دانلود پایان نامه ارشد : اثر محلول پاشی عناصر کم مصرف آهن و روی بر عملکرد کمی و کیفی کلزا

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته کشاورزی 

گرایش : زراعت

عنوان :  اثر محلول پاشی عناصر کم مصرف آهن و روی بر عملکرد کمی و کیفی کلزا 

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد یاسوج

دانشکده کشاورزی، گروه زراعت

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد مهندسی کشاورزی«.M.Sc»

گرایش: زراعت

عنوان :

اثر محلول پاشی عناصر کم مصرف آهن و روی بر عملکرد کمی و کیفی کلزا در منطقه ممسنی

استاد راهنما:

دکتر عیسی افشار

استاد مشاور:

مهندس فرج الله نارکی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده:

به منظور این هدف آزمایشی در سال 88-1387 به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 3 تکرار و با تیمارهای آزمایش شامل فاکتور کود آهن در 4 سطح (6،4،2،0) کیلوگرم در هکتار و فاکتور کود روی نیز در 4 سطح (6،4،2،0) کیلوگرم در هکتار به مرحله اجرا درآمد. نتایج نشان داد که اثر سطوح مختلف کود آهن بر تعداد غلاف در بوته، وزن هزار دانه، تعداد دانه در بوته، شاخص برداشت، تعداد غلاف در شاخه اصلی، و تعداد غلاف در شاخه فرعی تأثیر معنی داری نداشت ولی بر روی عملکرد بیولوژیک، عملکرد اقتصادی و درصد روغن تأثیر معنی داری داشت. اثر سطوح مختلف کود روی بر تعداد غلاف در بوته، تعداد غلاف در شاخه فرعی، عملکرد اقتصادی، تعداد دانه در بوته، شاخص برداشت، تعداد غلاف در شاخه اصلی و وزن هزار دانه معنی دار نشد ولی بر روی عملکرد بیولوژیک و درصد روغن تأثیر معنی داری داشت. اثر متقابل سطوح مختلف کود آهن و روی بر تعداد غلاف در بوته، عملکرد اقتصادی، تعداد دانه در بوته، شاخص برداشت، تعداد غلاف در شاخه اصلی، تعداد غلاف در شاخه فرعی، وزن هزار دانه و درصد روغن  معنی دار نشد ولی بر روی عملکرد بیولوژیک تأثیر معنی داری داشت. محلول پاشی تیمار 6 کیلوگرم در هکتار کود آهن بخاطر داشتن بیشترین عملکرد اقتصادی و محلول پاشی تیمار 2 کیلوگرم درهکتار کود آهن و6 کیلوگرم در هکتار کود روی بخاطر داشتن بیشترین عملکرد درصد روغن پیشنهاد می شود.

واژگان کلیدی: کلزا، محلول پاشی، کود آهن، کود روی، عملکرد، روغن

 

1-1- کلیات

« تا چشم كار مي‌كند گياهان زيبايي كه به زردي مي‌زنند زمين پهناور و پر بركت را پوشانده‌اند و با آسمان آبي و ابرهاي سخاوتمند آن، منظره‌اي بديع و به ياد ماندني پديد آورده‌اند. اين ميهمانان تازه وارد كشاورزي كهنسال ايران زمين، بسيار زودتر از آنچه گمان مي‌رفت خود را در دل ميزبان مهربان خود جاي كرده‌اند و عزيز شمرده مي‌شوند. هرچند كه هنوز برخي به اين ميهمانان كشت و صنعت كشورمان به ديده ترديد مي‌نگرند و قابليت‌هاي آن را باور ندارند » (سورزنچی، 1382).

در سال 1798 میلادی، مالتوس در مقاله‌ای با عنوان « ارزیابی جمعیت » اظهار داشت، سرانجام رشد جمعیت از ظرفیت‌های تولید مواد غذایی تجاوز می‌کند (اسمعیلیان، 1382).

گرچه به نظر می‌رسد، نظر مالتوس درباره روند تصاعد هندسی جمعیت جهان در برابر تصاعد حسابی تولیدات غذایی از نظر منطقی کاملاً درست نباشد، با این حال روزی را که بشر به ناچار با بحران غذا روبرو خواهد شد، به تصویر می‌کشد. در حال حاضر کشاورزی به عنوان ابزاری که قادر است از سایر علوم در جهت تولید غذا استفاده کند، مورد توجه خاص کشورهایی است که استقلال و تمامیت ارضی و قدرت رقابت بین‌المللی در زمینه‌های سیاسی و اقتصادی را جزء اهداف بلند مدت توسعه قرار داده‌اند (مجنون حسینی ، 1383). 

