دانلود پایان نامه ارشد : بررسي اثر سطوح مختلف نيتروژن بر عملکرد و اجزاء عملکرد دو رقم ذرت شيرين

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته کشاورزی 

گرایش : زراعت

عنوان : بررسي اثر سطوح مختلف نيتروژن بر عملکرد و اجزاء عملکرد دو رقم ذرت شيرين

دانشگاه آزاد اسلامي

واحد ياسوج

 دانشکده کشاورزي، گروه زراعت

پايان­نامه براي دريافت درجه کارشناسي ارشد مهندسي کشاورزي «M.Sc.»

گرايش: زراعت

عنوان

بررسي اثر سطوح مختلف نيتروژن بر عملکرد و اجزاء عملکرد دو رقم ذرت شيرين

(رقم زودرس 540 و ميان­رس 666) به عنوان کشت دوم بعد از برداشت گندم پاييزه

استاد راهنما

دکتر عيسي افشار

استاد مشاور

مهندس غضنفر محمدي­نيا

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

عنوان                            صفحه

مقدمه                           1                                                                                               

فصل اول: مفاهیم و کلیات  

1-1- فرضيه­هاي تحقيق: 5

1-2- هدف از اجراي اين پژوهش    5

فصل دوم: مروري بر پژوهش­هاي پيشين  

2-1) معرفي و اهميت ذرت شيرين  7

2-1-1- موارد مصرف ذرت شيرين  8

2-2) اهميت اقتصادي ذرت شيرين در ايران و جهان  9

2-3) ويژگي‌هاي گياه‌شناسي ذرت شيرين  10

2-3-1- ويژگي‌هاي اکوفيزيولوژيک ذرت شيرين  10

2-4) زمان برداشت، حمل و نقل و نگهداري ذرت شيرين  11

2-5) اثر کود شيميايي بر خصوصيات کمي و کيفي گياهان  12

2-6) اهميت مطالعه نيتروژن  14

2-7) مخاطرات زيست محيطي نيتروژن  15

2-8) كودهاي نيتروژني  16

2-9) تأثير کودهاي نيتروژني بر عملکرد ذرت   17

2-9-1- تأثير نيتروژن بر وزن هزار دانه  17

2-9-2- تأثير نيتروژن بر تعداد بلال در متر مربع  18

2-9-3- تأثير نيتروژن بر تعداد دانه در بلال  19

2-9-4- تأثير نيتروژن بر عملكرد دانه و بلال  20

2-9-5- تأثير نيتروژن بر عملکرد علوفه و بيولوژيک   22

2-9-6- تأثير نيتروژن بر شاخص برداشت، ارتفاع و قطر ساقه و طول و قطر بلال  23

2-9-7- تأثير نيتروژن بر ميزان پروتئين دانه  24

2-10) هيبريدهاي ذرت شيرين، عملکرد و اجزاي عملکرد آن­ها 25

فصل سوم: مواد و روش­ها

3-1) موقعيت جغرافيايي محل اجراي طرح  31

3-2) ويژگي­هاي خاک محل آزمايش    31

3-3) عمليات کاشت تا برداشت   32

3-3-1- هيبريد مورد کاشت   32

3-3-2- آماده­سازي زمين و نحوه­ي کشت   32

3-4) نحوه­ي اجراي آزمايش و صفات مورد اندازه­گيري  33

3-4-1- اعمال تيمارهاي آزمايش    33

3-4-2- تاريخ و نحوه­ي نمونه­گيري  33

3-4-3- صفات اندازه­گيري شده در ذرت شيرين  34

3-4-4- اندازه‌گيري پروتئين دانه و علوفه‌ي گياه 35

3-5) نرم­افزارهاي مورد استفاده براي تجزيه و تحليل آماري  36

3-6) نقشه‌ي طرح آزمايشي  37

فصل چهارم: نتايج و بحث  

4-1) عملکرد و اجزاي عملکرد ذرت شيرين  39

4-1-1- عملکرد بلال تر و دانه­ي كنسروي  39

4-1-2- تعداد بلال در متر مربع  42

4-1-3- تعداد دانه در بلال (تعداد رديف در بلال× تعداد دانه در رديف) 43

4-1-4- وزن هزار دانه  44

4-1-5- عملکرد علوفه­ي تر و خشک   45

4-1-6- عملکرد بيولوژيک   50

4-1-7- طول دوره رشد  51

4-1-8- طول بلال  51

4-1-9- قطر بلال  52

4-1-10- ارتفاع بوته  53

4-1-11- قطر ساقه  55

4-1-12- شاخص برداشت بلال­تر 56

4-1-13- ميزان پروتئين دانه  57

4-3) خلاصه­ي نتايج و نتيجه­گيري  60

4-4) پيشنهادات   61

4-5) منابع مورد استفاده 62

چکيده:

