بر روي اين پيوستار بر اساس ديدگاه و چشم انداز آن ها در ارتباط با رسانه ها تعيين مي شود. هم چنين سواد رسانه اي كه از چهار بعد شناختي, حسي, اخلاقي و زيباشناسي تكوين يافته مستلزم آن است كه شخص دانش و اطلاعاتي كه به دست مي آورد فقط در بعد شناختي نبوده بلكه در بر گيرنده ابعادي ديگر چون احساسي, زيباشناختي و اخلاقي نيز بشود(پاتر,1385,ص81).

بر اساس آمار ارائه شده از سوي منابع رسمي مبني بر اين كه 20 درصد افراد جامعه در فاصله سني 15 تا 24 سال قرار دارند[6] مي توان ادعا نمود كه جامعه ايراني جامعه اي جوان است و چون اين قشر جامعه به ويژه نوجوانان پر مصرف ترين استفاده كنندگان از رسانه هاي نوين محسوب مي شوند لذا ضريب نفوذ مصرف رسانه اي در بين آنان بيش از بقيه است. طيفي كه از سواد فني بالايي برخوردارند اما سواد رسانه اي آنان در سطحي بالا قرار ندارد كه اين مهم به طور طبيعي سبك زندگي آنان را در مواجهه با اثر پيام هاي رسانه اي بسيار آسيب پذير مي كند. پيام هايي كه مي توانند منجر به كاهش پايبندي آن ها به مباحث اخلاقي شده بر كيفيت روابط شان در نهادهاي مختلف جامعه از جمله خانه و مدرسه هم چنين در روابط بين فردي هم چون ارتباط با جنس مخالف اثرگذار شوند.

لذا در اين تحقيق با عنايت به مندرجات مذكور مبني بر اين كه اكثر قريب به اتفاق نوجوانان به رسانه ها اجازه مي دهند تا سبك زندگي آن ها را برنامه ريزي كنند, سعي مي شود رابطه سواد رسانه اي با سبك زندگي در دوران نوجواني طي بازه سني 15تا 18 سال با تاكيد بر شاغلان به تحصيل در دوره متوسطه دوم منطقه شش تهران در سال تحصيلي 1393-1392مورد بررسي قرار گيرد.

 

1-2- اهمیت و ضرورت تحقيق

با ورود وسايل ارتباط جمعي به عرصه اجتماع, قدرت دچار تحول شد و اطاعت پذيري جامعه تحت تاثير شيوه هاي ناپيدا و غيرملموس اقناع و تبليغ قرار گرفت. امروزه سبك زندگي انسان زير بمباران پيام هاي رسانه اي قرار دارد كما اين كه تلويزيون در جايگاه يكي از تاثيرگذارترين رسانه هاي عصر حاضر نقشي عمده در شكل گيري رفتار, عقايد, عواطف و هم چنين روابط فردي و اجتماعي ايفا مي كند. منتقدان بر اين باورند كه رسانه ها همان گونه كه مي تواند آگاه كنند, بياموزانند, روشن سازند, ترغيب كنند, الهام بخشند و احساس برانگيزند; مي تواند آسيب برسانند و گمراه كنند.

بنا به نظرسنجي ارائه شده از سوي منابع رسمي[7] ميزان بينندگان تلويزيون هاي ماهواره اي در سطح كشور از 3/19درصد در سال1383 به 9/34 درصد در سال 1388 افزايش يافته است. شبكه هاي تلويزيوني فارسي زبان از جهت تعدد و تنوع نيز درخور توجه اند چرا كه بر اساس آمار اعلام شده تعداد اين تلويزيون ها از 3 شبكه در سال 1373 به 125شبكه در سال 1391رسیده که از این تعداد بيش از 13تلويزيون بيست و چهار ساعته فقط به پخش سریال و فیلم سینمایی اختصاص دارند. مخاطبان تلويزيون هاي ماهواره اي در كشور روزانه به طور متوسط 3 ساعت از وقت خود را به تماشای برنامه‌های مختلف اختصاص می‌دهند كه رقم مزبور در روزهاي تعطيل به 6 تا 7 ساعت مي رسد. بخش اعظم این برنامه‌ها شامل فیلم‌های سینمایی، موسیقی و برنامه‌های سرگرم‌کننده و تفریحی و یا اخبار و برنامه‌های تحلیلی است. آمارها در سال جاري نيز حكايت از آن دارد كه در سال 1393تعداد تلويزيون هاي ماهواره اي به ۱۴۸ شبکه رسيده يعني طي 20 سال اخير سالانه به طور متوسط 5 تلويزيون فارسی زبان با رویکرد ذائقه سنجی و نیز تغییر ذائقه مخاطب اضافه شده است.[8]  فصل مشترك نتايج اين قبيل پژوهش ها نشانگر استفاده ناآگاهانه بخشي قابل توجه از مخاطبان شبكه هاي ماهواره اي و پيدايش نشانه هايي از انحطاط اخلاقي در ميان اين خيل عظيم از جمله نوجوانان است.