در تاريخ تكامل بشر از هزاران سال پيش تاكنون از دوراني كه انسان دوران تلاش معاش حيواني را پشت‌سر گذاشت و با نيروي اندیشه‌ی خود، هنر كاشت، داشت و برداشت را فرا گرفت و سعي بر ترسيم نيازمندي‌هاي بزرگ جامعه خويش نمود. علم كشاورزي به طور عام و زراعت به طور خاص دستخوش تغييرات عظيمي گرديد تا هرچه بيشتر نيازمندي‌هاي رو به تزايد آدمي را به تبع افزايش بهره‌وري واحدهاي كشاورزي تأمين نمايد. در اين ميان بالا بردن راندمان توليد محصولات زراعي به هر نحو ضروري به نظر مي‌رسد. با توجه به روند رشد سريع جمعيت درجهان كه 90 درصد از اين افزايش متعلق به كشورهاي در حال توسعه بوده و درعين حال توجه به اين اصل كه هيچ ملتي نمي‌تواند و نبايد براي تأمين مواد غذايي اصلي خود به ساير كشورها وابسته باشد لذا نياز به تحول در نظام كنوني كاشت و جهت‌گيري توليد محصولات كشاورزي به سمت محصولات استراتژيك امري ضروري تلقي مي‌گردد (ضمیری ، 1378).

در واقع توسعه اقتصادي جامعه نوين وابسته به گياهان زراعي است چرا كه به طور مستقيم و غير مستقيم براي مصرف انسان مورد نياز مي‌باشند (عبدلی ، 1381).

متأسفانه آمارهاي موجود حاكي از عدم تناسب بين ميزان توليد مواد غذايي و نياز جامعه مي‌باشند مساحت و محدوده اراضي قابل كشت و استفاده از ارقامي با پتانسيل توليد پايين يا با نيازهاي آب و هوايي خاص از جمله دلايل ايجاد اين عدم تناسب هستند. با توجه به موارد ذكر شده جهت دادن مطالعات به‌نژادي و به‌زراعي بسوي گياهان جديد همراه با راندمان توليد بالا و جايگزين آنها در الگوي مصرف جامعه مي‌توانند ازجمله راه‌كارهاي مناسب براي رفع اين معضل باشند.

هم‌اينك روغن خوراكي مورد نياز از انواع دانه‌هاي روغني مانند آفتابگردان، ذرت، سويا، پنبه، بادام زميني، كنجد، گلرنگ، كتان و كلزا تأمين و استحصال مي‌شود.

طبق مطالعات انجام شده، حجم و ميزان توليد دركشور (حداقل تا سال 1380) از اهميت ويژه‌اي برخوردار هستند. البته در سطح جهان علاوه بر موارد فوق محصولاتي چون هوهوبا و نخل روغني  نيز در تأمين روغن نقش مهمي دارند (فقیه ، 1379).

در سالهاي اخير به منظور تأمين نيازهاي جامعه با در نظر گرفتن سياست كاهش وابستگي به كشورهاي خارجي به افزايش توليد و سطح زير كشت اين قبيل محصولات بيشتر توجه شده است. در ايران مصرف روغن‌هاي نباتي بعنوان يك ماده غذايي همراه محصولات ديگر نظير برنج و آرد گندم از سال 1325 خورشيدي وارد الگوي مصرف شده ولي در بدو با عدم استقبال مردم رو‌به‌رو شدند زيرا مردم اين روغن ها را فاقد انرژي غذايي مي‌دانستند ولي با آگاهي از تركيبات و خواص مواد موجود در آنها به تدريج به مصرف روغن‌هاي نباتي روي آوردند و در بسياري موارد آن را بر روغن حيواني ترجيح دادند (فقیه ، 1379).

در كشور ما با توجه به فاصله روز افزون توليد داخلي دانه‌هاي روغني با مصرف روغن و كنجاله كه معلول رشد مصرف سرانه از 5/2 كيلوگرم به 18 كيلوگرم و افزايش جمعيت از 20 ميليون نفر به 70 ميليون نفر از سال 1340 تا‌كنون مي‌باشد منجر به تخصيص 30 درصد از ارز كالاهاي اساسي (معادل 5/1 ميليارد دلار) به واردات دانه‌هاي روغني و كنجاله گرديده است (بی نام ، 1384).