 

به منظور بررسي اثر سطوح مختلف نيتروژن و رقم­هاي هيبريد زودرس و ميان­رس بر عملکرد، اجزاي عملکرد و درصد پروتئين ذرت شيرين، آزمايشي در سال 1390 در منطقه دمچنار ياسوج اجرا گرديد. آزمايش به صورت کرت­هاي خرد شده، در قالب طرح بلوک­هاي کامل تصادفي در سه تکرار انجام شد. عامل­ اصلي آزمايش شامل چهار سطح کود نيتروژن (صفر، 50، 100 و 150 کيلوگرم نيتروژن خالص در هکتار از منبع اوره) و عامل فرعي شامل دو رقم هيبريد (رقم زود رس 540 و ميان رس 666) بودند. نتايج نشان داد که برهمکنش نيتروژن و رقم­هاي هيبريد بر عملکرد بلال­تر اثر معني­دار دارد. تيمار نيتروژن 150 کيلوگرم در هکتار و رقم هيبريد ميان رس بر عملکرد بلال تر معادل 1892 گرم در متر مربع تفاوت معني­داري را با ساير تيمارها نشان مي­داد. تيمار 100 کيلوگرم نيتروژن خالص در هکتار بيشترين اثر مستقيم را بر عملکرد دانه کنسروي معادل 27/521 گرم در متر مربع داشته است و هيبريد ميان­رس با عملکرد دانه کنسروي معادل 57/498 گرم در متر مربع عملکرد بيشتري را نسبت به رقم زودرس از خود نشان داد. اثر نيتروژن بر وزن هزار دانه معني­دار گرديد. بيشترين وزن هزار دانه معادل 99/141 گرم در سطح 150 کيلوگرم نيتروژن در هکتار به دست آمد. نتايج نشان داد كه اثر  نيتروژن و هيبريد هر کدام به تنهايي بر عملكرد علوفه­ي تر و عملكرد بيولوژيک معني­دار گرديد. بيشترين عملكرد علوفه­ي تر در سطح 150 كيلوگرم نيتروژن معادل 8/2436 گرم در متر مربع و کمترين عملكرد علوفه­ي تر معادل 4/14700 گرم در متر مربع در تيمار صفر کودي به دست آمد. هيبريد ميان­رس نيز بيشترين عملکرد علوفه­ي تر را معادل 2225 گرم در متر مربع از خود نشان داد. بيشترين عملكرد بيولوژيک در سطح 150 كيلوگرم نيتروژن معادل 1/4087 گرم در متر مربع به دست آمد. هيبريد ميان­رس بيشترين عملکرد بيولوژيک معادل 3616 گرم بر متر مربع را نشان داد. نيتروژن و هيبريد هر کدام بر ميزان پروتئين دانه اثر معني­دار داشتند. بيشترين ميزان پروتئين دانه در تيمار 150 کيلوگرم نيتروژن معادل 18/12 درصد به دست آمد و هيبريد ميان­رس بيشترين ميزان پروتئين دانه معادل 32/10 درصد را نشان داد. در کل به نظر مي­رسد که استفاده از هيبريد ميان­رس و به کاربردن 150 کيلوگرم نيتروژن خالص در هکتار منجر به حصول حداکثر عملکرد مي­شود.