به موازات تلويزيون هاي ماهواره اي, اینترنت نيز امروزه بخشي مهم از زندگی نسل نوجوان را از جمله درس، سرگرمی و فعالیت­های اجتماعی تحت تاثير قرار داده است. در زمينه اينترنت آمارها نشان می­دهد که در سال1373 یعني يک سال پس از ورود اینترنت به ایران 250 هزار کاربر شهروند وجود داشت ولي در سال 1384 اين تعداد به 15میلیون کاربر شهروند رسيد. ایران در سال ۲۰۱۰ با 2/43 درصد ضریب نفوذ، بیشترین میزان استفاده از اینترنت را در غرب آسيا به خود اختصاص داد كه طي آخرين آمار رسمي اعلام شده در حال حاضر 20 تا 25 درصد ایرانیان از اینترنت استفاده می‌کنند[9] كه 5/4 ميليون نفر از آنان عضو شبكه اجتماعي فيس بوك هستند.[10] نيمي از اين كاربر شهروندان ميانگين سني زير 15سال را دارا هستند و از اين تعداد 56 درصد علاقه اي زیاد به استفاده از فضاهای مجازی و بازی های رایانه ای در اوقات فراغت دارند. لازم به ذكر است كه سالانه حدود 9 میلیون تارنما راه اندازی می شود که 12درصد آن ها غیر اخلاقی هستند[11].

استفاده گسترده از اينترنت علاوه بر مشكلات جسمي و روحي, از هم گسيختگي اجتماعي و خانوادگي را نيز در پي داشته است. در چنين شرايطي كه رسانه ها از جمله تلويزيون هاي ماهواره اي و تارنماهاي اينترنتي نقشي مهم را در پر كردن اوقات نوجوانان بازي مي كنند, پرداختن به مهارت سواد رسانه اي و بررسي رابطه آن با سبك زندگي ضرورتي اجتناب ناپذير است.

 

1-3- هدف هاي تحقيق

1-3-1- هدف اصلي

هدف اصلي اين تحقيق بررسي رابطه سواد رسانه اي با سبك زندگي نوجوانان 15تا 18ساله دبيرستاني منطقه شش تهران است.

 

1-3-2- هدف هاي فرعي

جهت مطالعه هدف اصلي تحقيق اهداف فرعي زير مورد مطالعه قرار مي گيرد:

1-3-2-1- بررسي رابطه سواد رسانه اي با نوع ارتباط نوجوانان 15تا 18ساله دبيرستاني منطقه شش تهران با جنس مخالف

1-3-2-2- بررسي رابطه سواد رسانه اي با نوع ارتباط نوجوانان 15تا 18ساله دبيرستاني منطقه شش تهران با والدين

1-3-2-3- بررسي رابطه سواد رسانه اي با نحوه گذران اوقات فراغت نوجوانان 15تا 18ساله دبيرستاني منطقه شش تهران

1-3-2-4- بررسي رابطه سواد رسانه اي با انتخاب سبك پوشش نوجوانان 15تا 18ساله دبيرستاني منطقه شش تهران

1-3-2-5- بررسي رابطه سواد رسانه اي با نوع فعاليت نوجوانان 15تا 18ساله دبيرستاني منطقه شش تهران در مدرسه

تعداد صفحه : 157

قیمت : 14700 تومان

———–

——-

پشتیبانی سایت :               serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  --