به اين ترتيب در صورتي كه روند موجود ادامه يابد تنها 10-8 درصد از نياز به دانه‌هاي روغني از توليد داخل تأمين می‌گردد. براي تأمين روغن خوراكي جمعيت كشور كه در 10 سال آينده حدود 80 ميليون نفر برآورد مي‌گردد با فرض مصرف سرانه فعلي 18-17 كيلوگرم بايد سالانه در حدود 4/1-3/1 ميليون تن واردات دانه‌هاي روغني داشته باشيم كه در صورت افزايش مصرف سرانه به 23 كيلوگرم و حضور روغن نباتي سالم در سبد غذايي خانوار، لزوم تأمين 7/1-6/1 ميليون تن دانه هاي روغني بديهي به نظر مي‌رسد كه اين امر با فرض حداقل 200 هزار تن توليد داخلي در نظر گرفته شده است به اين ترتيب با در نظر گرفتن قيمت هزار دلار به ازاء هرتن روغن خوراكي در طي 10 تا 20 سال آينده حداقل نياز به مصرف 5/1 تا 2 ميليارد دلار جهت واردات روغن خام خواهيم داشت. اين امر درحالي است كه آمار فوق صرفاً مربوط به روغن خام مي‌باشد و شامل كنجاله مورد نياز نمي‌باشد (بی نام ، 1389).

با توجه به موارد ذكر شده، وزارت جهاد كشاورزي طرح 10 ساله خودكفايي دانه‌هاي روغني (1392–1382) با هدف نيل به 000,078,1 هكتار سطح زير كشت دانه‌هاي روغني و 000,300,2 تن محصول (مجموع 5 دانه روغني مورد نظر) جهت دستيابي به 73 درصد خودكفايي در تأمين روغن خوراكي را در دستور كار قرار داد (حافظیان زاده ، 1378).

اهميت صنعتي كشت و توليد كلزا دركشور مربوط به توليد روغن آن مي‌باشد كه پس از غلات دومين منبع غذايي انرژي زا براي مردم جهان مي‌باشد. توسعه كشت ارقام مختلف كلزاي پاييزه در كشور چنانچه با هدف توليد روغن بيشتر صورت پذيرد بايستي بر مبناي عملكرد روغن ارقام باشد و در اين رابطه ميزان عملكرد دانه به تنهايي قادر به تعيين اين شاخص نخواهد بود (نبوی محلی ، 1376).

روغن‌هاي گياهي از مهمترين منابع تأمين انرژي براي انسان به شمار مي‌روند بطوريكه امروزه صنايع روغن كشي در سطح دنيا از اهميت خاصي برخوردار است. افزايش مصرف روغن تا حدودي با ارتقاء سطح زندگي مردم جوامع مختلف در ارتباط است. كاشت دانه‌هاي روغني از ديرباز بخش مهمي از كشاورزي کشورهای مختلف از جمله كشورهاي بزرگ آسيایي مثل چين و هندوستان را تشكيل مي‌داده است. دانه‌هاي روغني پس از غلات منبع غذايي مردم جهان را تشكيل مي‌دهند اين محصولات علاوه بر دارا بودن ذخایر غني اسيدهاي چرب، حاوي پروتئين نيز مي‌باشند(نبوی محلی ، 1376).

استفاده از پروتئينهاي گياهي به جاي گوشت و نيز معرفي دانه‌هاي روغني جديد مانند سويا و كلزا به بازارهاي جهاني سبب اهميت روز افزون اين محصولات شده است. همگام با رشد جمعيت و بهبود سطح زندگي به خصوص در كشورهاي در حال توسعه، تقاضا براي روغن‌ها و نيز پروتئين‌هاي گياهي كه از محصولات فرعي دانه‌هاي روغني مي‌باشد افزايش يافته است و از اين رو يكي از مهمترين مسائل مورد بحث دركشاورزي و صنعت كشورها به شمار مي‌رود(نبوی محلی ، 1376).