كلمات كليدي: عملکرد، ذرت شيرين، ذرت زودرس و ميان­رس، نيتروژن

  • مقدمه

در ميان ارقام گوناگون ذرت، ذرت شيرين ­به­ صورت مستقيم و غير مستقيم نقش مهمي در تغذيه انسان، تعليف دام، تغذيه طيور و صنعت دارد. در سال­هاي اخير، تلاش­هاي بسياري براي افزايش سطح زير کشت صورت گرفته است و تحقيقات در زمينه­هاي مختلف و مرتبط با زراعت آن ادامه دارد. اين محصول از يک سو زودرس­تر از ذرت معمولي است و از سوي ديگر قبل از رسيدن فيزيولوژيکي دانه برداشت مي­شود، که مي­تواند به عنوان يک گياه جايگزين براي کشت دوم مورد توجه قرار گيرد. ذرت شيرين منبع سرشاري از قند، فيبر، مواد معدني و انواع ويتامين­ها است که مي­تواند نقش مهمي را در تغذيه انسان به ويژه در تغذيه­ي کودکان ايفا کند. به طور کلي از ذرت شيرين به صورت کنسروي­، بلالي، آب­پز، آردي و نيز به صورت تازه در سوپ و سالاد استفاده مي­شود. برداشت ذرت شيرين زماني صورت مي­گيرد که علوفه­ي آن کاملاً سبز است، از طرف ديگر در همين زمان کمبود علوفه در بعضي مناطق وجود دارد، پس ذرت شيرين در اين مناطق علاوه بر تغذيه­ي انسان، مي­تواند براي علوفه­ي دام نيز مورد استفاده قرار گيرد. ذرت شيرين به عنوان يک گياه زراعي هنوز در ايران معمول نبوده است و بيشتر از آن به عنوان يک محصول تجملي نام مي­برند. به همين دليل پژوهش­هاي انجام شده بر روي اين گياه بسيار کم و پراکنده مي­باشد.

توليد جهاني ذرت در سال 2009 حدود 791 ميليون تن در سال بود كه تقريبا 39 درصد آن در ايالات متحده‌ي آمريکا کشت گرديد. اين كشور نه تنها بزرگ­ترين توليد كننده‌ي ذرت است، بلكه از نظر صادرات مقام اول را دارا مي‌باشد. ساير کشورهاي توليد کننده‌ي عمده­ی ذرت؛ چين، برزيل، مكزيك، هند، آفريقاي جنوبي، آرژانتين، اوكراين و كانادا هستند. سطح زیر کشت ذرت در سال 1383، در ایران برابر 286 هزار هکتار و میزان تولید کل برابر 1 میلیون و 940 هزار تن ذرت دانه­ای و هم­چنین سطح زیر کشت ذرت در سال 1382، 267 هزار هکتار و در سال 1381، 218 هزار هکتار و میزان تولید آن در سال 1381 برابر یک میلیون و 450 هزار تن بوده است. استان­های فارس ، خوزستان و کرمانشاه از نظر سطح زیر کشت و تولید در مقام­های اول تا سوم قرار دارند.

با مصرف بيش از حد كود شيميايي نيتروژنه، احتمال آلودگي آب­هاي سطحي و تحت‌الارضي توسط نيترات وجود دارد. مقدار نيتروژن اضافه بر مصرف گياه، ابتدا در افق بالاي خاك تجمع مي­يابد و سپس طي آبياري و بارندگي‌هاي زمستانه به تدريج تحت شستشو قرار مي­گيرد و در نهايت موجب آلودگي منابع آب­هاي زيرزميني خواهد شد. از ديدگاه اقتصادي با افزودن کود شيميايي تا رسيدن به حداکثر عملکرد، به ندرت به صرفه خواهد بود؛ زيرا کاربرد کود معمولا داراي هزينه است و با نزديک شدن به حداکثر رشد، عکس­العمل گياه به کود نيز کم مي‌شود. هنگامي‌ مي‌توان مقدار زيادي کود مصرف کرد که ارزش اضافي، اقتصادي گياه و عملکرد بالا باشد و يا کود ارزان قيمت در دسترس باشد. روش مناسب مصرف کود باعث افزايش جذب، کاهش تلفات و کاهش خطرات آلودگي زيست محيطي مي‌شود. بنابراين با توجه به اين نکات دريافت مي‌شود که انتخاب ميزان و نوع مناسب کود نيتروژن و روش مناسب مصرف، مي‌تواند باعث کاهش هزينه­ي اضافي و افزايش کيفيت دانه و علوفه گياه گردد.

استفاده از ارقام زودرس و ميان­رس در محصولات کشاورزي، همواره يکي از مهمترين عوامل در تاريخ کاشت محصول خواهد بود. با توجه به محدود بودن زمان در توليد محصول بهاره، استفاده از ارقام زودرس قابل توصيه مي­باشد؛ بنابراين استفاده از ارقام زودرس­ در محصول ذرت شيرين نيز با توجه به شرايط آب و هوايي ياسوج و فاصله زماني محدود تا کشت گياه جديد، ضروري به نظر مي­رسد و با رسيدن به حداکثر عملکرد محصول نسبت به ساير ارقام ذرت شيرين، قابل بررسي است.

كاشت دو يا چند محصول در سال، موجب استفاده مؤثر از منابع طبيعي موجود در بخش كشاورزي و افزايش بازدهي اقتصادي آن­ها مي‌شود و در بسياري از مناطق كشور مورد توجه قرار گرفته است و انتخاب ژنوتيپ‌هاي مناسب ذرت شيرين از لحاظ صفات زراعي و اقتصادي جهت كاشت به عنوان محصول دوم بسيار حائز اهميت است. در اين زمينه، انتخاب گياه مناسب و با دوره رشد كوتاه به عنوان محصول دوم پس از برداشت گندم و جو اهميت دارد. از ديدگاه اقتصادي، ذرت شيرين يکي از گياهاني است که مي­توان به طور موفقيت‌آميزي از آن به عنوان کشت دوم، بعد از برداشت غلات دانه ريز مانند گندم و جو استفاده نمود. شهرستان ياسوج از جمله مناطقي است که داراي پتانسيل کشت اين گياه مي‌باشد. در اين منطقه کشاورزان به دليل آگاهي کم و همچنين بر حسب سنت و عادت مبادرت به کاشت يک محصول در سال مي‌کنند و معمولا پس از برداشت گندم و جو مزرعه را براي مدتي به صورت نکاشت باقي مي‌گذارند که اين عمل باعث کاهش بازدهي اقتصادي در بخش کشاورزي مي‌شود. با توجه به اينکه در ارتباط با ارقام زودرس و ميان­رس و تاريخ مناسب کاشت ذرت شيرين در اين منطقه گزارشي تا به حال منتشر نشده است، لذا اين تحقيق جهت مطالعه تأثير کود نيتروژن و زودرسي و ميان­رسي بر رشد و عملکرد ذرت شيرين بهاره به عنوان كشت دوم در منطقه ياسوج اجرا مي‌گردد.

1-1- فرضيه­هاي تحقيق:

 1- با افزايش مصرف نيتروژن در هکتار، با وجود اين که طول دوره رشد رويشي را افزايش       مي­دهد ولي اين ارقام زودرس و ميان­رس ذرت شيرين، مي­تواند در آب و هواي ياسوج و به عنوان کشت دوم و قبل از کشت پاييزه قابل برداشت باشد.

2- با افزايش مصرف نيتروژن در واحد سطح مي­توان انتظار افزايش عملکرد ذرت شيرين (دانه و بيولوژيک) به­صورت معني­داري را داشت.

3- رقم ميان­رس به دليل طول دوره رشد بيشتر و استفاده بيشتر از منابع محيطي نسبت به رقم زودرس عملکرد بيشتري خواهد داشت.

4- هر دو رقم زودرس و ميان­رس به دليل داشتن دوره رشد کوتاه باعث ايجاد تداخل با کاشت محصول بعدي نمي­شود.

5- ژنوتيپ­هاي مختلف داراي پتانسيل عملکرد مختلفي در شرايط منطقه مي­باشد.

1-2- هدف از اجراي اين پژوهش

بهبود عملکرد دانه و بيولوژيک ذرت از طريق افزايش مصرف کود اوره و تعيين سطح مطلوب.

2- تعيين طول دوره از کاشت تا رسيدگي براي دو رقم ذرت.

  • امکان­سنجي کشت ارقام زودرس و ميان­رس ذرت شيرين جهت حصول حداکثر عملکرد محصول، بلافاصله بعد از برداشت گندم به عنوان کشت دوم در منطقه ياسوج.

2- مروري بر پژوهش­هاي پيشين

  2-1) معرفي و اهميت ذرت شيرين

 ذرت را گياه دنياي جديد مي‌گويند و تنها گياه خانواده‌ي غلات است که در کشورهاي آمريکايي (مکزيک، آمريکاي مرکزي و يا آمريکاي جنوبي) تکامل يافته است. طبق نتايج کاوش‌هاي به عمل آمده، مشخص شده است که حدود 3000 سال قبل از ميلاد اين گياه در پرو وجود داشته است، همچنين مشخص گرديده که نوع وحشي آن به نام ذرت آندن[1] يا ذرت مکزيکي حدود 5600 سال پيش در اين کشور کشت ‌شده است. قبل از سال 1492 ميلادي (سال کشف آمريکا) ذرت در اروپا، آفريقا و آسيا ناشناخته بود، کريستف کلمب و ساير کاشفان در اولين مسافرت تاريخي خود به آمريکا در نوامبر سال 1492 ذرت را در حوالي کوبا مشاهده کردند و آن را رايج‌ترين گياه قاره يافتند، آن‌ها انواعي از ذرت را مشاهده کردند که به وسيله‌ي قبيله‌ي سرخ پوستان ماهيز[2] کشت شده است و از دانه‌هاي آن تغذيه مي‌کردند. نام اين گياه در حقيقت از نام همان قبيله اقتباس شده است. ذرت بعد از سفر دوم کريستف کلمب (سال 1494) از کوبا به اروپا و آفريقاي شمالي برده شده است و در اواخر قرن شانزدهم وارد آسيا گرديد. (تاج­بخش و پورميرزا، 1382). در سال 1737، لينه، گياه‌شناس معروف، نام علمي Zea mays  را براي ذرت انتخاب نمود. كلمه‌ي Zea لغتي يوناني است كه ريشه‌ي آن Zein به معني زندگي است و کلمه‌ي mays نيز از نام قبيله­ي Mahis پرو اتخاذ شده است (تاج ‌بخش و پورميرزا، 1382). ذرت گياهي تک‌لپه، ساقه بلند و يک‌ساله، از خانواده‌ي گرامينه Poaceae، زيرخانواده‌ي Maydeae، از جنس Zea و از گونه‌ي mays با 20 عدد کروموزوم است (تاج ‌بخش و پورميرزا، 1382).