گياه كلزا به عنوان يكي از مهمترين گياهان روغني در سطح جهان مطرح است كه افزايش سطح كشت و توليد آن در 20 سال اخير قابل مقايسه با ساير گياهان روغني نمي‌باشد هر‌چند در اوايل قرن بيستم به واسطه وجود اسيداروسيك در روغن و گلوكوزينولات دركنجاله‌، مصرف آن محدود گرديده ولي به تدريج با ايجاد ارقام دوصفر و سه‌صفر كه مقدار اسيداروسيك، گلوكوزينولات و فيبر آنها بر پايه 2 درصد و 30 ميكرومول در هر گرم كنجاله تنظيم شده بود فصل تازه‌اي در توليد اين گياه گشوده شد (پیروزبخت ، 1375. کاظمی ، 1377. نبوی محلی ، 1376).

با گذشت زمان بر اهميت و ارزش مصرف روغن كلزا افزوده شده است. بطوريكه امروزه متخصصان بهداشت مواد غذايي در كانادا مصرف روغن كلزا را به دليل فراواني اسيدهاي چرب اشباع نشده براي بيماران قلبي توصيه مي‌كنند(میر بلوک ، 1379).

كيفيت دانه كلزا تا حدود زيادي به ميزان روغن آن بستگي دارد. دركل كلزا داراي حدود 40 درصد روغن نباتي بوده و كيفيت روغن در ارقام جديد بسيار مطلوب و به دليل داشتن بيش از 60 درصد اسيداولئيك بهترين كيفيت روغن را داراست. درصد روغن گونه‌هاي مختلف تا حدي ممكن است تحت تأثير شرايط محيطي قرار گيرد. عوامل محيطي حداقل به همان ميزان عوامل ژنتيكي مي‌تواند بر ميزان روغن ارقام متعلق به یک گونه مؤثر باشد. از اينرو انتظار مي‌رود كه تغذيه كلزا به عنوان يك عامل محيطي ويژه در تعیين ميزان روغن اهميت داشته باشد (میر بلوک ، 1379. نبوی محلی ، 1376).

تركيب اسيدهاي چرب نقش مهمي در كيفيت روغن كلزا دارد و عوامل محيطي برعكس عوامل وراثتي، تأثير كمي بر تركيب اسيدهاي چرب دارند. روغن كلزا با نسبتهاي بالای اسيداروسيك موجب لاغري حيوانات آزمايشگاهي و خوكها شده است. چنين جيره غذايي مي‌تواند سبب مصرف غير عادي چربي در عضلات قلب و ماهيچه‌هاي بدن همراه با تغييرات نامطلوبي در بافت ميوكارد شود. در صورتي كه استفاده از روغن كلزا با حداقل اسيداروسيك اين عوارض را درپي نخواهد داشت. روغن كلزا داراي اسيداروسيك اندك اساساً حاوي مقادير زياد اسيداولئيك مي‌باشد ولي ميزان اسيدلينولئيك آن نسبت به بسياري از روغن‌هاي گياهي بيشتر مي‌باشد (احمدی و همکاران ، 1377).

روغن كلزا در مقايسه با روغن‌هاي حاصل از دانه‌هاي روغني دیگر نظير آفتابگردان، ذرت و سويا به دليل دارا بودن اسيدهاي چرب اشباع نشده و فاقد كلسترول از كيفيت تغذيه‌اي بالايي برخوردار است(آینه بند ، 1371).

در ميان دانه‌هاي روغني گياه كلزا جايگاه ويژه‌اي دارد بطوريكه با داشتن متجاوز از 42 درصد روغن دانه ميزان روغن آن از آفتابگردان، سويا، پنبه و گلرنگ بيشتر بوده و كيفيت روغن آن در ارقام جديد به دليل دارا بودن بيش از 60 درصد اولئين  بهتر از ساير دانه‌هاي روغني مي‌باشد. كنجاله آن در ارقام جديد كيفيتي نزديك به كنجاله سويا داشته و داراي 40 درصد پروتئين است. به اين ترتيب زارع با كاشت هر هكتار كلزا درحدود 3 تن دانه از هر هكتار معادل توليد 1200 كيلوگرم روغن نباتي و 1650 كيلوگرم كنجاله برداشت مي‌نمايد كه اين امر در صورت كاشت ساير دانه‌هاي روغني حاصل نمي‌گردد (سید احمدی و همکاران ، 1384).

علاوه بر موارد ذكر شده، كلزا قادر است در بسياري از عرض‌هاي جغرافيايي بالا تا عرض‌هاي جغرافیایی پايين تر كشت شود بطوريكه وجود ارقام بهاره و پاييزه انعطاف مناسبي را براي آن در رابطه با اقليم‌ها و مناطق مختلف آب و هوايي ايجاد نموده است(فقیه ، 1379).

در مجموع ميتوان مزاياي كشت كلزا را نسبت به ساير دانه‌هاي روغني در موارد ذيل جستجو نمود:

– توليد روغن بيشتر با مصرف آب كمتر.

– قابليت كشت پاييزه و عدم رقابت با محصولات زراعي كشت‌هاي بهاره و تابستانه.

– امكان كشت در شرايط ديم و زمين‌هاي آيش.

– قابليت كاشت، داشت و برداشت با ادوات زراعي گندم و جو و بي‌نيازي به ماشين‌هاي زراعي خاص و سرمايه گذاري جديد براي خريد آنها.

– درآمد زايي بيشتر براي كشاورزان درمقايسه با كاشت غلات.

– جلوگيري از فرسايش خاك و شسته شدن ازت آن در فصل بارندگي.

– ايجاد اشتغال براي كشاورزان در زمستان و كاهش مهاجرت‌هاي فصلي روستاييان.

– كمك به تأمين سلامت مصرف‌كنندگان روغن‌هاي خوراكي (سورزنچی ، 1382).

 

1-2- فرضیه‌ها

  • نوع و زمان مصرف عناصر کم مصرف یعنی محلول‌پاشی در هنگام خروج روزت و گلدهی باعث افزایش عملکرد می‌شود.
  • دزهای مختلف کودهای آهن و روی بر عملکرد کلزا و بالا رفتن درصد روغن دانه تأثیر خواهند داشت.
  • مصرف کودهای آهن و روی با هم اثر متقابل خواهند داشت.

1-3- اهدف

با توجه به اینکه عناصر در خاک تحت تأثیر عوامل خاکی و دیگر عوامل قرار می‌گیرند به فرمهایی تبدیل می‌شوند که غیر قابل جذب برای گیاه  می‌شوند، و گیاه به این عناصر نیاز دارد، لزوم استفاده از روش‌هایی که بتوان این عناصر را به گونه‌ای در اختیار گیاه قرار‌ داد که گیاه بتواند به راحتی از آن استفاده کند و چرخه زندگی خود را بدون هیچ کم و کاستی به پایان برساند را بیان می‌کند. بر اساس این مطالب اهداف زیر را میتوان در این تحقیق دنبال کرد:

1 –  شناخت تأثیر محلول پاشی کودهای آهن و روی بر عملکرد کلزا.

2 – شناخت تأثیر کود آهن و روی بر عملکرد روغن دانه کلزا.

3 – تعیین بهترین میزان دز مصرفی کود آهن و روی در کلزا.

1-4- مراکز پراکنش کلزا

گرچه مبدأ گونه‌های مختلف کلزا کاملاً روشن نیست. احتمال می‌رود گونه Brassica napus از تلاقی بین گونه‌های B.rapa  و B.oleracea به وجود آمده باشد. چون منشأ گونه اخیر از منطقه مدیترانه است، اعتقاد بر‌این است که گونه  B.napusباید از جنوب اروپا منشأ گرفته و از آنجا در اوایل قرن 18 به آسیا وارد شده باشد (داونی و رابلین،1989).

به نظر می‌رسد گونه B.rapa قدیمیترین گونه و بیشترین پراکنش را داشته باشد. این گونه لااقل در 2000 سال قبل در ناحیه‌ای که از غرب اروپا تا شرق چین و کره و از شمال نروژ تا شمال صحرا و هند امتداد داشته، یافت شده است (هرج،1976). بورخیل (بورخیل،1930به نقل از پراکاش،1980)پیشنهاد کرده است که مبدأ گونه B.rapa جایی در اروپا بوده که در آنجا ابتدا به فرم دو ساله وجود داشته و بعدها فرم یکساله از آن منشعب شده است. آسیای مرکزی، افغانستان یا هند ممکن است مراکز پراکنش دیگری به حساب آیند(سینسکایا،1928؛ واویلوف،1949).

تعداد صفحه :140

قیمت : 14700تومان

———–

——-

پشتیبانی سایت :               serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  --