ذرت شيرين با نام علمي Zea mays var saccharata و نام انگليسي Sweet corn داراي 20 کرموزوم و از خانواده گرامينه مي­باشد که با انجام جهش ژنتيکي در لوکوس Su از کروموزوم شماره 4 ذرت معمولي حاصل شده است. اين تغيير ژنتيکي باعث تجمع قندها و  پلي­ساکاريد­هاي محلول در آندوسپرم دانه مي­گردد (عرشي، 1379).

دانه­ي رسيده ذرت شيرين، کم و بيش ظاهري چروکيده دارد. اين نوع ذرت نسبت به ساير ذرت­ها، شيرين­تر است و آندوسپرم آن به همان خوبي که نشاسته دارد، قند نيز دارد. اين گياه در اصل به منظور برداشت بلال­هاي لطيف و سبز در دوره­ي شيري دانه­ها کاشته مي­شود که پس از جوشاندن به مصرف مي­رسند. اين محصول به صورت کنسرو و يا يخ­زده براي مصارف بعدي نيز نگهداري مي­شود (ميرهادي، 1380).

يکي از اهداف توليدکنندگان ذرت شيرين، توليد بلال­هايي است که آندوسپرم دانه­هاي آن داراي درصد قند بالايي باشد. شيريني دانه­ها مهم­ترين عامل در کيفيت ذرت شيرين است و تحت تأثير مقدار قند و نشاسته­ي موجود در دانه قرار مي­گيرد. تردي دانه­ها و بافت خامه­اي صفات ديگري هستند که به بهبود کيفيت ذرت شيرين کمک مي­کند (ويلي و سونز[3]، 1987).

ذرت شيرين يکي از مردم پسندترين گياهان در بسياري از کشور­هاي جهان از جمله آمريکا، فرانسه، کانادا و استراليا مي­باشد که علاقه به آن در ساير نقاط دنيا از جمله آسيا و ايران در حال افزايش است. کشورهاي فرانسه، ايالات متحده آمريکا، تايلند، تايوان و ترکيه از پيشگامان صادرات ذرت شيرين مي­باشند. علي­رغم محبوبيتي که اين گياه در کشورهاي بزرگ دنيا دارد، متأسفانه آشنايي با آن در ايران بسيار محدود است (مختارپور و همکاران، 1386).

در کشور ايران با توجه به تقاضاي بالاي کنسرو و بلال ذرت شيرين، سطح زير کشت اين محصول رو به افزايش است. در مجموع کشت اين گياه با عنايت به درصد بالاي قند موجود در دانه و توليد علوفه‌ي خوش‌خوراک گياه در زمان کمبود علوفه، مي‌تواند مورد توجه قرار گيرد.

2-1-1- موارد مصرف ذرت شيرين

 در سطح جهاني، ذرت شيرين نقش مهمي به صورت مستقيم و غير مستقيم در تامين کالري، پروتئين و برخي از ويتامين‌ها و مواد معدني مورد نياز انسان دارد. كليه قسمت­هاي گياه اعم از دانه، شاخ و برگ، چوب بلال و كاكل مورد استفاده انسان يا دام قرار مي‌گيرد (اکتم و همکاران، 2010). امروزه روش­هاي گوناگوني جهت مصرف دانه ذرت شيرين به عنوان مواد غذايي وجود دارد كه دركشور ما كمتر رايج است.

تعداد صفحه :82

قیمت : 14700تومان

———–

——-

پشتیبانی سایت :               [email protected]

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  --